20-12-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Царовска: Власта да ги тргне рацете од хонорарците, веднаш!

За 15 дена сите оние кои досега земале некаков хонорар од 9.600 денари на месечно ниво и едвај крпеле крај со крај, ќе земаaт само 6.200 денари. Данокoт ќе се зголеми на 34% од досегашните 10%, изјави на прес конференција Мила Царовска, претседателка на Комисијата за труд и социјална политика на СДСМ

прочитај повеќе

СДСМ:Претставници на САД реагирале за неприклучување кон американскиот договор

Ставревски да потврди или да демантира дека на 31 октомври претставник на Амбасадата на САД на средба во МНР го изразил „незадоволството од фактот дека Република Македонија е последна земја која нема одговорено на побараната поддршка од страна на САД за спроведувањето на Законот за даночна усогласеност на нерезидентни сметки, велат од СДСМ

прочитај повеќе

Граѓани се потпишуваат против барокот во ГТЦ

Иницијативата “Го сакам ГТЦ” постави штанд на улицата Македонија каде ќе присутвуваат архитекти, активисти, јавни личности, а секоја добронамерна поддршка ќе биде добредојдена, соопштија од иницијативата

прочитај повеќе

Гинекологот Стојовски осуден на две години затвор за примање поткуп

Познатиот гинеколог Марјан Стојовски, поранешен директор на Клиниката за гинекологија е осуден на две години затвор за примање поткуп и забрана за вршење на професијата во траење од една година од денот на правосилноста на пресудата, соопшти Основниот суд Скопје 1.

прочитај повеќе

Уште еден Македонец загина во џихад во Сирија

Е.А. кој имал 23 години и живеел во скопското село Инџиково, на воените полиња во Сирија заминал пред три месеци

прочитај повеќе

Музеј на ВМРО во Штип: Восочни фигури на Тодор Александров, Ванчо Михајлов

Во Музејот се изложени восочните фигури на Јосиф Ковачев, Мише Развигоров, Тодор Александров, Иван Ванчо Михајлов, Панчо Михајлов, како и на Гоце Делчев и Даме Груев

прочитај повеќе

Видео апел од Канада: Рацете подалеку од ГТЦ

Во поддршката за сочувување на ГТЦ, авторско дело на легендарниот архитект Живко Поповски, се вклучи и реномираниот Проф. Др. Кирил Трпков, кој од Канада преку видео споделено на социјалната мрежа Фејсбук го аргументираше својот став, апелирајќи: Рацете подалеку од ГТЦ!

прочитај повеќе

"Загриженост за назадување на демократијата"

Заеднички беше споделена загриженост за назадувањето на демократските процеси во државата, соопштува СДСМ за средбата на двоецот Заев- Шеќеринска со директорот во Стејт департментот за јужна и централна Европа, Томас Јаздгерди

прочитај повеќе

Висока школа за новинарство: Закана за академската слобода е немање дебата

Недостатокот на дебата за круцијални прашања од јавен интерес како што е високото образование и формалниот временски период кој им се остава на високообразовните установи да се произнесат по предложените реформи е очигледна закана за нивната академска слобода

прочитај повеќе

Дури и даночни оази го потпишале договорот со САД кој не го парафира Македонија

Според податоците на„Форбс“ околу 77.000 финансиски институции во повеќе од 80 нации го потпишале договорот, а меѓу нив дури и земјите како Британските девствени острови, Кипар, Лихтенштајн и Швајцарија кои се познати како даночни-оази

прочитај повеќе

СДСМ: Лустрацијата на власта и служи за сатанизација на неистомислениците

- Одговорноста за политичкиот линч на неистомислениците со власта, преку процесот на лустрација, паѓа исклучиво на ВМРО-ДПМНЕ и Никола Груевски, смета СДСМ

прочитај повеќе

СДСМ го прашува Груевски чии банкарски сметки крие

Само македонската Влада во Европа не потпишала договор со САД со кој се оневозможува Американци да го кријат имотот на странски офшор-сметки, обвинува опозицијата

прочитај повеќе

Спасов: Me лустрираа затоа што им дадов поддршка на студентите

Се тврди дека на некој општински полицаец сум му дал информација за постоење на анархолиберали меѓу новинарите на тогашниот весник „Студентски збор“. Поголема глупост не можел да измисли ниту тој, ниту комисијата, вели Спасов

прочитај повеќе

Лустриран Ѓорѓи Спасов

При проверката на документите Лустрациската комисија увидела дека името на Спасов фигурира во три лични досиеја од кои лустраторите заклучиле дека ексамбасадорот бил соработник на поранешната Служба за државна безбедност

прочитај повеќе

Путин: Македонија и Грција може да бидат главна траса за „Јужен тек“

Претседателот на Русија Владимир Путин посочи дека Македонија и Грција може да бидат алтернативи за Бугарија за „Јужен тек“

прочитај повеќе

Хелсиншкиот комитет за човекови права обележа 20 години постоење

Кога зборуваме за човековите права, дел од граѓаните велат дека прво помислуваат на Хелсиншкиот комитет и обратно. Вчера, оваа невладина организација обележа дваесетгодишнина од своето постоење

прочитај повеќе

Иванов ја доделува „Повелба на Република Македонија“ на Еврејската заедница

- Признанието „Повелба на Република Македонија“ на Еврејската заедница и се доделува за долгогодишната работа и дејствување во Република Македонија, со што даде значаен придонес во градењето на македонскиот модел на соживот и демократското општество, соопштува Кабинетот на Иванов

прочитај повеќе

Инспекторите го казнија Жерновски со уште 4.000 евра

Инспекцијата затекнала одредени лица во ходниците на Општина Центар неколку дена пред да бидат вработени преку агенција за привремени вработувања

прочитај повеќе

ВМРО НП: Бизнисмените во странство да докажат патриотизам со инвестиции во Р.М

ВМРО-Народна ги повикува македонските бизнисмени нивниот искрен патриотизам да го докажат со инвестирање во разни економски проекти во Македонија, а не да се занимаваат со создавање на паралелни цркви и присвојување на храмови изградени со пари од верниците

прочитај повеќе

(Обновено)Војници спијат и се греат во шатор оти кичевската касарна нема струја

Голем шатор, а во него „распослани“ ќумбиња на дрва. Тука се грееме, спиеме, готвиме, вака раскажува војник за НОВА кој што работи во касарната во Кичево. Касарната веќе една недела е без струја

прочитај повеќе