31-08-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

СДСМ: Парите да се вратат на родителите, училишните униформи да бидат бесплатни

Родителите се изманипулирани, а парите се собрани.Оваа смислена тактика на власта, под превезот бесплатни униформи, од џебовите на родителите на околу 6 000 ученици во Аеродором ќе испумпа до неверојатни 240.000 евра, велат од СДСМ

прочитај повеќе

Министерот Јолевски и Четкар се приклучија во кампањата за болните од АЛС

Министерот за одбрана Зоран Јолевски и познатиот музичар Владимир Четкар се приклучија на кампањата за солидарност кон болните со АЛС(Амиотрофична латерална склероза) и се полеаја со вода, денеска во центарот на Охрид

прочитај повеќе

Матичните лекарите бараат поголеми плати и партиципација за пациентите

Фиксни плати од 40.000 илјади денари за лекар и 20.000 денари за медицинска сестра за матичните лекари, зголемување на надоместокот(капитацијата) по пациент, како и воведување на партиципација, бараат од Здружението на приватни лекари

прочитај повеќе

Десетици деца од Драчево затруени со салмонела

Во последните неколку дена на клиниката на инфективни болести се примени неколку десетици деца со симптоми на труење од бактеријата салмонела. Изворот на бактеријата најверојатно биле сендвичките кои децата ги јаделе во локална сендвичарница во Драчево

прочитај повеќе

СПЦ ќе му суди на г.г. Стефан со 12 епископи

Следниот чекор на Српската православна црква (СПЦ) која веќе одлучи да поведе постапка против поглаварот на МПЦ г.г. Стефан ќе биде подигнување на обвинение и формирање на суд од најмалку 12 епископи, објавува српскиот весник „Вечерње новости“

прочитај повеќе

Тачи:Главни организатори на инцидентот се ДУИ

Главни виновници за инцидентот во македонското собрание се ДУИ, изјави од Струга лидерот на ДПА Мендух Тачи. Тој рече оти не верува во повиците за помирување што ги испраќа владеачката партија

прочитај повеќе

Жерновски до Груевски: Не можете да ја криете вистината за Берлин

Моите информации за тоа што навистина се случувало во четвртокот во Берлин, г-дине Груевски, зборуваат за нешто сосема друго. Во контекст на заклучоците во Декларацијата, од Вас е побаран дециден став за потврдување на сериозноста за полноправно членство на Република Македонија во ЕУ и тоа поради континуираниот бивалентен однос што Вие и Владата го покажувате кон Унијата

прочитај повеќе

Солидарност: Слободните здравствени зони се дискриминаторски

Овој проект содржи и рестриктивни елементи за граѓаните на Македонија, гледано низ призмата на Законот за здравствена заштита- прекршени се членовите 6 и 9- начелото на достапност кое значи географска, физичка и економска достапност за граѓаните, како и начелото на правичност каде е забранета дискриминација по однос на вера, пол, старост и националност

прочитај повеќе

Протестите за „Монструм“продолжуваат како сенародна петиција

„Во петицијата ќе се вклучат сите градови во Македонија, но и во странство. Апелирам до сите граѓани, интелектуалци, аналитичари и публицисти да нè поддржат бидејќи ние бараме правда“,изјави организаторот Бедри Ајдари.

прочитај повеќе

СДСМ: Берлин потврди дека Македонија заостанува

СДСМ: На Никола Груевски во Берлин лично му е испорачана пораката дека мора да седне на разговори со опозицијата, за решавање на политичката криза во Македонија.

прочитај повеќе

Се подготвува тендер за гасификациска мрежа во источна и централна Македонија

Приватниот партнер ќе има обврска во рок од 4 години од стапување на сила на договорот да изгради најмалку 71% од предвидената дистрибутивна мрежа. Вредноста на инвестцијата за регионот 2 е околу 28 милиони евра, а за регионот 3 е 23 милиони евра

прочитај повеќе

Груевски: Берлин и Брисел со јасна намера за решавање на проблемите на регионот

Груевски не ги коментираше конкретните активности за наредните четири години кои се барани на Самитот а кои се однесуваат и на Македонија-„Спорот за името меѓу Македонија и Грција мора да се реши ургентно со подготвеност да се направи компромис од сите страни“, стои во документот

прочитај повеќе

Острени: Во Ратае и Жилче имаше српски паравојници

Началникот на Генералштабот на ОНА, Г’зим Острени во својата книга „ОНА-причините, војната и мирот во Македонија во 2001-та“ ги потврдува информациите на српските медиуми дека во одредени единици на македонската полиција, оние во Ратае и Жилче имало околу 400 доброволци од Србија

прочитај повеќе

Берлин: Договорено е ургентно решавање на спорот за името

Спорот за името меѓу Македонија и Грција мора да се реши ургентно со подготвеност да се направи компромис од сите страни“, стои во документот. Натаму се бара подобрување на владеењето како нов прдизвик за демократиите на Балканот, се нагласува дека мора да и се овозможи на опозицијата да ја одигра својата улога во Парламентот

прочитај повеќе

ДПА не донесе конечна одлука за напуштање на Собранието

Иако сме многу блиску до одлуката да не се враќаме во Собранието, ни треба дополнително време за внатрепартиски консултации и консултации со меѓународниот фактор, по што ќе донесеме конечна одлука, изјави лидерот на ДПА Мендух Тачи, по денешниот состанок на претседателството.

прочитај повеќе

Се зголемува бројот на заболени од жолтица

Лекарите апелираат да се одржува личната и колективната хигиена. Откако започна алармантно да се зголемува бројот на заболени, надлежните започнаа со препораки за учениците и граѓаните. Учебната година ќе започне со предавање за заразувањето пренесувањето и превенцијата за заштита од жолтица

прочитај повеќе

Штајнмајер со порака до Западен Балкан: Земјите да продолжат со реформите

Ќе дискутираме за прашањата кои се клучни за темпото и успехот на приближувањето на Западен Балкан кон ЕУ. Притоа, сигурно ќе стане збор и за тоа како земјите може да продолжат со неопходните реформи и во рамки на регионалната соработка- вели шефот на германската дипломатија

прочитај повеќе

Распишана потерница по осомничениот за убиството во Охрид

На 21 август 2014 година околу 23 часот и 20 минути во Охрид, во хотелот „Император“, осомничениот Бојан П. се товари дека ги застрелал сопственикот на хотелот Васил Р. и Ромео Ѓ.

прочитај повеќе

Пожар на македонско-албанската граница

Од Дирекцијата за заштита и спасување велат дека стихијата почнала во атарот на пограничното македонско село Горни Татеш.Екипите на терен од двете страни се обидуваат да го локализираат пожарот

прочитај повеќе

Самит Германија - ЕУ - Западен Балкан во Берлин

На иницијатива на германската канцеларка Ангела Меркел денеска во Берлин се одржува Самит Германија-ЕУ-Западен Балкан- цел е реафирмирање на поддршката на европските перспективи на земјите од регионот со поттикнување на поголема регионална соработка

прочитај повеќе