01-04-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

(ВИДЕО) Странските служби забележани пред Владата на Македонија

Комбето на Странските служби кои работат против државата на кои неколу пати се повика премиерот Никола Груевски, штотуку беше забележано пред Владата на Република Македонија

прочитај повеќе

Сашо Стефановски е избран за нов директор на Фондот за здравство

За нов директор на Фондот за здравство е назначен Сашо Стефановски, стоматолог кој политичката кариера ја почна како претседател на Унија на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ. За да раководи со здравствената каса е назначен на вчерашната владина седница

прочитај повеќе

Светлана Костова во март 2011 станала судија на Вишиот управен суд

Светлана Костова, која работела во УБК, и му вели на директорот Сашо Мијалков дека „ќе му биде вечно благодарна, а не само да го чести“ во тајната полиција работела десетина години, и тоа во време кога директор на УБК бил Миле Зечевиќ кадар на СДСМ а подоцна и Сашо Мијалков

прочитај повеќе

ОБСЕ до Аџиев: Лустрацијата алатка за замолчување на критичарите

По лустрацијата на Јадранка Костова од Фокус, Дуња Мијатовиќ, задолжена за слободата на медиумите на ОБСЕ му пишала на Томе Аџиев, претседателот на Комисијата за верификација на фактите, во кое изразила загриженост за начинот на кој се применува процесот на лустрација.

прочитај повеќе

ВИДЕО: Прес конференција на Зоран Заев за „Бомба 15“

НОВА ТВ интегрално ви ја пренесува „БОМБА 15“, каде како што рече лидерот на опозицијата Зоран Заев станува збор за најдиректни и најкоректни докази за корупција на Сашо Мијалков

прочитај повеќе

ФОТОГАЛЕРИЈА: Средношколски марш под маски

На први април – Денот на шегата, стотици средношколци во Скопје го одржаа вториот средношколски марш против најновите реформи во средното образование. Освен укинувањето на математика како задожителен предмет на државната матура, нешто што министерството за образование попушти и го стави некако незадолжителен освен за матурантите од математичкиот смер, средношколците бараат и враќање на стариот концепт на полагање државна матура, односно укинување на електронското полагање, како и укинување на екстерното тестирање. Велат остануваат на своите барања и ќе продолжат да маршираат колку што е потребно

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ: Подолно дно од ова на Заев не постои

Заев денеска им докажа и на најголемите поддржувачи на СДСМ дека свесно сака да ја наруши стабилноста на државата и да предизвика проблеми од поголеми размери. ВМРО-ДПМНЕ е сериозна партија која нема да му дозволи нему и на неговите соработници да си поигруваат со безбедноста на државата.

прочитај повеќе

Мијалков ќе го тужи Заев

Сакам да ја известам јавноста дека не станува збор за никаков поткуп или корупција, туку за договарање и следење на процедурите околу донацијата која што ја доби министерството од нашите пријателски служби, се вели во соопштението од Мијалков

прочитај повеќе

Пресметка меѓу браќата Милкови и таткото на кавадаречкиот градоначалник

Таткото на градоначалникот на Кавадарци Петар Панов, денеска повторно физички и вербално ги нападнал браќата Методиј и Панчо Милкови, иако е осуден на четири месеци условна казна бидејќи во декември 2013 година му нанел тешка телесна повреда на неговиот сограѓанин Методи.

прочитај повеќе

Претставникот на средношколска Унија не одговара на прашања надвор од напишаното

Претставникот на Унијата на средношколци Звонко Селев го прочита соопштението на Унијата пред министерството за образование со кое се огради од активностите на Средношколскиот Пленум. Надвор од темата вели дека нема мандат да одговара на прашања. Го премолчи и новинарското прашање зошто не ги поднесоа барањата до МОН уште од самиот почето, кога и Средношколскиот пленум јавно говореше за нивните барања

прочитај повеќе

Што поседува Мијалков

Сторијата е објавена на НОВА во Мај, 2014 година, а ја реобјавуваме во светло на последната „бомба“ на опозицијата на којашто претседателот на СДСМ Зоран Заев обвини дека директорот на тајната полиција Сашо Мијалков земал нелегални провизии за склучување зделки со израелска фирма за набавка на опрема за следење.

прочитај повеќе

Интегрално: АУДИО и ТРАНСКРИПТИ за Бомба 15

НОВА ви ги презентира аудио снимките и транскриптите од Бомбата 15 која ја објави денеска лидерот на СДСМ, Зоран Заев, а која се однесува на земена провизија од страна на власта при купување на опремата за прислушкување

прочитај повеќе

Заев: Има кој да води истрага и во земјите кои се спомнуваат на снимките

Заев рече дека истрагата има кој да ја води и во земјите кои се спомнуваат во снимките. Станува збор за Кина и Израел. На новинарско прашање од каде се СМС пораките кои сега се појавуваат за првпат во снимките, Заев рече дека симнува капа на сите кои се охрабриле и дале свој придонес

прочитај повеќе

Заев покажа документи за провизијата која ја земал Мијалков

Заев покажа и други докази од кои се гледа колкава била провизијата која ја добил Мијалков за израелската опрема

прочитај повеќе

Средношколски марш: Ние сме тие кои треба да успеат, за да успее и земјата

-Пазите шупраите, нас не можете да не купите за баџалак. Ова е марш за вистината која ќе не направи идна работна сила на оваа држава. Да му ставиме крај на мислењето дека сме универзални незнајковци, ние сме тие кои треба да успеат, за да успее сиромашката земја, посочи во својот говор еден од средношколците

прочитај повеќе

Заев: Мијалков побарал провизија од половина милион евра за набавка на опрема

Се работи за набавка на опрема за прислушување преку Израел, а од таа страна преговарач бил извесен Хаим Хакеини. За да почнел да преговара за набавката од Израел, Мијалков побарал провизија од половина милион евра, рече Заев

прочитај повеќе

ВО ЖИВО: „Бомба 15“ во 14.30 часот од Бихаќка

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев денеска во 14.30 часот од Бихаќка ќе oдржи прес-конференција на која ќе објави нови снимки од процесот „Вистината за Македонија“. НОВА и овој пат ќе врши директен пренос од прес-конференцијата

прочитај повеќе

Нема повеќе епидемија на заразна жолтица во Скопје

Центарот за јавно здравје ја одјави епидемијата која беше прогласена во август минатата година. Вкупниот број на заболени од заразна жолтица досега изнесува 476 луѓе. Најголем број на случаи, односно 40,7 проценти се регистрирани во општина Шуто Оризари

прочитај повеќе

Стојанче Ангелов бара притвор за премиерот Никола Груевски

Првиот човек на Достоинство, Стојанче Ангелов денеска пред зградата на ОЈО во Скопје побара барем еден обвинител да се охрабри и да определи мерка притвор за премиерот Груевски врз основа на кривичната пријава којашто вчера му ја поднесе опозициската СДСМ

прочитај повеќе

ВИДЕО: Средношколците со жолти картони пред Влада

Масовен број на средношколци кои се одзваа на протестот, се наоѓаат пред Владата со жолти картони во раце. Тие извикуваат „Последна опомена“, со цел да ги потсетат надлежните дека време е да запрат, со како што велат, лошите реформи во средното образование

прочитај повеќе