30-07-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Ковачевски: Новиот закон за ДДВ е удар за малите фирми

Со овие измени, даночни обврзници стануваат и малите дуќанчиња, за храна, текстил, берберници,автоперални, вулканизери. Тие што едвај успеваат да се одржат во живот и да обезбедат една до две плати- предупреди Васко Ковачевски, претседател на битолската ОО на СДСМ

прочитај повеќе

Џо Диогарди: Неопходна е поддршката од САД за Албанците во Македонија

-Се работи за поддршка на легитимните права на Албанците и неопходно е да се привлече вниманието на САД, време е да се обединиме како што беше случајот со Косово кога заеднички победивме, изјавил лидер на Албанско-Американската Лига во САД Џо Диогарди

прочитај повеќе

Демонстрантите за „Монструм“ добија по три години казна затвор

Двајца од осумте обвинети беа осободени - еден по предлог од судот а за другиот обвинет се повлече обвинителство.Осудените, освен затворската казна, ќе мора солидарно да ја надоместат штетата на двете судски згради предизвикана во протестите, а која изнесува 26 илјади евра

прочитај повеќе

САД, Велика Британија и Германија со критики за владината фискална политика

Вашингтон, Лондон и Берлин, со координиран настап во меѓународните финансиски институции ја критикуваат македонската Влада за намената на парите што ги обезбедува преку задолжувањата, ниското ниво на отчетност, недостапноста на податоците за висината на јавниот долг како и за одржливоста на долгот

прочитај повеќе

Најголемиот број кандидати за бугарско државјанство се од Македонија

Од 1 000 до 1 500 евра се движи цената која во Македонија се наплаќала за пополнување на формулари и апликации за бугарско државјанство, јавуваат бугарските медиуми. Главниот мотив на кандидатите да станат Бугари е по добивањето на пасошите да заминат за Западна Европа, каде што си бараат работа со нашето државјанство, пишува бугарскиот весник „Монитор”.

прочитај повеќе

Невреме во Македонија најавено за денеска

Подрачјето на Македонија ќе биде под влијание на циклонска активност и нестабилна воздушна маса од запад која на повеќе места ќе предизвика нестабилност со интензивен пороен дожд, грмежи, силен ветер, електрични празнења и град

прочитај повеќе

Пукање во Дебар: Повредени се сопственикот на златарата и случаен минувач

Двајцата повредени од огнено оружје по инцидентот во Дебар се префрлени на скопските клиники. Едниот повреден е сопственикот на златарницата и еден случаен минувач со прострелни рани во натколеницата, потврдуваат за НОВА од полицијата

прочитај повеќе

АХВ со засилени инспекциски мерки во малопродажбата

Нови дополнителни превентивни мерки за исполнување на посебните барања за безбедност на храната со кои се забранува ставање во промет на храна од животинско потекло опфатена со Правилникот, а кои се однесуваат на микробиолошките критериуми

прочитај повеќе

ДОМ поднесе кривична пријава против Макстил

Во текот на утрешниот ден ќе биде поднесена и кривична пријава против Југохром во Основно Јавно Обвинителство - Тетово

прочитај повеќе

Нимиц: Не разговараме за идентитетот, туку за името на државата

Кога разговараме со Грците, разговараме за името на државата и мислам дека двете страни го знаеме тоа. Очигледно е дека има и други прашања во умовите на луѓето во текот на овој процес којшто се одвива долги години, меѓутоа суштината на разговорите е името на државата, рече Нимиц

прочитај повеќе

Еден убиен, четворица ранети- престрелка на границата со Албанија

Границата со Албанија кај Дебар е затворена. Еден е убиен, а четворица се ранети по престрелката на полицијата со криумчари

прочитај повеќе

Расте поддршката од синдикалните организации од струмичко-радовишкиот регион

Над десетина претседатели на синдикалните организации од вкупно 32 беа денеска во просториите на претседателот на СОНК во струмичко – радовишкиот регион Никола Џорлев, кој заедно со секретарот Габриела Јакимова, штрајкуваат со глад веќе една недела во знак на солидарност кон тројцата професори од УГД „Гоце Делчев“ – Штип

прочитај повеќе

САД донира опрема за полицијата и царината

Донација на опрема од Американската амбасада во Македонија денеска доби Пограничната полиција на Министерството за внатрешни работи и Царинската управа. Опремата, вредна 142 илјади долари, е обезбедена преку Програмата за контрола на извозот и гранична безбедност

прочитај повеќе

Иванов и Попоски се сретнаа со Нимиц

Претседателот на Република Макдонија, Ѓорѓе Иванов, заедно со министерот за надворешни работи Никола Попоски и новито преговарач во спорот за името со Грција, Васко Наумовски денеска се сретнаа со посредникот во спорот на ООН Метју Нимиц

прочитај повеќе

Фалангата ги испрати комитите на Мечкин камен

И оваа година под покровителство на општина Аеородром започна манифестацијата „Илинденски марш“. Играорци и фаланга низ улиците на Лисиче и Аеородром ги испраќаа коњаниците кон Мечкин камен каде што треба да пристигнат за 2 Август

прочитај повеќе

Писмо до загрижените декани на УГД: Решение на „нерешливиот“ проблем

Почитувани Раководни структури, ако навистина и искрено колегијално постапувате, треба само да се заложите да постапите по укажувањата на Државниот просветен инспекторат и да му се нареди на деканот Фотов веднаш (до 1 август) да свика итна седница на Наставно-научниот совет на која при нашиот избор ќе се земат предвид Рецензентските извештаи, позитивната оценка од самоевалуацијата и позитивната оценка од студентите, се вели во писмото на тројцата професори - штрајкувачи

прочитај повеќе

Стејт департмент: Религијата се политизира во Македонија

Македонската влада генерално ги почитува верските слободи, но се чини дека политизацијата на верските прашања се зголемува и тоа има негативен ефект врз верска толеранција

прочитај повеќе

Посредникот Нимиц на средби со државниот врв

Посетата е можност тој да се запознае и со новиот македонски претставник во разговорите Васко Наумовски. Пресконференција ќе одржи веднаш по завршувањето на средбите во Владата, на крајот од својата посета

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ со години не градеше ништо во Македонија

СДСМ со години, во неколку мандати, не градеше ништо во Македонија. ВМРО-ДПМНЕ денес гради три автопати во исто време, Демир Капија - Смоквица, Скопје - Штип и Кичево - Охрид, возвратија од Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ, по реакцијата на СДСМ дека Македонија е презадолжена

прочитај повеќе

Загина бебе, седум тешко повредени во сообраќајка кај Демир Капија

Осум месечно бебе загина, седуммина тешко повредени во сообраќајна несреќа која денеска се случи кај Демир Капија

прочитај повеќе