28-08-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Груевски: Ќе се залагаме дијаспората да има свои пратеници во Парламентот

Нашиот став е македонските иселеници да имаат свои претставници во Парламентот, рече Груевски на синоќешната средба со претставници на македонската дијаспора во Виена, Австрија

прочитај повеќе

Виенска конференција: Декларација со обврски за Западен Балкан

Што се однесува до Македонија, се наведува дека е неопходно да се зголемат напорите за изнаоѓање компромис меѓу Македонија и Грција за спорот со името

прочитај повеќе

Поповски и Дачиќ:Еден милион евра не се доволни за кризата со мигрантите

Македонија се соочува со посебен проблем, наплив на мигранти од ЕУ земји, а еден милони евра финансиска помош нема да биде доволен, изјави министерот за надворешни работи Никола Поповски на прес конференцијата во Виена,одржана во рамките на самитот посветен на Западен Балкан, објави Мета

прочитај повеќе

СДСМ: Нема договор специјалниот обвинител да се избере од редот на сегашните

-Не е точна информацијата објавена во некои медиуми дека има договор меѓу власта и опозицијата новиот јавен обвинител да се избере од редот на сегашните јавни обвинители, реагираат од СДСМ

прочитај повеќе

Молк на работните групи по тричасовните преговори за специјален обвинител

Без ниту една изјава заврши денешната тричасовната средба на работната група за најчувствителната тема од договорот во Пржино - специјалниот јавен обвинител

прочитај повеќе

СДСМ: На крајот од мандатот, власта на Груевски гледа да приграби се што може

„Очигледно, на крајот од мандатот, власта на Груевски гледа да приграби се што може, па владејачкото мнозинство експресно си изгласа можност за легализација на дивоградби што се изградени во крајбрежни заштитени подрачја“

прочитај повеќе

Собраниска седница: Низа измени во областа на безбедност во сообраќајот

Според измените задолжителна е употреба на запалени светла за време на управување со возило само во периодот од првиот самрак до потполно разденување, како и дење во случај на намалена видливост

прочитај повеќе

ВМРО-Народна партија: Власта продолжува со незаконските тендери

Од партијата велат дека крајно нетранспарентна и незаконски спроведена е тендерска постапка при избор на изведувач за изградба на објекти во кои ќе бидат сместени Факултетот за информатика и Факултетот за физичка култура при УКИМ

прочитај повеќе

Анима Мунди бара општината Ѓорче Петров да преземе мерки за измачуваниот коњ

Здружението за заштита на животни „Анима Мунди“ реагира дека полиција заштитила пријавен деликвент кој со денови измачува коњ, го изгладнува и чека да умре во дворот на основнот училиште „Димитaр Пoп Геoргиев Берoвски" вo нaселбa Ѓoрче Петрoв

прочитај повеќе

Транспортот на мигрантите се одвива без проблеми

Состојбата на границата е нормална и под целосна контрола на специјалните полициски сили и единиците на АРМ. Грчките полицајци пак, пропуштаат периодично во Македонија да влегуваат помали групи од по стотина мигранти

прочитај повеќе

Преговори: На маса тешката тема за специјалниот јавен обвинител

Меѓу имињата за предлог на опозицијата кои досега неофицијално се споменуваа беа професорите Гордан Калајџиев и Гордана Бужаровска, антикорупционерката Слаѓана Тасева, како и екс-јавниот обвинител Стеван Павлевски. Не е исклучено опозицијата да одбере специјален обвинител кој е веќе вработен во Обвинителството

прочитај повеќе

Штајнмаер и Курц: Стабилноста на Западен Балкан на стаклени нозе

Виенска конференција: Една милијарда евра до 2020 година за сообраќајната мрежа на Западен Балкан

прочитај повеќе

Направен е напредок во разговорите за Избирачкиот законик

Морам да кажам дека има сериозен напредок“, изјави белгискиот експерт Питер ван Хојте одбегнувајќи да прецизира во кој дел од дискусијата е направен напредок а во кој има се уште потешкотии да се доближат ставовите на полтичките партии.

прочитај повеќе

Бегалска криза: ЕУ е цинична а Македонија некоординирана

Трпе Стојановски: Неможноста и непостоењето на координација со јужниот сосед ја доведе Македонија да ги следи состојбите посредно

прочитај повеќе

Германија додели еден милион евра за бегалците, на земјите од Западен Балкан

Во рамките на оваа хуманитарна итна мерка во Македонија на почетокот ќе се поддржат проекти на Германскиот Црвен Крст со 200.000 евра. Фокусот на мерката за помош е згрижувањето на бегалците со храна, медицински и психолошки третман како и хигиенски артикли, ќебиња и вреќи за спиење

прочитај повеќе

Започна состанокот на работните групи на политичките партии

Започна новата средба на работните групи составени од преставници од најголемите партии, на која ќе се разговара за Договорот од Пржино, односно прашањата за избирачкиот список, Државната изборна комисија (ДИК) и гласењето на дијаспората

прочитај повеќе

ДУП-от на Карпош 4 уште не е донесен

Жителите собраа 2.542 потписи, или 30 проценти од гласачкото тело на Карпош 4 кои ги доставиле до општината, со цел градоначалникот Стевче Јакимовски да организира собир за дебата за планот

прочитај повеќе

Законот за безбедност во сообраќајот на Собрание: Големи казни за возачите

За возење без сигурносен појас, возачите во иднина ќе плаќаат глоба од 40 евра во денарска противредност или пак ќе им бидат впишани 25 негативни поени во возачката книшка. За непропуштање на пешаци казната ќе достигнува до 200 евра во денарска противредност

прочитај повеќе

Работните групи продолжуваат и денеска за изборните закони

Oд четврток се најавува најжешката тема–избор на специјален јавен обвинител, во кој очите на јавноста ќе бидат свртени низ целиот период до изборите најавени за април

прочитај повеќе

Виена од денеска во знак на Западен Балкан

Во Виена денска почнува дводневна конференција за Западен Балкан како продолжение за берлинскиот процес инициран минатата година од германската канцеларка Ангела Меркел.

прочитај повеќе