03-09-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Апелација ја потврди пресудата - две години затвор за Бучковски

Две години затвор пресуди Апелациониот суд за случајот „Тенковски делови“ во кој што му се судеше и на екс-премиерот и поранешен министер за одбрана Владо Бучковски. Претходно Основниот суд 1 му досуди затвор од 3,5 години

прочитај повеќе

Цело езеро кај подвозникот кон Бихачка - пожарникари ја бараат шахтата

Подвозникот кој води на улицата Бихачка кој води кон булеварот Кочо Рацин е претворен во езеро поради денешните дождови во Скопје. Во меѓувреме, пожарникари се обидуваат да ја најдат шахтата и да го увидат проблемот за да може водата да истече

прочитај повеќе

Груевски vs Заев: Дали станува збор за политички процес?

Дали се работи за политичка пресметка и замолчување на политички опонент и критичар, во случајов Заев, кој вели дека ја информира јавноста за криминален и корупциски акт на премиерот Груевски, додека самиот премиер вели дека станува за клевета која му предизвикува тешка душевна болка поради невистините изнесени од страна на Заев

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Заев: Неприфаќањето на Дончев како сведок ја наговестува пресудата

Се е јасно и заради тоа после неприфаќањето на Дончев како сведок, само по себе го потврдува извесноста од решение на самиот процес – рече Заев во изјава за медиумите во скопскиот Основен суд

прочитај повеќе

Груевски наместо 500 илјади евра реши да бара 50.000 евра

Адвокатот на премиерот Никола Груевски на денешното рочиште го намали побарувањето од Зоран Заев на 50.000 евра или десетпати помалку велејќи дека целта не е да се постигне висока штета, туку да се докаже чесноста на премиерот

прочитај повеќе

Заев: Ден Дончев ми ја даде снимката и потврди дека се реализирани трансакциите

-Во кампањата Заев изјави дека сум јас татко на криминалот, сум договарал поткуп и затаил данок, а сега соочен со сведокот Нини кој го демантираше, како последна надеж посегнува по аргументот дека имал основано сомнение, изјави Груевски пред новинарите

прочитај повеќе

Во Собранието ќе се расправа за Закон за аудио и аудио-визуелни медиумски услуги

Во Собранието денеска ќе се расправа за Предлог измените и дополнувањата на законите за државни службеници, за аудио и аудио-визуелните медиумски услуги, како и за здравствената заштита, сите по скратена постапка

прочитај повеќе

Заев: Снимката ја добив лично од Ден Дончев

Заев дообјасни во врска со оваа барање на адвокатот дека аудио снимката со која располага ја добил лично од Ден Дончев. Судиката сепак го отфрли прашањето со образложение дека не може да се поставуваат прашања во врска со докази кои судот претходно ги одбил

прочитај повеќе

Груевски vs Заев: Имам тешка душевна болка

Премиерот Груевски на почетокот на денешното рочиште изјави дека има тешка душевна болка поради невистините изнесени од страна на Заев.

прочитај повеќе

Бактеријата салмонела е причина за труењето во Драчево

Триесет и девет жители на Драчево со симптоми на труење кои побарале лекарска помош се затруени со салмонела, потврдија денеска од Клиниката за инфективни болести

прочитај повеќе

Професор Савевски: Добив отказ од ФОН, следува тужба

-На ФОН последната исплатена плата е за јануари, а се должат хонорари од јули 2013, повеќе од една година! Така што, многу не загубив со отказот. Ама, за тоа што ми дадоа отказ спротивно на законот, газдите на ФОН ќе добијат тужба на суд – напиша професорот на ФОН и проминентниот активист Савевски на ФБ

прочитај повеќе

Тројца уапсени по вчерашниот оружен инцидент во Арачиново

По целосно документирање на случајот против лицата ќе биде поднесена кривична пријава за сторено кривично дело „убиство во обид”

прочитај повеќе

Ребаланс на буџетот: Развоен или дискриминаторски буџет-усвојување без опозициja

Бокс – мечот заврши, матичната Комисија за финанасирање и буџет продолжи. Владејачкото мнозинство експресно ги одби сите 236 амандмани на опозицијата за ребалансираниот буџет. Најголем дел од овие амандмани беа токму на опозиционерите од ДПА

прочитај повеќе

Газда Нини: Никогаш не сум разговарал со Груевски за "Македонска банка"

Сведокот Јовица Стефановски, познат како Газда Нини на судењето Груевски vs Заев даде изјава дека никогаш немал комуникација со актерите во судскиот процес, со што направи пресврт во процесот- како сведок беше предложен од тужениот Зоран Заев, лидерот на СДСМ, но сведочеше во корист на тужителот- премиерот Никола Груевски

прочитај повеќе

Судот го одби барањето на тужениот Заев- одлуката е Газда Нини сепак да сведочи

Судски случај Груевски vs Заев: Одлуката на судот е донесена после еден час и половина препирање на адвокатите на тужителот Груевски и тужениот Заев за сведоштвото на Газда Нини

прочитај повеќе

Штајмајер: Самитот на НАТО без изненадувања за Македонија

-Што се однесува до проширувањето, доколку се погледне во документите, се гледа дека има различен напредок кај различните партнери од Западен Балкан. Во моментов, во однос на ова, не гледам дека ќе има големи изненадувања, вели шефот на германската дипломатија

прочитај повеќе

Судски процес Груевски vs Заев: Газда Нини е главен сведок

Судот прифати како сведок да се појави Јовица Стефановиќ. познат како газда Нини, но како доказ на подготвителното рочиште на 3 јули го отфрли телефонскиот разговор во кој наводно премиерот Груевски и друг човек се договараат за продажбата на Македонска банка

прочитај повеќе

Случај "Македонска банка": Судски процес Груевски vs Заев

Според некои провладини медиуми, пресудата за случајот во кој Заев го обвинува Груевски за мито за случајот Македонска банка, би се донела експресно - уште утре

прочитај повеќе

Променливо облачно и нестабилно време денеска во Македонија

Времето денеска во Македонија во претпладневните часови ќе биде умерено облачно со долги сончеви периоди, додека во попладневните часови ќе има влијание на циклонска маса. Во текот на денот ќе дува умерен до засилен јужен ветер

прочитај повеќе

Од денеска почнува новата учебна година

Од оваа учебна година, учениците од прво, второ и трето одделение ќе учат физика, хемија и биологија, преку предметот природни науки, со учебници од Велика Британија

прочитај повеќе