02-10-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

НВО: Нема кој да ја крои политиката за справување со дроги

Oваа комисија не функционира веќе подолго време, иако всушност, како советодавно тело на Владата ја креира политиката за дроги, учествува во евалуацијата на Националната стратегија, а треба да прави и координација меѓу институциите и граѓанскиот сектор

прочитај повеќе

ВМРО ДПМНЕ: Владата инвестира во студентскиот стандард

- За жал, доколку и владата предводена од СДСМ направеше нешто во нејзино време и вложеше па макар и во замена на чаршафи и завеси, условите за студентите ќе беа далеку подобри, реагира партијата на власт

прочитај повеќе

Тевдовски: Пензискиот фонд тоне, дупката стана 370 милијарди денари

-Фондот за ПИОМ покажува дека даночната политика на власта не вродува со плод и дека ќе ја воведе државата во катастрофална состојба. Ние имаме реална и ефективна мерка како тоа да се спроведе, вели претседателот на Комисијата за економија во СДСМ, Драган Тевдовски.

прочитај повеќе

СДММ: Иванов, Груевски и Ристовски да поминат една ноќ во студентски дом

- Небезбедни услови за живот, испукани ѕидови и подови, полни со лебарки, скршени прозорци, тоалети со испукани цевки, паднати и расипани тушеви, менза од којашто ужасната дијареа е секојдневие, собите во коишто учат студентите се полни со влага, реагира СДММ

прочитај повеќе

Безвизен режим со САД - дел од залагањата на Наумовски како амбасадор во Америка

Освен шеф на дипломатската мисија во Вашингтон, Наумовски ќе биде и претставник на Македонија во разговорите за прашањето со името, кои се водат во Обединетите нации

прочитај повеќе

„Баланс МК“ добива донации од странство за инсулините „новорапид“ и „левимир“

Оттаму упатуваат барање до Министерството за здравство со цел да не се направи дополнителен трошок на буџетот на РМ и да се продолжи со континуираната терапија, да се овозможи постапката на донација да тече согласно законските прописи и норми

прочитај повеќе

ВМРО НП: Смена на Јанкулоска, Ставрески, Мијалков, Чавков три месеци пред избори

Како излез од политичката криза ВМРО НП предлага три месеци пред изборите, актуелните министри за внатрешни работи, за правда и за финансии и директорите на УБК и Бирото за јавна безбедност во Владата, да се заменат со експерти кои не се членови на политички партии

прочитај повеќе

Ахмети бара помош од ФБИ за случајот „Монструм“

Лидерот на ДУИ не кажа дали преговорите со ФБИ се во тек и дали идејата е истражното биро на САД да ја надгледува само судската постапка или да прави ревизија и на истражната постапка

прочитај повеќе

МОЗ ја контактирале бремената штипјанка, тврдат - смена на инсулинот безопасно

- Пациентката објасни дека деновиве била уредно прегледана на Универзитетската клиника за ендокринологија, при што и било кажано дека замената на еден тип инсулин со друг нема никакви штетни последици ниту по нејзиното здравје, ниту по здравјето на плодот, информираат од МОЗ

прочитај повеќе

Димова: Груевски да покаже кон себе ако Македонија ја изгуби препораката

- Власта води ситна политика. Доволно е да ги слушнеме комплетно спротивните изјави на Никола Попоски и на Трајко Вељановски и ќе стане јасно зошто Македонија запре на патот кон ЕУ, вели Лидија Димова, претседателка на Комисијата за европски прашања во СДСМ

прочитај повеќе

ЗНМ: Одлуката на Апелациски суд ги одвраќа новинарите да пишуваат за власта

Здружението на новинарите со загриженост констатира дека потврдата од Апелацискиот суд, за осудителната пресуда во случајот на Сашо Мијалков и „Фокус“, е во спротивност со Законот за граѓанска одговорност за клевета и навреда и со праксата на Европскиот суд за човекови права

прочитај повеќе

ДПА: Владеењето на ДУИ засега донесе само бедa кај Албанците

Во 100 дена работа на ДУИ во власта, состојбата е влошена: затворски казни, запалени објекти во сопственост на Албанци, секојдневна институционална дискриминација против Албанци, се само дел од причините поради кои oд ДПА сметаат дека ДУИ донесе беда кај Албанците

прочитај повеќе

Јоханес Хан: Апетитот за реформи во Македонија е намален

Апетитот за реформи е намален и тоа е голема грижа за која треба да најдеме решение ”, рече Хан додавајќи дека ова за него е голем предизвик. Новиот комесар смета дека во Македонија реформите се успорени.

прочитај повеќе

Тодоров се закани – казни за неодговорните лекари

По бројните поплаки на пациентите, за неколку часовно чекање за преглед и покрај закажаниот термин, министерството за здравство им наложи на директорите на болниците да поведат прекршочна постапка за дисциплинска неуредност на неодоговорните лекари

прочитај повеќе

Иванов го формира Советот за безбедност, нема претставник од ДУИ

Освен функционерите кои учествуваат по функција, нови членови се поранешната пратеничка на ДПА и на Нова демократоија, Флора Кадриу, како и Насер Сејдини

прочитај повеќе

Бремена штипјанка во опасност доколку го промени инсулинот

Штипјанка во петтиот месец од бременоста има итна потреба од инсулините „новорапид“ и „левимир“, и доколку не ги добие ќе ги стави во опасност својот живот, и здравјето на бебето кое го носи, предупреди Асоцијацијата за детски дијабет „Баланс МК“

прочитај повеќе

Хелсиншкиот комитет со писмо до Владата: Повлечете ги уставните измени

- Особено загрижувачко е отсуството на демократска атмосфера во процесот на менување на Уставот, измените се спроведуваат со голема брзина, несоодветна консултација со јавноста и со отсуство на опозицијата од Собранието, се вели во писмото на Хелсиншкиот комитет за човекови права испратено до Владата на Македонија

прочитај повеќе

Лавров за Балканот и НАТО: Се работи за провокација

Шефот на руската дипломатија Сергеј Лавров објаснува дека официјална Москва, проширувањето на НАТО со земјите од Западен Балкан го доживува како „погрешна политика“

прочитај повеќе

Најстарата населба Пролет доби нов „зелен“ лик

Од општина Центар информираат дека меѓу станбените блокови кај улиците „Мирче Ацев“ и „Цицо Поповиќ“, во завршна фаза е реконструкцијата на тревните површини и садењето на 16 видови садници

прочитај повеќе

Доведено во прашање мнозинството на власта за уставните измени

Пратеничката Лилјана Поповска од ДОМ на дебатата во Собранието за измените во Уставот потенцираше дека нема да гласа „за“ доколку не се прифати нејзиниот амандман за бришење на дефиницијата за вонбрачна заедница. Поповска за НОВА: Ќе барам измени и за анти-дискриминација- експлицитно да стои сексуална ориентација и родовата поделба

прочитај повеќе