01-03-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

ЦК на ВМРО ДПМНЕ:Нема да дозволиме насилно преземање на власта

„ЦК без никаква дилема упатува јасна порака до сите дека нема да дозволи спроведување на туѓи сценарија, дестабилизација на државата и насилно преземање на власта спротивно од волјата на мнозинството граѓани. Сите оние што наумиле да ја воведат државата во такви сценарија добро е со време да се откажат“, стои во соопштението

прочитај повеќе

ЦК на ВМРО-ДПМНЕ: Го поддржуваме Груевски

Централниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ ги повикува сите граѓани на Република Македонија да се приклучат на оваа борба за зачувување на достоинството, стабилноста, демократијата и економскиот развој на нашата држава

прочитај повеќе

Гардијан: Вајгл- Ситуацијата во Македонија е многу сериозна

„Ова е веќе видено на Балканот, сѐ почнува на овој начин. Ситуацијата не смее да се потценува. Ова е многу сериозно – ние мораме да ѝ помогнеме на Македонија“, додава Вајгл.

прочитај повеќе

Не се спрема апсење на Заев, тврди Груевски

"Не се спрема апсење на Заев", изјави денес премиерот Никола Груевски кој присуствуваше на отворањето нова спортска сала во скопското село Љубанци.

прочитај повеќе

Груевски: Рано е за оставки, чекаме институциите да ги утврдат фактите

Околу обвинувањата за „криминал и одмазда“ за објектот «Космос», Груевски рече дека и самиот сопственик Фијат Цаноски дал изјава дека има незаконски работи во изградбата на објектот: „Значи, станува збор за чиста законска постапка на институциите во врска со оваа градба“.

прочитај повеќе

Амбасадата на Велика Британија: Има сериозни тврдења за злоупотреба на моќ

Амбасадата на Велика Британија во Скопје денеска реагираше околу последните случувања во врска со масовното прислушување во државава

прочитај повеќе

Граѓанската платоформа АЈДЕ! порача МРТ да им се врати на граѓаните

Платформата за граѓанска политика АЈДЕ! денеска, пред зградата на МРТ, организираше протестен перформанс

прочитај повеќе

Јанкиески: „Космос“ е срушен законски

Министерот за транспорт и врски, Миле Јанакиески, денеска изјави дека станбениот комплекс „Космос“ на опозиционерот Фијат Цаноски бил урнат законски

прочитај повеќе

Заев има сведоци кои ќе ги урнат Груевски и Мијалков, но бара гаранција за нив

За да ги повика сведоците, Заев инсистирал да се гарантира безбедност за нивните животи и изворите од МВР кои ќе ја потврдат неговата верзија за прислушувањето

прочитај повеќе

ИНТЕГРАЛНО ВИДЕО од прес конференцијата на лидерот на опозицијата Зоран Заев

ВИДЕО: Лидерот на СДСМ, Зоран Заев, објави прислушкувани разговори во кои се договора рушење на објектот Космос, во сопственост на бизнисменот Фијат Цаневски и сват на сопственикот на А1 ТВ, Велија Рамковски.

прочитај повеќе

Репортери без граници и ЦИВИЛ го осудуваат масивното прислушување на новинарите

Репортери без граници и Цивил – Центар за слобода најостро го осудуваат нелегалното прислушување на новинари во Република Македонија и бараат итни мерки за враќање на правдата и владеењето на правото. Според лидерот на опозицијата, Зоран Заев, македонската Влада нелегално прислушкувала околу 100 новинари со цел да ја зацврсти контролата над медиумите

прочитај повеќе

Министертвото за здравство сочувствува со семејството на починатиот

„И покрај навремено пружената здравствена заштита и повеќето обиди за реанимација, констатирана е смрт на лицето. За немилиот настан е известено семејството на сега починатиот, како и надлежните институции на системот“се вели во соопштението на Министерството за здравство

прочитај повеќе

Реактор истражување: Реформите во високото образование одат во погрешен правец

Невладината организација „Реактор“ денеска ги објави наодите од истражувањето кои ги испитува состојбите во академската професија и ставовите на академскиот кадар во Македонија. Клучните наодите од истражувањето кое е спроведено на 487 испитаници укажува на загрижувачката состојба во која се наоѓа академската професија во Македонија, како и тоа дека владините реформски политики се движат во погрешен правец

прочитај повеќе

Министерство за здравство: Брзата помош пристигна бргу, но човекот почина

Екипата на Итната медицинска помош во Министерство за здравство стигнала за 7-8 минути откако го добиле повикот, се првичните информации од Министерството. Веднаш по доаѓањето на медицинската екипа, почнала реанимација која траела 20-тина минути но, човекот починал

прочитај повеќе

Ким Мехмети на Фејсбук: Јавно го замолувам Заев да објави сѐ што има за мене

- Прочитав во еден портал на ДУИ дека сум го замолил Претседателот на СДСМ да не ги објави моите прислушувани телефонски разговори. Ете, јавно и се обраќам на македонската опозиција: Го молам господинот Заев да ги објави сите мои прислушувани телефонски разговори, пишува Мехмети на Фејсбук

прочитај повеќе

Заев вели дека се следеле и мејлови и разговори на фиксни телефони

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев, при денешното објавување на петтата бомба за која објави аудио разговор како премиерот нарачува рушење на објектот „Космос“ на бизнисменот Бијат Цаноски, Заев меѓу другото на новинарско прашање одговора дека освен телефонските разговори преку мобилен, биле следени и фиксните телефони како и имајл комуникацијата

прочитај повеќе

Фуере: Груевски од Македонија направи кошмар

Влада која спроведува операции на следење од вакви размери го има изгубено кредибилитетот, го има изгубено своето право да владее

прочитај повеќе

Мијатовиќ: Прислушувањето новинари е неприфатливо

- Прислушување и надзор на новинари е неприфатливо. Ова дополнително ја ослабнува и онака загрозената слобода на медиумите во земјата, вели Дуња Мијатовиќ, претставничка на ОБСЕ

прочитај повеќе

Во Министерството за здравство починал човек чекајќи Брза помош?

„Се чека увид, екипата е на лице место. Единствено што можам да ви кажам е дека имаше повик за интервенција. Министерството треба да излезе со детали за случајот“, изјави за НОВА Татјана Баевска Вучковиќ, директорка на Здравствениот дом

прочитај повеќе

ИНТЕГРАЛНО: Аудио и транскрипт - Груевски - Јанакиески за рушење на Космос

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев, објави прислушкувани разговори во кои се договора рушење на објектот Космос, во сопственост на бизнисменот Фијат Цаневски и сват на сопственикот на А1 ТВ, Велија Рамковски

прочитај повеќе