26-05-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Заев најави нови "бомби" утре пред Владата

Заев вели дека следната "бомба" ќе биде објавена најверојатно утре и тоа нема да се случи како досега во седиштето на СДСМ туку пред Владата во кампот.

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Трета лидерска средба – почеток на преговори сè уште нема

Денешната трета лидерска средба, лидерите на ВМРО ДПМНЕ и СДСМ, Никола Груевски и Зоран Заев ја искористиле за да ги информираат Али Ахмети и Мендух Тачи за деталите од средбата во Стразбур која се одржа на 19.мај

прочитај повеќе

Полицијата со сила симнувала мигранти од воз во Демир Капија

Очевидци велат дека мигрантите меѓу кои имало и жени и деца биле симнувани со сила, со употреба на брутални мерки од страна на полицијата. Фотографиите кои се појавија на социјалните мрежи се направени од активист на невладина организација кој откако реагирал кај полицијата имал дополнителни проблеми

прочитај повеќе

Третата лидерска средба во Клубот на пратеници штотуку започна

Лидерите на четирите најголеми политички партии, Никола Груевски, Зоран Заев, Али Ахмети и Мендух Тачи, повторно седнаа на заедничка маса со посредништво на меѓународната заедница

прочитај повеќе

Коха диторе: Убиените Косовари за нападите во Куманово соработувале со УБК?

Повикувајќи се на докази од косовското разузнавање и полицијата, Koha Ditore пишува дека тројцата убиени косовски Албанци во инцидентот во Куманово и македонскиот државјанин наводно соработувале со македонската УБК да предизвикаат инцидент за којшто за возврат би добиле пари

прочитај повеќе

Преку швајцарски банки испрани 5,2 милијарди долари од Македонија

Како што вели истражувањето, во просек годишно се изнесувани по 521 милион долари. Во истражуваниот период, од 2003 до 2012 година, од земјава најмногу нелегални пари се изнесени во 2008 година, односно 928 милиони долари и во 2011 година 852 милиони долари

прочитај повеќе

Владата ќе решава кој ќе биде нов директор на УБК

Тој пред две недели поднесе оставка, како што наведе, за да придонесе во надминувањето на политичката криза во земјата

прочитај повеќе

Трета лидерска средба за решавање на политичката криза

Денеска за трет пат ќе се сретнат лидерите на четирите најголеми политички партии на, ВМРО-ДПМНЕ, СДСМ, ДУИ и ДПА, со присуство на амбасадорите на САД и ЕУ во земјава, Џес Бејли и Аиво Орав. По одржаните две средби до сега, политичките лидери немаат постигнато никаков договор за излез од политичката криза

прочитај повеќе

Заев на дебатата пред влада:По 17-ти ја задолживме ЕУ уште повеќе да се ангажира

Претседателот на СДСМ, Зоран Заев, кој денеска имаше излагање на дебатата „Каква Македонија сакаме?“ и одговараше на прашања од граѓаните, рече дека ЕУ ги препознава анти-владините протести на 17.мај Македонија

прочитај повеќе

(ВО ЖИВО) Дебата пред влада: Каква Македонија сакаме?

На денешната дебата пред владата, во организација на Граѓаните за Македонија, се обраќаат претставници на граѓански организации и лидерот на СДСМ, Зоран Заев, со свои визии и позиции во врска со прашањето „Каква Македонија сакаме после излезот од политичката криза?“

прочитај повеќе

Гардијан ги поврзува лидерот на британските Ториевци и Орце Камчев

Претседавачот на британската Конзервативна партија, Лорд Ендрју Фелдман се соочува со прашања во врска со неговиот поранешен бизнис партнер во контроверзниот заеднички бизнис договор за хотел во земјата пододена од криза, Македонија, пишува британскиот весник Гардијан

прочитај повеќе

Мигрант од Авганистан прегазен на пруга кај Демир Капија

Момчето со тешки повреди било транспортирано во една од скопските болници, но поради тежината на задобиените повреди починало

прочитај повеќе

Возачи со мигранти се обиделе да прегазат полицајци

Четириесет и деветгодишен штипјанец синоќа е приведен во Полициската станица во Велес поради обид да прегази полициски службеник со возило во кое имало седум мигранти, државјани на Сирија

прочитај повеќе

Даниелсон: Политичка одговорност за доверба во институциите

Генералниот директор за проширување во ЕК, Кристијан Даниелсон изрази загриженост за нападот во Куманово и порача дека е важно случајот соодветно да се истражи и да не бидат предизвикани меѓуетнички тензии во земјата

прочитај повеќе

Богов: Ако политичката криза продолжи, штетата ќе ја почувствуваме сите

Ако политичката криза продолжи или ескалира, штетата ќе ја почувствуваме сите, затоа што тоа ќе значи помалку инвестиции, создавање помалку работни места, можеби и намалување на плати, ако дојде до таква ситуација да имаме повисоки каматни стапки, вели гувернерот на Народната банка Димитар Богов

прочитај повеќе

Студенти на медицина:Министерството да не се меша во ингеренциите на факултетот

Како Министерството за здравство започна да се меша во ингеренциите на Медицинскиот факултет и ги стави под своја контрола и студентите и специјализантите. Зошто новите законски решенија и реформи се погубни за студентите на медицина. Дали казните или стимулативните мерки се пресудни во работата на лекарите. Зошто младите лекари си заминуваат од Македонија

прочитај повеќе

ВМРО-ДПМНЕ со осуда за нападот врз новинарот Саше Ивановски

ВМРО-ДПМНЕ бара од институциите максимално ангажирано и брзо да ги пронајдат сторителите на ова дело.

прочитај повеќе

ВИДЕО: Зошто Путин се интересира за Македонија

Чизов: Настаните и изјавите кои доаѓаат од опозицијата и соседните земји и другите земји, тие испраќаат слика која е мрачна и која личи на она што се случи во Украина пред една година но и во други земји во кои имаше ткнр обоена револуција. Признавам дека во Македонија има корупција и тоа е веројатно вистина. Но, тоа не ја прави земјата уникатна на Балканот и пошироко.

прочитај повеќе

Македонија: Наредно јаболко на раздорот меѓу Русија и Западот?

Дојче веле: Македонија е исто така опасно кризно жариште како Украина со слични предуслови: етнички спротиставености, протести против Владата

прочитај повеќе

Нови превирања во ИВЗ

Разрешениот скопски муфтија Ибрахим Шабани и неговите приврзаници најавија дека правдата ќе ја бараат на суд, а од вторник секојдневно ќе организирале протести пред седиштетот на ИВЗ и пред скопското муфтиство

прочитај повеќе