28-04-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Илми Селами е новиот заменик министер за одбрана

По оставката на Арбен Лабеништа од ДУИ, на денешната пленарна седница, Собранието го именуваше Иљми Селами за нов заменик министер за одбрана

прочитај повеќе

Иванов: Одлагањето на проширувањето на Унијата демотивира и создава фрустрации

Претседателот Ѓорге Иванов изјави денеска дека Македонија веќе 10 години се наоѓа во чекалната на ЕУ. Според него, одлагањето на проширувањето Унијата демотивира и создава фрустрации во македонското општество, како и нестабилност во политичкиот живот и тензии во меѓуетничките односи

прочитај повеќе

Заев: Протест ќе има, ќе го определиме заедно со граѓаните

-Секакви се шпекулациите во јавноста. Протест во мај месец ќе има, невиден досега во Република Македонија. А датумот ќе го определиме заедно со граѓаните, надвор од вратите на политиката. Вака лидерот на СДСМ, Зоран Заев одговори на новинарско прашање за наводните шпекулации дека СДСМ организира протест на 9 мај во Скопје

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ: Со денешните сечени и прелепувани материјали Заев си даде автогол

-Со својот настап и со денешните креирани, сечени, лепени, прелепувани и монтирани материјали Заев си даде автогол и потврди дека токму агентурната мрежа на неговиот соработник Зоран Верушевски незаконски вршела прислушување за пари и по инструкции на Верушевски, реагират од ВМРО-ДПМНЕ на „бомба“ 27

прочитај повеќе

Рецензија: Ветувањата за нови вработувања го засенија бојкотот на средношколците

Во новата рецензија која ја изработи Новинарскиот пленум за вестите на МРТ, се заклучува дека во форшпанот немаше место за ударните вести кои го одбележаа денот - впечатокот е дека во државата се случува економски бум, а во сите прилози неизоставно беа присутни речиси сите министри

прочитај повеќе

(ИНТЕГРАЛНО) Аудио и Транскрипти од разговорите во бомба 27

Аудио и транскрипти од разговорите од бомбата 27 на опозицијата која открива детали околу тоа кој со години масовно прислушувал во Македонија

прочитај повеќе

Заев: Материјалите за прислушувањето потекнуваат од УБК и МВР

-Материјалите кои ќе ги споделиме денес со јавноста ќе го потврдат она што го зборуваме. Податоците потекнуваат од Управата за безбедност и контраразузнавање при МВР. Сашо Мијалков и Груевски со години неовластено прислушувале, вели Заев

прочитај повеќе

ВО ЖИВО: Бомба 27 на СДСМ - кој прислушувал

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев денеска во 14 часот ќе ја објави бомбата 27. На своите ФБ профили Заев и Шеќеринска претпладнево најавија дека оваа бомба ќе отркие кој го нарачувал прислушувањето.

прочитај повеќе

Груби: Иванов прави грешен чекор со присуството на парадата во Москва

Посетата е неразумна бидејќи е во спротивност со правецот на државата и волјата на нашите евроатлански партнери

прочитај повеќе

Средношколците оптимисти по денешната средба со Адеми

Претставниците на Средношколскиот пленум изјавија дека денешната средба им влева надеж и дека можно е да се врати стариот концепт на државна матура

прочитај повеќе

(ОБНОВЕНО) Бомба 27: „Не пропуштајте директни докази кој прислушувал“

Потпретседателката на СДСМ, Радмила Шекеринска и портпаролот на СДСМ, Петре Шилегов на Фејсбук денеска ја најавија најновата т.н “бомба 27“. „Пред доказите и боговите молчат. Нашиов “бог” вицови ќе кажува. #27“, пишува Шилегов на Фејсбук

прочитај повеќе

Средношколците влегоа на втора средба во Министерството за образование

Ова е втора средба откако средношколците минатата вечер ја поминаа во Паркот на новинарите спроти објектот на МОН, испраќајки порака дека се револтирани од игнорантскиот однос на министерот Адеми

прочитај повеќе

НМХТ: Полицијата никогаш не ги наоѓа сторителите на напади врз ЛГБТИ заедницата

Националната мрежа за борба против хомофобија и трансфобија бара од полицијата и Јавното обвинителство итно да го пронајдат напаѓачот на активистот Славчо Димитров, кој беше нападнат во неделата во 17 часот во центарот на Скопје

прочитај повеќе

Германската амбасадорка: Оставките на власта се неизбежни

-Сериозните обвинувања кои произлегуваат од најновите настани и откритија се уште не се соодветно адресирани од Владата. Што ме иритира, како што ги иритира и другите западни набљудувачи на политичката сцена во Скопје, изјави германската амбасадорка во Македонија, Кристине Алтхаузер

прочитај повеќе

Демант на Центарот за култура за текстот со новинарот Демири објавен на НОВА

- Новинарот Фергим Демири дојде пред влезот на Центар за култура Битола, 20 минути после почетокот на претставата која почна на време. Салата беше полна а вратите затворени. После почетокот на претставата се нема пракса на влегување гледачи, особено кога станува збор за монодрама, се вели во демантот

прочитај повеќе

Ахмети: Не е став на РМ туку на поединец, дека Гошинце е дело на Косовари

Лидерот на ДУИ, Али Ахмети по средбата со заменик-премиерот на Косово, Хашим Тачи, изјави дека не е став на Македонија дека Косоварите го сториле делото кај Гошинце, и дека станува збор за став на некој поединец

прочитај повеќе

СДСМ за референдумот: Центарци покажаа дека не сакаат уништување на Скопје

- Над 95% од граѓаните го дадоа својот глас за зачувување на автентичноста на ГТЦ. Во услови на непрочистен Избирачки список, во којшто над 25% од граѓаните имаат различни адреси, дури 17.000 граѓани на Центар се спротивставија на уништувањето на Скопје за лични и бизнис интереси

прочитај повеќе

Димитров: Вербалниот говор на омраза што го шири власта станува и физички

Граѓанскиот активист Славчо Димитров, по вчерашниот инцидент кога во центарот на Скопје тој бил физички нападнат од непознато лице, за НОВА вели дека загрижен е што вербалниот говор на омраза кој го пропарира власта и нејзините гласноговорници веќе станува физички

прочитај повеќе

Битола: Новинар на ИНА спречен да следи настан во Центарот на културата

Регионалниот центар на Здружението на новинарите на Македонија во Битола, реагира што на 25.април обезбедувањето на Центарот на култура, на новинарот на новинската агенција ИНА, Фергим Демири, не му дозволилио да следи претстава во рамките на меѓунардониот „Фестивал на монодрама“

прочитај повеќе

Средбата на средношколците и Адеми без резултат, бојкотот продолжува

Средношколците кои денеска поставија камп пред Министерството за образование и експресно беа повикани на разговор со МОН, за средбата која пред малку заврши, велат дека не е постигнат никаков договор

прочитај повеќе