30-01-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

„Спорт клуб“ каналите може да останат, ама со хрватската верзија

Проблемот со каналите на „Спорт клуб“ може да се реши безболно и за само една секунда, ако операторите ја емитуваат хрватската верзија на овие спортски канали, а не српската вели за „Нова“ првиот човек на Агенцијата за медиуми, Зоран Трајчевски

прочитај повеќе

Казни за патниците кои ќе разменуваат билети во автобусите на ЈСП

„При излегување од автобус дајте го искористениот билет на тој што влегува“ е кампања која деновиве се ширеше на социјалните мрежи, а ЈСП Скопје истата ја пријавила во Министерството за внатрешни работи

прочитај повеќе

Барокна фасада и осум ката повеќе за објектот „Метропол“ на плоштад

Од градот Скопје образложиле дека за промената на фасадата на објектот, како и неговата надградба во висина е одлучено поради тоа што сопственикот тоа го побарал и самиот доставил идеен проект

прочитај повеќе

Кабелските ќе ги исклучат Fox, 24 kitchen, Sport klub

Агенцијата за аудио и аудио визуелни услуги по надзорот над 49 оператори констатирала дека 35 од операторите на јавните електронски комуникациски мрежи вршат реемитување на сервиси спротивно на одредбите од Законот за аудио и аудио визуелни услуги.

прочитај повеќе

Уставните измени под знак прашалник откако пратеници на ДУИ откажаа послушност

Пратениците Џевад Адеми, Хазби Лика, Рафис Алити и Зулфи Адили велат дека нема да гласаат за предложените измени на Уставот бидејќи тие не биле дел од програмата на ДУИ. Според пратеникот Џевад Адеми, Уставот треба да се смени, но само во делот како да се избира претседателот и тоа е единствената измена кои тие било кога би ја гласале

прочитај повеќе

Пратеници од ДУИ одбиваат да дадат зелено светло за уставните промени

Џевад Адеми, Хазби Лика и Зулфи Адили цврсто стојат на ставот дека нема да ги поддржат измените на највисокиот правен акт, а на нив деновиве им се приклучи и Рафис Алити

прочитај повеќе

Генералниот штрајк на СОНК продолжува

Генералниот штрајк продолжува се додека ресорните министерства не започнат социјален дијалог со СОНК и додека не се договорат заеднички прифатливи решенија по Барањата. Вака одлучи Советот на СОНК на седницата одржана доцна попладне.

прочитај повеќе

Лекарска комисија ќе ја испитува причината за смртта на 12 годишното девојче

Министерството за здравство формира Комисија за испитување и откривање на причината за смртта на 12 годишното девојче која ноќеска почина на Клиниката за инфективни болести, соопштија од Министерството.

прочитај повеќе

Учениците од „Јане Сандански“ – Битола ги храбрат професорите кои се во штрајк

Учениците СОЕУ „Јане Сандански“ – Битола ги поддржуваат и ги охрабруваат своите професори во однос на нивните барања, на кои, како што тие велат државата е глува да ја сослуша масата на народ кој со месеци дава отпор врз лошите реформи кои се спроведуваат во образованието во Македонија

прочитај повеќе

Собрание на РМ:Патните трошоци на пратениците не се ништо ново

Правото на пратениците за регулирање на патните трошоци не е нешто што е направено во последните години, туку станува збор за регулатива која е постара од дваесеттина години и која е применувана во сите досегашни состави на пратеници во Собранието, соопшти денеска Собранието на Република Македонија

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ:Шилегов манипулира со јавноста

Многу од објектите што Шилегов ги споменува не се дел од проектот Скопје 2014, како на пример гаражите, реагираат од ВМРО ДПМНЕ на прес конферецијата на Петре Шилегов

прочитај повеќе

Адеми: Нема плата за наставниците кои штрајкуваат

Адеми потенцира дека СОНК не ги информирал своите членови - наставници, родителите и учениците за нивните права за време на штрајк.

прочитај повеќе

Шилегов: Половина милијарда евра повеќе од предвиденото потрошени за Скопје 2014

Наместо предвидените 80 милиони евра за Скопје 2014, владата на Груевски потрошила над 580 милиони, соопшти денеска пред новинарите портпаролот на СДСМ, Петре Шилегов

прочитај повеќе

На Инфективна клиника не знаат од што починало 12 годишното девојче

Лекарите не знаат од што починало 12 годишното девојче кое вчера било донесено на Клиниката за инфективни болести. Девојчето било примено во тешка здравствена состојба со проливи, повраќање и намалена телесна температура. Според изјавата на директорот на клиниката лекарите четири часа безуспешно се обидувале да го спасат

прочитај повеќе

Дополнителни психијатриски тестови за поседување оружје

Со цел да се подобри системот за превенција од насилство, службените лица кои поседуваат оружје освен на редовните систематски прегледи ќе бидат подложени и на дополнителни психолошки и психијатриски прегледи, информираше денеска владиниот портпарол Александар Ѓорѓиев

прочитај повеќе

Поддршка од гимназијалци за професорите кои штрајкуваат во „Орце Николов“

Тие велат дејствувањето на нивните професори го сметаат како правилно и се благодарни што не потклекнале на притисоците

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ: СДСМ има луѓе кои мислат од Бога им е дадено да имаат моќ и пари

Виктор Габер е безлична фигура која доби наеднаш потреба да биде актуелен, а овие отворени писма ќе си останат само дел од фолклорот кој СДСМ го втурна во тотална пропаст, реагира партијата на власт

прочитај повеќе

Штрајкувачите од „Зеф Љуш Марку“: Учениците се уценувани и заплашени

Професорите штрајкувачи при средното училиште „Зеф Љуш Марку“ –Скопје велат нема да ги прифатат резултатите од екстерното тестирање на IV година во средните училишта, бидејќи деновиве биле сведоци на „некои активности“ кои противречат на професорската етика

прочитај повеќе

Габер со отворено писмо до ВМРО-ДПМНЕ: Кој има кредибилитет?

- Кредибилитетот не се црпи со соопштенија како во случајот на ДПМНЕ, туку со дела на единката која зад себе оставила 80-тина статии и 8 книги за историјата, дипломатијата и политикологијата, па нека се викала и Виктор Габер, стои во писмото

прочитај повеќе

Бонева на Фејсбук: Парите ми се исплатени за две години

Надоместокот е за гориво и амортизација и согласно законот истиот го зеле сите пратеници од партиите на опозицијата и мнозинството, а не само еден пратеник. Таков надоместок за амортизација и гориво се пресметува на сите вработени во администрацијата и функционерите скоро 25 години, пишува Бонева на Фејсбук

прочитај повеќе