25-07-2014 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Полицијата не им дозволува на демонстрантите да одат до Музејот на холокаустот

Стотина демонстранти се спречени од полицијата да протестираат за насилствата во Газа пред Музејот на холокаустот и покрај уредното пријавување на протестот во МВР, изјави за НОВА Зејд Реџепи од невладината организација „Клуб Елита“, кој е еден од организаторите на маршот

прочитај повеќе

Македонија треба да се откаже од "Јужен поток"

Во Вашингтон се одржа панел посветен на енергетските перспективи на Балканот. Експерите препорачуваат Македонија да бара алтернативни извори за снабдување со гас.

прочитај повеќе

Министерот Тодоров поднесува кривична поради бактеријата листерија

- Не сум задоволен од резултатите кои се негативни и иако министерството за здравство не е директно надлежно за ова, ќе поднесам кривична пријава против непознат сторител и бараме детално да се испита случајот кој пуштил вакви производи во промет, како и детално да се анализираат сите аспекти за да се спречи евентуално нови жртви, истакна Тодоров

прочитај повеќе

ВМРО-Народна: Задолжувањата водат кон целосен банкрот на државата

Ваквата пракса на владата на Република Македонија за враќање на долгови со нови поголеми задолжувања дополнето со ниската продуктивност на македонската економија која не е способна да создаде реални извори на средства за враќање на долговите според економската наука неминовно води кон целосен банкрот на државата, соопштува ВМРО-Народна

прочитај повеќе

Фокус: Жерновски предупредува- 2015 е клучна

Фокус: Градоначалникот на Центар, Андреј Жерновски, се надева декапретседавачот на општината Шиповиќ нема за две недели да го промени ставот за ДУП-овите за 180 степени

прочитај повеќе

„Катимерини“: Нимиц нема да донесе ништо ново

- Сепак Нимиц не носи некој нов предлог во преговорите. Грчкото МНР нема таква слика, а слична атмосфера пренесуваат и медиумите од Скопје. Министерот Попоски вчера на прес-конференција кажа дека нема најава за нов предлог за името- пишува „Катимерини“

прочитај повеќе

Се уште критична состојбата на повредените во експлозијата во Сопиште

Двајцата мажи и жената на возраст од 27 до 59 години се вклучени на апарати, а се примени со 90% изгореници на телото. Жената е хоспитализирана на Клиниката за анестезија, реанимација и интензивно лекување и е во крајно критична состојба

прочитај повеќе

Како Охрид да го спаси она што остана од досегашната слаба туристичка сезона?

Охриѓани не паметат вака слаба туристичка сезона последните десет и повеќе години. И покрај тоа што во градот е забележително присуство на странски туристи, ги нема домашните гости но и гостите од соседството особено од Србија

прочитај повеќе

Скопје утре одбележува 51 година од катастрофалниот земјотрес

Катастрофалниот земјотрес во Скопје се случи на 26 јули 1963 година во пет часот и 17 минути, а помали потреси имаше до пет часот и 43 минути. Беа урнати 15.800 станови, а оштетени 28.000. Над 200.000 луѓе останаa без своите домови

прочитај повеќе

Новинарски синдикат: Поддршка за штипските професори

Разочарани сме и згрозени што за остварување на своите работни права универзитетските професори мораа да пристапат кон најрадикалната форма на протест, штрајк со глад и воедно апелираме до сите надлежни да го свртат вниманието и кон нивната здравствена состојба која сериозно се влошува, се вели во соопштението на новинарскиот Синдикат

прочитај повеќе

Шефицата на италијанската дипломатија во посета на Македонија

Могерини во Скопје доаѓа од Сараево, каде што изјави дека Италија за време на шестмесечното претседавање со Европската унија посебно внимание ќе посвети на Западниот Балкан

прочитај повеќе

Во Скопје ќе се одржи мирен марш посветен на масакрите во Газа

-Ние со овој мирен марш сакаме да упатиме апел да престане воената интервенција во Газа, да не се убиваат деца и цивили. Без разлика дали се работи за Муслимани, Христијани или Евреи, ние организираме мирен марш да ја покажеме нашата човечност, вели за НОВА, Зејд Реџепи од невладината организација „Клуб Елита“, кој е еден од организаторите на маршот

прочитај повеќе

Тројца тешко повредени- експлозија во фабрика за пиротехника

Три лица се здобија со тешки изгореници по експлозијата во фабрика за пиротехнички средства во Сопиште

прочитај повеќе

Груевски: Жерновски глуми дека е жртва

-Градоначалникот на општина Центар изигрува жртва со цел да го скрие своето неработење. Вака премиерот Груевски ја коментира одлуката на градоначалникот на Општина Центар Андреј Жерновски кој денеска одлучи да не ги објавува одлуките за урбанистичките планови кои беа изгласани

прочитај повеќе

Утре во Скопје ќе се одржи мирен марш посветен на масакрите во Газа

Утре со почеток од 14 часот од Мурат пашината џамија во Скопје, неколку невладини организации организираат мирен марш наречен „Маршот на мирот за Газа – Холокаусот на 21 век“, посветено на насилствата и масакрите во Газа-Палестина

прочитај повеќе

Фаланга 2: Три години затвор за Паско Кузман, а 7,5 години за Илчо Бојчевски

Три години затвор за Паско Кузман, а 7,5 години за Илчо Бојчевски. Сите обвинети во случајот „Фаланга 2“се прогласени за виновни. Четворица од обвинетите се осудени на условни казни, а 12 на затворски казни.

прочитај повеќе

СОНК бара итна реакција од надлежните- здравјето на професорите е многу лошо

Претседателството на СОНК се надева и се моли да се сочува здравјето на тројцата професори, но доколку се случи ... тоа ќе го сметаме за смислено... и ќе бараме најстрога казна според законите на оваа држава за такво дело

прочитај повеќе

ФОТО: На Интeрното машко одделение во Тетово се сместуваат женски пациенти

Според нашиот читател овие фотографии се направени денеска на Интерното машко одделение каде што, како што наведува, поради големиот број на пациенти, дел од женските пациенти се сместени на ова одделение

прочитај повеќе

Нова група нутритивни продукти за лицата со ретки болести на сметка на ФЗО

Нова група нутритивни продукти за лицата со ретки болести од први август ќе бидат на товар на Фондот за здравствено осигурување. Станува збор за посебни видови на брашно, млеко и масло за јадење кои што претставуваат основна исхрана и лек за овие лица

прочитај повеќе

Жерновски го запре објавувањето на измените во ДУП-овите

Градоначалникот вели дека ќе побара автентично толкување на Законот за локална самоуправа од претседателот на Собранието на Република Македонија

прочитај повеќе