21-10-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Полициска акција: Се апсат поранешни фунционери од одбрана и бизнисмени

Поранешни високи функционери на министерството за одбрана и актуелни бизнисмени се уапсени утрово во полициска акција, соопштуваат од Министерството за внатрешни работи

прочитај повеќе

Полициска акција: Се апсат поранешни фунционери од одбраната и бизнисмени

Според првичните информации се товарат за криминал тежок неколку милиони долари. Криминалот го правеле при сервисирање на хеликоптерите

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ: СДСМ нема кредибилитет да зборува за инфраструктура

Во нивните мандати на владеење речеси не се инвестираше во патната инфраструктура во државата, а уште помалку се интервенираше на постоечките патни правци кој важеа за сообраќајни црни точки, реагира владејачката ВМРО ДПМНЕ

прочитај повеќе

Итно подобрување на стандардите во психијатриските установи во земјава

Непочитување на стандардите во делот на организирање и третман и несоодветно обучен кадар, несоодветни сместувачки капацитети, услови за исхрана, третман, бања се дел од забелешките на Народниот правобранител за психијатриските установи во Македонија

прочитај повеќе

Бочварски: Уште колку сообраќајки за инвестирање во македонските патишта?

Според претседателот на Комисијата за транспорт и врски при СДСМ, доколку власта се фокусираше на изградба и обнова на патната мрежа наместо да троши милиони за проектот Скопје 2014, македонските патишта ќе беа побезбедни и ќе се спасеа многу човечки животи

прочитај повеќе

Спировски: Стевчо Јакимовски не реализираше ништо, што крие градоначалникот?

- Пред цели 2 години Јакимовски вети дека општинската зграда ќе биде готова за 8 месеци. Поминаа години а се уште ја нема зградата. Секторите на општината се расфрлани на 10 различни локации, обвини денеска советникот во Карпош Иван Спировски

прочитај повеќе

Втора донатарска акција на Арсена во Гевгелија

Граѓанската асоцијација „Арсена“ од Гевгелија спроведе втора по ред донаторска акција наменета за ранливите категории граѓани на кои им се поделени 300 литри здрава пакувана вода

прочитај повеќе

Хелсиншки: Фекална вода за осудените и притворените во Затвор Куманово

Во текот на 2014 година до Хелсиншкиот комитет за човекови права се обратиле осудени лица кои издржуваат затворска казна во Затвор Куманово.Од разговорите, Хелсиншкиот комитет утврдил дека тие се соочуваат со сериозни проблеми поврзани со несоодветните услови за живот

прочитај повеќе

Подгорички медиумски форум: Регионален конкурс за награда "Миодраг Вукмановиќ"

Медиумскиот совет за саморегулација објавува повик на новинарите од регионот да учествуваат на конкурс за доделување на награда "Миодраг Вукмановиќ" за допринос на професионалното новинарство. Вредноста на наградата е 3.000 евра

прочитај повеќе

Уапсена благајничка на Институтот за белодробни заболувања

Финансиската полиција ја уапси 51-годишната Л.Н. од Скопје благајничка на Институтот за белодробни заболувања и туберкулоза, која е осомничена дека присвоила 70.000 евра

прочитај повеќе

Двајца загинати петмина повредени во сообраќајка кај Теарце

Две лица загинаa, а уште петмина се со потешки и полесни повреди во тешка сообраќајна несреќа што денеска околу 14:30 часот се случи на патот Тетово - Јажинце кај селото Теарце

прочитај повеќе

МВР: Системот на кариера функционира и резултатите се видливи

МВР за разлика од СДСМ работи согласно претходно изготвена програма и планови за кои владата добила поддршка од граѓаните на избори, реагира Министерството за внатрешни работи на тврдењата „унапредување во МВР само преку Јанкулоска“

прочитај повеќе

СДСМ: Нема простор за фалби на Груевски, невработеноста ескалира постојано

- Нема место за фалби од страна на Никола Груевски. Со парите на граѓаните власта дава поволности за странски компании, со што домашните ги става во подредена положба, се вели меѓу другото во реакцијата на опозициската партија

прочитај повеќе

Почувствуван земјотрес во Охрид

Според податоците на Европско-медитеранскиот сеизмолошки центар, епицентарот на земјотресот е лоциран точно во Охрид, на длабочина од околу еден километар во земјината кора

прочитај повеќе

СДСМ: Крш центри за социјална работа спроти 18 милионското Панорамско тркало

Центрите за социјална работа во Македонија се во катастрофална состојба, објектите се непристапни за лицата на кои им се најпотребни и го рушат нивното достоинство и приватност, посочи денеска пред новинарите Мила Царовска од СДСМ

прочитај повеќе

Ременски: Во МВР унапредување само преку Јанкулоска

Во МВР никој не може да напредува ако за тоа не даде дозвола раководителот, а ова правило своеволно го воведува Гордана Јанкулоска, посочи денеска на прес-конференција Фросина Ременски од СДСМ

прочитај повеќе

Груевски: Магазинот ФДИ ги валоризира нашите политики

Рангирањето на магазинот ФДИ на зоната во Скопје, како прва - најдобра во Европа е уште едно признание и валоризација на трудот и политиките што Владата ги води, оценува премиерот Никола Груевски

прочитај повеќе

НВО Хоризонт: На голготата за остварување на правото за нега и помош и нема крај

Од невладината Хоризонт, бараат Владата и премиерот Никола Груевски веднаш да предложат на Собранието на Македонија да се повлечат донесените измени на Законот за социјална заштита и новиот правилник со што ќе се стави крај на голготата на овие најтешко болни и сиромашни граѓани

прочитај повеќе

Археолошкиот музеј е пуштен во употреба

Музејот, кој е дел проектот „Скопје 2014“ тежи 27.5 милиони евра.Во него може да се видат сведоштвата од праисторијата до средниот век на едно место, а изложени се над 6000 артефакти

прочитај повеќе

МВР распишува конкурс за вработување на 400 полицајци

Министерството за внатрешни работи, утре ќе распише Јавен оглас за прием на нови 400 извршители на работно место „Полицаец“ за работа во Министерството

прочитај повеќе