01-11-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Протест пред Собрание: Граѓаните бараа слобода на говор и граѓански права

Стотина граѓани денеска протестираа пред Собранието за да искажат незадоволство кон погрешната политика на актуелната власта. Протестот наречен „Удар“ се организираше преку социјалната мрежа Фејсбук

прочитај повеќе

Алаѓозовски: Цензурата на критичката уметност станува тажен тренд во Македонија

Според Алаѓозовски, забраната и цензурата на овој тип уметност ја става нашата земја во редот на светските диктатури и создава многу лоша слика за Македонија

прочитај повеќе

НВО Коалиција на Египќани незадоволни од правата бараат итен прием кај Груевски

Итен прием кај премиерот Никола Груевски со цел да се разговара за дискриминацијата со која се соочуваат Египќаните во охридско и пошироко бара НВО Коалицијата на Египќаните

прочитај повеќе

Тодоров:Странските лаборатии потврдија -Екстра меин е причина за листеријата

Резулатите од Институтот Пастер и лабораторијата Ансес во Париз, Министерството ќе ги достави до Основното јавно обвинителство, по што се надеваат дека истрагата ќе биде завршена што побргу. Сепак, остана нејасно колку од заболените и починатите јаделе од свинскиот врат на Екстра меин

прочитај повеќе

Работниците ќе плаќаат придонеси на хонорарите, но не и функционерите

Измените во законите со кои од први јануари годинава работниците ќе мора да плаќаат здравствено и пензиско осигурување за сите хонорари и договори на дела нема да важат за пратениците, функционерите, советниците, судиите, стејачните управници, пишува Призма

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Студентите на УКИМ го притиснаа Ректоратот, екстерното на дневен ред

Со масовен собир студентите денеска пред Ректоратот на УКИМ побараа Универзитетот да излезе со официјален став во врска со екстерното тестирање и да им даде поддршка во идејата да се запре владината реформа

прочитај повеќе

СДСМ претстави пет столбови за намалување на јазот меѓу богатите и останатите

Фер распределба на доходот во Македонија не може да се обезбеди со програми во 100 чекори, надградени и проширени, се додека постојат механизми кои ја создаваат нееднаквоста, посочува Тевдовски, претседател на Комисијата за економија при СДСМ

прочитај повеќе

Атина не открива дали Столтенберг разговарал за прашањето со Македонија

Провладиниот грчки весник „Катимерини“ наведува дека Македонија не била јавно спомената на разговорите помеѓу новиот генерален секретар на НАТО и грчкиот државен врв; само провладиниот „Катимерини“ наведува Македонија не била јавно спомената

прочитај повеќе

Претставници на студентите на разговор со ректорот на УКИМ

Двајца претставници од студентите кои денеска се собраа пред Ректоратот на УКИМ се повикани на разговор со ректорот Велимир Стојковски за да ги искажат своите ставови во врска со екстерното тестирање, јавува репортерката на НОВА Славица Филиповска

прочитај повеќе

Средба Иванов - Николиќ

Билатералните односи, евроатланските интеграции и состојбите во регионот ќе бидат дел од темите за кои ќе разговараат претседателите на Македонија и Србија, Ѓорге Иванов и Томислав Николиќ денеска во Белград

прочитај повеќе

Макстил затвора, Југохром бара ново продолжување на рокот

„Макстил“ согласно предвиддените обврски за реализација на оперативниот план за воведување еколошки стандарди од денеска го прекинува производството во погонот „Челичарница“

прочитај повеќе

„Студентски пленум“ ги повикува студентите на собир за екстерното тестирање

Целта на собирот, велат од таму, е да го поддржат предлогот прашањето за екстерното тестирање да се најде на дневниот ред на заседанието на Сенатот УКИМ и истиот да заземе став

прочитај повеќе

„Лајм“: Тензично во ДУИ, не се исклучуваат насилни судири

Тензично во огранокот на ДУИ во Тетово. Напнатоста помеѓу военото и не-военото крило ескалираат по најавите дека претседателката на Општината Теута Арифи има намера да ја добие и позицијата на Претседателка на тетовскиот партијски огранок

прочитај повеќе

Завршено вештачењето на проектилите пронајдени во зградата на Владата

Балистичкото вештачење за насоката од која се истрелани двата проектили кои вчера беа пронајдени во зградата на Владата е завршено, како и калибарот од остатоците а за тоа е информирано Јавното обвинителство, инфомира МВР

прочитај повеќе

Нови 664 милиони евра од ЕУ за Македонија

Македонија ќе има на располагање 664.2 милиони евра пари од Европската унија преку ИПА програмата за наредните седум години. Македонија треба да ги искористи во четири приоритетни области

прочитај повеќе

Жестока дебата за екстерното тестирање на студентите

Невладините реагираат, студентите изостанаа, а дел од универзитетите му честита на министерот Абдулаќим Адеми за реформата за екстерното тестирање на студентите, според која тие ќе треба да полагаат државен испит на крајот од втората и четвртата година

прочитај повеќе

Фондацијата „Трајче Мукаетов“ додели нови 40 стипендии

По 6.000 денари во следните 12 месеци ќе добијат 20 студенти на Фармацевтскиот и 20 студенти на Медицинскиот факултет при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“

прочитај повеќе

СДСМ предлага нови мерки за намалување на загаденоста на воздухот во Скопје

Субвенционирање на граѓаните од страна на градот, коишто ќе се одлучат греењето да го вршат на нови и чисти извори на енергија и бесплатен јавен превоз не после десетиот ден туку многу порано, се предлозите на најголемата опозциска партија

прочитај повеќе

Почина академикот Благој Попов

Македонската академија на науките и уметностите со жалење ја информира јавноста дека денес почина академик Благој Попов, член на МАНУ од 1967 година

прочитај повеќе

Вкупно 1396 решенија за легализација издал Жерновски од мај 2013 до сега

- Ова е една од најзначајните активности на општината...најавив остро темпо, но го реализираме ветеното. И покрај сите опструкции, успеавме да изготвиме двојно повеќе решенија од претходната локална власт, изјави градоначалникот на Центар

прочитај повеќе