26-10-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Ковачевски: Граѓаните плаќаат за 75 отсто поскапа струја од увоз

-Власта го потврди откажувањето на Блок 1 во РЕК Битола поради нов дефект. И покрај потрошените над 60 милиони евра народни пари, за реконструкција и доопремување, изјави на денешната прес – конференција пратеникот од СДСМ Васко Ковачевски

прочитај повеќе

Ноќеска почнува зимското сметање на времето

Ноќеска( 25 кон 26 октомври) во три часот по полноќ започнува зимското сметање на времето, така што часовникот ќе се врати еден час наназад и ќе биде 02 часот

прочитај повеќе

Тројца од синоќешната пресметка во ДУИ се со прострелни рани на хируршки клиники

Двајца од повредените во синоќешната престрелка меѓу партиски членови на ДУИ се здобиле со прострелни рани од огнено оружје, едниот во рбетот, вториот по телото и тие се наоѓаат на КАРИЛ, а третиот е ранет во карлицата и е хоспитализиран на трауматологија, потврдија за НОВА на хируршките клиники

прочитај повеќе

Рафиз Алити тврди дека тепачката не е внатрепартиска пресметка

Јас не бев присутен и тоа нема врска со ДУИ. Повредените ги познавам, тие се членови и активисти на ДУИ, но не се дел на партискиот огранок во Сарај", тврди Алити.

прочитај повеќе

Петмина се ранети во тепачка која избила на партиски состанок на ДУИ во Сарај

(Неофицијално) Петмина се ранети, а еден од нив е потешко повреден откако вечерва избила тепачка на партиски состанок на ДУИ кој се одржувал во огранокот во Сарај, дознава НОВА

прочитај повеќе

Одлука за Kежаровски нема да има денес

"Текстовите што ги објавив немаат за цел да откријат сведок. Ниту имав за цел на некому да му наштетам. Тврдам дека не сум виновен и сите информации кои ги изнесов во текстовите се од јавен интерес. Се водев од вистината"- рече Кежаровски пред судиите.

прочитај повеќе

Ќе го донесе ли полицијата сведокот во случајот Ореше пред суд

На поранешниот заштитен сведок Бреза, од случајот платено убиство во Ореше, му се заканува притвор затоа што не се појавува во велешкиот суд на процесот кој се води против него, ниту пак на други две судења во кои е сведок, објави Телма

прочитај повеќе

Хелсиншки Комитет го повика Груевски да го осуди нападот врз ЛГБТИ заедницатa

По вчерашниот напад врз ЛГБТИ заедницата и активистите за човекови права во скопското кафуле „Дамар“, денеска активистите побараа од надлежните да ги пронајдат сторителите и да ги казнат соодветно законските одредби

прочитај повеќе

Средба Груевски-Филе во Брисел

Комесарот ги истакнал пред Груевски забелешките од Извештајот како и ќор-сокакот во кој според Европската комисија се наоѓа Македонија, а ја потенцирал и подготвеноста на ЕК да и асистира на Македонија при демократските реформи

прочитај повеќе

СДСМ: Институциите да делуваат, да не се охрабруваат насилницте

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија најостро го осудува вчерашниот инцидент во Старата скопска чаршија во кафулето Дамар; партијата бара итно расчистување на настанот, а сторителите да добијат заслужена казна

прочитај повеќе

HRW до Јашари: Истополовите двојки треба да уживаат исти права како и различните

Human Rights Watch му достави писмо на министерот за правда Аднан Јашари во кое се бара укинување на амандманот XXXIII кој се однесува на уредувањето на бракот и различните форми на животна заедница

прочитај повеќе

Новинарите се собраа во Апелација во знак на солидарност со Кежаровски

Апелациониот суд по разгледување на жалбите ќе одлучи дали ќе ја потврди пресудата на Основниот суд, дали ќе ги укине казните или, пак, ќе го врати предметот на повторно судење.. Новинари од различни редакции се собраа во Судот во знак на поддршка на колегата Кежаровски

прочитај повеќе

Јавна опомена за единаесет функционери за судир на интереси

Државната комисија за спречување на корупцијата денеска им изрече јавна опомена поради извршување на две функции истовремено и судир на интереси на единаесет лица

прочитај повеќе

За нападот на ЛГБТ заедницата: Густа омраза со нож да ја сечеш

Следно, по улици со бејзбол палки ќе не тепаат. Другари, тоа е тоа право на живот за кое често ме прашувате кој тоа ни го загрозува. Ова е повторно таа ноќ на малите куриња за која пишуваше другарот Беличанец, напиша Биљана Гинова сведок на вчерашното хулиганско беснеење во кафето Дамар

прочитај повеќе

Апелација расправа по жалбата на Кежаровски

Апелациониот суд треба да одлучи дали ќе ја укине затворска казна на која беше осуден Кежаровски и ќе го врати целиот предмет на повторно одлучување, дали ќе ја потврди првостепената пресудата, или пак ќе донесе нова пресуда

прочитај повеќе

Хулигани го нападнаа кафулето „Дамар“ во Старата скопска чаршија

Група хулигани вечерва го нападнаа кафулето „Дамар“ во Старата скопска чаршија каде во моментов се одржува прослава на Хелсиншкиот комитет за човекови права по повод годишнината од формирањето на ЛГБТ центарот. Повредена е една девојка, а оштетен е инвентарот

прочитај повеќе

Албанец од Скопје убиен во Сирија

Според информациите, станува збор за 35 годишен жител на улицата Дижонска, кој поодамна го напуштил Скопје и се борел на страната на џихадистите. Загинатиот скопјанец бил учесник во косовската војна, како и воениот конфликт во Македонија

прочитај повеќе

ДНК - анализата потврдила дека удавената девојка е Дениса

Резулатите од ДНК-анализата кои што им биле доставени на родителите на Дениса Маркоска потврдиле дека се идентични со оние кои беа земени од телото на девојката која што беше пронајдена во водите на Егејското море

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ: За разлика од времето на СДСМ, сега сите имаат право на студирање

Според партијата, Владата го направила високото образование достапно за граѓаните повеќе од било кога во минатото, за разлика од владеењето на СДСМ кога правото и можноста за студирање биле „навистина скапи“ а студирањето било достапно само за децата на партиски олигарси

прочитај повеќе

Шилегов: Каде е денеска Груевски пред расипаната 5 милионска патриотска гаража?

Само некој километар понатаму, во мувла и влага “се топат“ над 5 милиони и 600 илјади евра за гаражата кај Судска палата. Тројката Груевски, Ставрески и Тодоровиќ за оваа гаража пресече црвена лента непосредно пред локалните избори, но само година ипол подоцна, погледнете: плафонот прокиснува, ѕидовите се распаѓаат, вели Шилегов

прочитај повеќе