20-09-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Груевски:Не постои можност за загрозување на здравјето на дијабетичарите

„Ова е реакција на тие што досега добивале на тендерот и сега го сензибилизираат населението, тоа се моќни куќи кои имаа свои соработници што шират страв меѓу граѓаните. Станува збор за компанија која со години, децении добивала на тендерот за инсулини“, рече премиерот Груевски во интерју за Канал 5 телевизија

прочитај повеќе

СДСМ: ВМРО ДПМНЕ нека ги види солзите на учениците

Наместо ВМРО-ДПМНЕ да го прашува СДСМ кои проекти во образованието им се лоши, нека ги видат солзите на учениците, нервозата на родителите, маката на наставниците, намалувањата на бројот на ученици. Таму ВМРО-ДПМНЕ ќе го најде одговорот на нивната дилема што во нивните политики е лошо и зошто се соочуваат со штрајк, се вели во соопштението на СДСМ

прочитај повеќе

Министерство за здравство:СДСМ креира лажна слика за жолтицата во Шуто Оризари

Надлежните институции континуирано преземаат мерки за заштита на населението од жолтица, а во таа насока се и преземените засилени мерки за превенција од жолтица на подрачјето на град Скопје, вклучувајќи ја и општина Шуто Оризари

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ: На СОНК не му е ускратено правото на штрајк

„Доколку намерите на СОНК се искрени и без било каква заднина, а најмалку политичка, синдикалното раководство конечно треба да прекине со повиците за штрајк и да се врати на постојниот социјален дијалог, кој и досега одлично функционираше и заедно придонесувавме за унапредување на состојбите“, се вели во соопштението на ВМРО ДПМНЕ

прочитај повеќе

Во Охрид 50-професори протестираат, други обвинуваат дека протестот бил наместен

Превирарања се случија во регионалната канцеларија на СОНК во Охрид, откако педесеттина професори на мирен протест како што велат дошле за да го изразат својот револот од наводната одлука на претседателот на СОНК, Јаким Неделков да го разреши претседателот на СОНК Охрид, Ацо Речковски

прочитај повеќе

СДСМ:Власта врши притисок врз членовите на СОНК за да не излезат на штрајк

Груевски наместо да се сврти кон проблемите што го создаде, тој посегна по притисоци врз членовите на синдикатот. Ова е само доказ дека Владата е таа што се плаши од штрајкот и се труди по секоја цена штрајкот да го спречи, реагираат од СДСМ

прочитај повеќе

СДСМ: Се повеќе заболени со жолтица во Шуто Оризари, власта да го реши проблемот

Во отсуство на сериозност од надлежните институции, излеговме овде да ги поддржиме со право вознемирените граѓани во Шуто Оризари и да побараме итни и издржани мерки за жолтицата којашто пламти во оваа општина, се вели во реакцијата на СДСМ која се однесува на ситуацијата со жолтицата во општина Шуто Оризари каде има над 130 заболени

прочитај повеќе

Министерство за здравство:Тендерот за инсулини не се мести за никого

Во реакцијата до НОВА, Министертвото за здравство прашува дали истражувачкото новинарство на НоваТВ завршува пред да се прочита Законот, дали се сведува на гласини во кулоарите од луѓе со директен финансиски интерес. НОВА потсетува дека во нашите истражувања секогаш на прво место се пациентите, а во случајот станува збор за 10 000 дијабетичари кои се принудени да го сменат инсулинот што го употребуваат со години

прочитај повеќе

Солидарност:Фондот за здравство да ги повлече кривичните пријави кон граѓаните

Ако некоја законска одредба ја прекршиле 15.000 лица, тогаш проблемот не може да биде кај граѓаните, туку во законот! Во 2011 година власта направи упад во социјалниот карактер на државата, прокламиран со Уставот на оваа земја, и го укина правото на бесплатни сини картони за сите невработени лица

прочитај повеќе

Основачот на Телекабел, Роберт Димитров-Роби е во затвор

Основачот на кабелскиот оператор Роби, Роберт Димитров, е во затвор. Тој ќе мора да одлежи шест месеци за инцидентот, кој го предизвика пред две години со напад врз синот на сопственикот на компанијата Нико Петрол

прочитај повеќе

Стразбур: 324 тужбени барања од македонски граѓани чекаат разрешница

Изминатата година биле разгледани 289 вакви барања и донесени шест пресуди

прочитај повеќе

Јавниот обвинител на Крит се вклучи во истрагата за исчезнатата Дениса Маркоска

Јавниот обвинител на Крит се вклучува во истрагата за исчезнатата прилепчанка Дениса Маркоска е најновото што го соопштуваат од македонската амбасада во Атина

прочитај повеќе

Дијабетичарите бараат писмена гаранција за новиот инсулин

Не добиле шанса да ги соочат аргументите, бидејќи министерот упорно им повторувал дека сите лекари стојат зад неговото тврдење

прочитај повеќе

Македонија земја на сигурно потекло

Ова е мерка со која Германија преку заострување на законот за азил сака да се одбрани од барателите од Западен Балкан пишува Дојче Веле

прочитај повеќе

СДСМ: Јанкуловска и Груевски со филмска акција го кријат патот на тутунот

СДСМ ги повикува Јанкулоска и Груевски, да не се кријат зад земјоделците, туку да признаат: Дали и со чија помош од врвот на власта, тутунот од Могила преку нелегален пат, завршува спакуван во цигари надвор од Македонија?

прочитај повеќе

Србија ќе крати и плати и административци, Македонија ќе им ги зголемува платите

Српскиот премиерот Александар Вучиќ вчера ги објави економските мерки со кои планира да ја менаџира кризата. Ќе се кратат платите на вработените во администрацијата, во истиот сектор ќе има и отпуштања, а ќе се намалат и пензиите

прочитај повеќе

РЕКОМ: Владите од Западен балкан имаат обврска да гарантираат мир

Коалицијата за РЕКОМ ги повикува сите земји, наследнички на некогашна СФРЈ, да ја покренат постапката за основање на Регионална комисија за утврдување на фактите за воените злосторства и другите тешки кршења на човековите права, сторени во периодот од 1991 до 2001 година (РЕКОМ)

прочитај повеќе

Потрагата по исчезнатата Дениса Маркоска е сопрена

Потрагата по исчезнатата прилепчанка Деница Маркоска чија последна трага се губи сред море на рутата од Карпатос до Касу во заливот Мирабело е сопрена, но истрагата продолжува велат од грчката крајбрежна стража за грчките медиуми

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ го осудува прогласувањето на Илирида

Владеачката партија најостро го осудува т.н. прогласување на Илирида, се вели во соопштенето од партијата

прочитај повеќе

Самопрогласена Република Илирида кај Скендер-бег во Скопје

Пред чинот на прогласувањето на независноста на Илирида, десетици собрани граѓани се потпишуваа на барањето за собирање на потписи, кои ќе бидат доставени до Собранието за распишување на референдум

прочитај повеќе