26-11-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Дали Законот против семејно насилство функционира само на хартија

За НОВА, анонимни жени кои биле физички малтретирани велат дека се каат зашто ги пријавиле своите мажи дека ги тепаат и малтретираат, бидејќи институциите не им помогнале ништо, туку напротив малтретирањата станале уште потешки

прочитај повеќе

Шест месеци затвор за екс заштитениот сведок Бреза

Основниот суд во Велес денеска го осуди на 6 месеци затвор Златко Арсовски, екс заштитениот сведок „Бреза“ од случајот Ореше за давање лажен исказ

прочитај повеќе

Студентски пленум и министерот Адеми договараат средба

Студентскиот пленум се одзва на поканата на министерот за образование Абулаќим Адеми за отворена дебата во врска со спроведување на екстерното тестирање.Четворица претставници на пленумот се предложени уште неделава да имаат средба со министерот

прочитај повеќе

Жерновски: Не постои Уставен суд туку партиско-политизирана институција

Вчерашната одлука на Уставниот Суд да се прогласи за ненадлежен за иницијативата на општина Центар за оспорување на спорните ДУП-ови Тасино Чешмиче и Водно-Капиштец, како што оцени градоначалникот на општина Центар, е скандалозна

прочитај повеќе

Адеми: Греењето на кичевските училишта ќе се среди до петок

Проблемот со греење во кичевските училишта во кои наставата се бојкотира затоа што родителите одбиваат да ги пратат децата во ладни училници треба да се реши во петок

прочитај повеќе

СДСМ бара Јолевски и Котевски да поднесат оставки

-Изразуваме длабоко сочувство до семејствата на жртвите во вчерашното тројно грозоморно убиство извршено од страна на професионален војник.МО и ГШ побрзаа преку соопштение да кажат дека војниот - убиец бил психофизички здрав, со што се вклучија во затајувањето на одговорноста за случајот, рече Димитриевски

прочитај повеќе

Владата ќе го менува законот за поседување оружје

Оние службени лица кои што во извршувањето на своите службени задачи по сила на закон имаат допир со оружје, доколку евентуално би биле пријавени дека се сомничат за сторување на определено дело кое во себе содржи елемент на насилство, во соодветна процедура ќе им биде одземено оружјето

прочитај повеќе

ЛП: Психолошки контроли и програми за ресоцијализација за безбедносните сили

- Ако тројното убиство во Кавадарци беше шок за јавноста, вчерашното тројно убиство во Злетово покажува дека во македонските безбедносни и одбранбени сили подолго време кадровската и психолошката селекција и пристапот до оружје на нивните припадници е запоставена, смета ЛП

прочитај повеќе

Душко Млекарот обештетен со 6.500 евра за притворот, ќе се жали на Апелација

- Не сме задоволни од пресудата, како можеше Мијалков да добие 6.000 евра за тоа што бил навреден...или пак Премиерот бара од Заев 50.000 евра, прашува Душко Илиевски

прочитај повеќе

Ден на жалост во Пробиштип

Граѓаните на општина Пробиштип трогнати од трагедијата разговараат за нападот на професионалниот војник Драган Маноилов кој го направи во две куќи при што застрела три лица а потоа се самоуби

прочитај повеќе

Четворица полицајци повредени при превртување на џип

Според првичните и непотврдени информации, возачот загубил контрола врз возилото додека се обидувал да избегне човек кој претрчувал на автопатот Тетово-Гостивар

прочитај повеќе

#КритичнаМаса: Во Скопје може и без кола

Група од десет млади активисти вечерва на раскрсницата кај Соборниот храм во Скопје со пароли ги потсетија возачите дека низ градот може да се движат и без возила

прочитај повеќе

Жртвите на семејно насилство немаат помош од институциите

За НОВА, анонимни жени кои биле физички малтретирани велат дека се каат зашто ги пријавиле своите мажи дека ги тепаат и малтретираат, бидејќи институциите не им помогнале ништо, туку напротив малтретирањата станале уште потешки

прочитај повеќе

СДСМ: Трагедијата од Злетово докажа дека не функционира системот

Министерство за одбрана и Генералштабот треба да и одговорат на јавноста дали имаат информации дека професионалниот војник имал семејни проблеми подолг временски период, смета најголемата опозициска партија СДСМ

прочитај повеќе

Заев: Добро треба да осмислиме како да ги објавиме документите против власта

- Сите кои бараат во моментов доказите да бидат испорачани, треба да знаат дека не би биле со искрена намера кон државата, ако добро не го осмислиме тоа, ако навремено согласно нашата стратегија не го направиме, ако не сме убедени дека ќе даде резултат, отрезнување и нормализирање на државата

прочитај повеќе

Пендаровски: Документите за Груевски ќе ги објавиме во многу скоро време

Ќе дојде многу скоро време, ние сите заедно повторно ќе мораме да ги употребиме тие средства за да ги вразумиме тие што се на власт, за кои очигледно не постои друг начин да им дојде во глава дека Македонија не е приватна сопственост, дека Македонија не е акционерско друштво, на само едно семејство, или на 5-6 души

прочитај повеќе

Пендаровски: Документите за Груевски ќе ги објавиме во многу скоро време

Ќе дојде многу скоро време, ние сите заедно повторно ќе мораме да ги употребиме тие средства за да ги вразумиме тие што се на власт, за кои очигледно не постои друг начин да им дојде во глава дека Македонија не е приватна сопственост, дека Македонија не е акционерско друштво, на само едно семејство, или на 5-6 души

прочитај повеќе

Центар за економски анализи: Претседателот и Владата трошат, а не кажуваат колку

Институцијата Претседател, потоа Владата, УЈП се само дел од институциите, кои не кажуваат како ги трошат јавните пари, покажало истражувањето на Центарот за економски анализи

прочитај повеќе

АРМ го осуди убиството во Злетово, осомничениот психофизички здрав

„Во досегашниот период, од претпоставените старешини и во системот на командување и контрола во АРМ, не е регистрирано кршење на воена дисциплина, ниту непочитување на правилата и прописите од страна на осомничениот професионален војник“, соопштуваат МО и ГШ на АРМ

прочитај повеќе

Министерството за транспорт ги отфрла обвинувањата од Косово

Министерството за транспорт и врски информира дека постапката за доделување на финансиска поддршка на домашни и странски авиопревозници била внимателно анализирана пред да биде спроведена и истата е во согласност со европското законодавство и принципи

прочитај повеќе