07-07-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Граѓани го бранат Водно од градежните инспекции

Десетици граѓани утрово со собир на Водно успеаа да ја спечат градежната механизација да руши гаражи на улицата Питу Гули, за да се отвори пат за градба на плацот на Водно

прочитај повеќе

Пет млади луѓе колабирале поради високите температури

Пет млади луѓе колабирале поради топлото време изминатите два дена. Екипите на итната медицинска помош интервенирале кај три случаи на лице место, а другите двајца биле однесени во Ургентиот центар, потврдија за НОВА во Здравствениот дом Скопје

прочитај повеќе

Се штеди на инсулин, на здравјето на човекот, а се има пари за споменици

Лечењето на дијабетот не е нималку евтино, и потребни се пари, а самата болест го оттргнува заболениот од процесот на производство, ова не смее да се случува и мора да се промени

прочитај повеќе

Амнести Интернешнел: Мигрантите малтретирани во Македонија и Србија

Во најновиот извештај, Амнести Интернешнел посочува дека мигрантите во земјите од Балканот се малтретирани, наведувајќи дека е “срамно да се изневерат“ луѓе кои бегаат од војна

прочитај повеќе

ДОМ: Државата молчи за скандалот на Водно

- На дрзок начин, во интерес на нечиј профит, се деградира и натаму Водно, и најгрубо се крши законската регулатива за животната средина, истакна денеска Тони Ристов од ДОМ

прочитај повеќе

Антикорупциска бара Обвинителството кривично да го гони Заев за три случаи

Државната комисија за спречување на корупција, како што дознава „Фокус“, пред неколку дена, испратила допис до Јавното обвинителство со кој бара кривично да го гонат лидерот на СДСМ, Зоран Заев, поради сомнеж за корупција и тоа за три различни случаи.

прочитај повеќе

Казна затвор од 14 години за обвинетиот за убиство на Ангел од Ѓорче Петров

Основниот суд Скопје 1 денеска донесе пресуда со која му досуди 14 години казна затвор на 20-годишниот Насер Ештрефи, кој беше обвинет за убиството на Ангел Петковски во скопската населба Ѓорче Петров

прочитај повеќе

Заев не се јави на суд, исполнети условите за негово апсење?

Претседателот на СДСМ, неодамна на прес конференција изјави дека веќе нема да се јавува во судот, ниту да доаѓа на закажаните рочишта, бидејќи не го признава правосудството, кое било под тотална контрола на премиерот Никола Груевски и неговата фамилија

прочитај повеќе

Дискусија: Кампувањето пред Влада продолжува, Груевски мора да си замине

Вчера во кампот со дискусија се одбележаа 50 дена од поставувањето на шаторите пред Влада - зона која граѓаните ја нарекоа Камп на Слободата. Улицата е затворена за сообраќајот, а граѓаните велат дека ќе ја блокираат се додека Груевски конечно не си замине од Владата

прочитај повеќе

Тачи: Лидерските средби ќе бидат безначајни ако не се договориме за името

- Ги повикувам сите да ја видат втората точка од договорот во Пржино, каде што ние сите се залагаме да се придвижи евроинтеграцискиот процес на Македонија, изјави лидерот на ДПА на одбележувањето на годишнината на партијата

прочитај повеќе

Затворот „Идризово“ не ги спроведе осудените од „Монструм“ на судење

Апелациониот суд во Скопје ја одложи јавната седница на која требаше да ги разгледува жалбите на осудените во „Монструм“, бидејќи од затворот „Идризово“ не беа спроведени двајца од осудените, за кои навреме и уредно биле испратени покани

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ: Објектот во Центар се уште не е ставен во функција

Владејачката партија реагира по информациите од Општина Центар дека овој објект отстапува од правилата и дека неговата градба е проследена со низа неправилности

прочитај повеќе

Откази во МВР: Полицајци работеле под дејство на дрога

Станува збор за двајца полицајци од Аеродром и од Ѓорче Петров, кои, според МВР, биле под дејство на наркотични средства за време на извршување на работните задачи.

прочитај повеќе

Алексов - Напуштањето на еврото во Грција може да направи компликации

Ако Грција излезе од еврозоната, тоа може да има влијание на трговската размена меѓу Македонија и јужниот сосед, но ако го задржи еврото, и покрај проблемите, трговијата би требало да се одвива со сегашната динамика, вели извршниот директор на Сојузот на стопански комори Митко Алексов во интервју за РСЕ

прочитај повеќе

Монструм утре пред Апелација, содржината од „бомбите“ ќе се слуша во судница

НОВА од извори блиски до одбраната дознава дека може да му бидат дадени на судот транскриптите од прислушуваните разговори, од т.н. „бомби“ кои се однесуваат на случајот „Монструм“ и на тоа, дали сега осудените, се единствени виновници на масакарот кај Смилковско

прочитај повеќе

Новиот објект на ВМРО – ДПМНЕ нема употребна дозвола

Од увидот, инспекцијата констатирала дека над влезот на објектот на политичката партија ВМРО – ДПМНЕ има балкони и покриен дел, иако градежната маркица завршува со објектот

прочитај повеќе

Заев: Аргументите се на наша страна, за некои работи, отстапки не може да има

- Нашите ставови се потврдени состојби во сите последните извештаи на Стејт Департментот, на експертската група на Европската комисија предводена од Рајнхард Прибе, на ОН. Крајот на Груевски е дојден, прашање на модалитети е неговото заминување, вели Заев

прочитај повеќе

Средношколски пленум ја продолжува борбата против екстерното

Членови на Средношколскиот пленум во интервју за „Дојче Веле“ велат дека нивните активности ќе продолжат во периодот кој престои, односно во септември кога е и стартот на учебната година

прочитај повеќе

ФОТО: Улицата Славејко Арсов на Водно конечно со атмосферска канализација

Овој потфат, кој е исклучително значаен за граѓаните чини 130.000 илјади евра, сума која покажува дека се водеше сметка и домаќински се работеше, рече градоначалникот Жерновски.

прочитај повеќе

Турската радио-телевизија ќе отвори свое претставништво во Скопје

Генералниот директор на Турската радио-телевизија, Шенол Ѓока, кој престојува во посета на Македонија, најави дека ТРТ ќе отвори свое претставништво во Скопје

прочитај повеќе