08-02-2016 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Тодоров: Можно е да се воведе “данок на маснотии“

Прво ќе има јавни дебати, а потоа е можно и кај нас да се воведе “данок за маснотии”на производите чија нутритивна вредност е над дозволената граница.Мерката како што најави Тодоров ќе се спроведе со цел да се намали бројот на заболувања поврзани со дебелината

прочитај повеќе

ДИК:Смените во МВР немаат врска со изборите

ДИК го отфрли ветото на Митко Чавков, дополнителниот заменик министер во МВР, а се однесува на трите кадровски смени од министерот Оливер Спасовски

прочитај повеќе

Таксистите ќе ја блокираат границата, но и Гевгелија од среда па натаму

Блокирање на границата секој ден од 10 до 12 часот од среда па натаму, како и едночасовно блокирање на Гевгелија. Вака одлучија таксистите доцна попладнево, откако надлежните го прекршија договорот и бегалците се пренесуваат само со воз

прочитај повеќе

Специјалното обвинителство почна предистрага за "Монструм"

Специјалното обвинителство почнало предистражна постапка за случајот „Монструм“, пишува сајтот Сведок, и ги повикало адвокатите и семејствата на обвинетите во случајов, дознава сајтот „Сведок“ од извори во обвинителството.

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Кирацовски: СДСМ ќе го укине "апсурдното оценување" на админстративците

Кирацовски: “Ако не ги спречев казните за административните службеници за 2015 година, денес казните на Груевски и власта на ВМРО-ДПМНЕ ќе удреа по егсистенцијата на над 1.700 службеници”.

прочитај повеќе

СДСМ реагира на интервјуто на Груевски за То Вима

СДСМ: Зад „благите термини“ на Груевски се крие стравот од соочување со одговорноста за тоа што им украде на граѓаните 10 години од нивниот живот. Да, Македонија не е иста како пред 10 години, состојбите се многу, многу полоши во секој поглед.

прочитај повеќе

Интервју на Груевски за грчкиот весник То Вима

Груевски за То Вима: Република Македонија нема никакви претензии кон соседите. Ова тврдење можам да го потпишам со две раце. Иднината е во соработката меѓу земјите. Минатото не можеме да го менуваме, но можеме да влијаеме врз иднината.

прочитај повеќе

Ариф: Затворањето на граници нема да ја реши бегалската криза

Затворањето на границите нема да го реши проблемот со бегалците, предупредува претставникот на Високиот комесаријат за бегалци на Обединетите нации во Скопје, Мохамед Ариф во неделното интервју за Радио Слободна Европа.

прочитај повеќе

Таксистите се повлекоа од пругата, МВР демантира дека употребиле сила

Таксистите се повлекоа од пругата кај Гевгелија, а за понатамошните чекори ќе се договараат утре во 12 часот. МВР демантира дека имало употреба на сила од страна на специјалните полициски сили врз таксистите кои протестираа на пругата во Гевгелија

прочитај повеќе

Груевски:Јанева да не дозволи влијание од одредени партии

Специјалното обвинителство, се формираше со поддршка на четирите партии и на Владата. Тие даваа и се уште даваат поддршка. Но, и Обвинителката треба да внимава да не дозволи влијание од одредени партии туку да работи според законите“, изјави Груевски.

прочитај повеќе

ФРОДЕМ:Бараме одговор за бруталното претепување на таксистите

Бараме од Министерот за внатрешни работи да одговори на јавноста зошто најбрутално се претепани претставниците на овие здруженија кои едноставно бараат доследно почитување на договореното помеѓу нив, ЦУК (Центар за управување со кризи) и МЖ (Македонски железници) од пред неколку дена

прочитај повеќе

СДСМ:Пропагандата платена со 20 милиони евра изеде 15 нови градинки

Наместо за решавање на проблемите на граѓаните 20 милиони евра отидоа за пропаганда, нарачани прилози и црни кампањи. Оттука лагите на провладинте медиуми, платени со милиони евра, пари на граѓаните, за да се крие вистината, велат во СДСМ

прочитај повеќе

ВИДЕО:Тензично на граница кај Гевгелија,таксистите повторно ја блокираа пругата

Двајца таксисти се повредени, а ситуацијата е тензична, откако од пред половина час таксистите повторно ја блокираа пругата кај Гевгелија.Тие се револтирани бидејќи Македонски железници, го прекршиле договорот и возот повторно превезува бегалци преку ден. Таксистите за НОВА велат дека специјалците се на терен и само што не дошло до судир со нив

прочитај повеќе

Промовиран регионален фонд за заштита на биодиверзитетот

Регионален фонд за заштита на биолошката разновидност беше претставен во Белград - тригодишен проект наречен „Отворен регионален фонд за Југоисточна Европа - биолошка разновидност", финансиран од Германија.

прочитај повеќе

Вељановски: Пролонгирање на изборите е можно ако партиите се договорат

Пролонгирање на изборите е можно ако партиите тоа го договорат, изјави претседателот на Собранието Трајко Вељановски во интервју за Гласот на Америка. Но, тоа според него, не е пожелно затоа што непочитување на еден договор остава простор за непочитување на сите идни понатамошни договори.

прочитај повеќе

Примислав Димовски е нов шеф на “Алфите”

Димовски на оваа функција доаѓа од редовите на специјалната полициска единица “Тигар” во чии редови беше за време на конфликтот во 2001

прочитај повеќе

Основно јавно обвинителство: Обвинение против полицаец за влијание врз сведоци

Обвинителството утврдило дека постои основано сомнение дека осомничениот нудел поткуп на едно лице, со цел да се појави како сведок во постапка пред суд и да даде исказ во определена насока, се наведува во соопштението

прочитај повеќе

Либерална партија со поддршка за активностите на Катица Јанева

Континуираната медиумска хајка и се поочигледните опструкции кон СЈО го спречуваат истражувањето на злоупотребите на власта и моќта индицирани во прислушуваните разговори

прочитај повеќе

ЗНМ и ССНМ: Предлог-реформите на СДСМ и Ванхауте за медиумите се разликуваат

- Време е да се каже јасно и гласно кој за што се залага. Одбиваме да бидеме ставени во ситуација да коментираме и да валоризираме предлози кои до нас доаѓаат посредувани од партиски спинери, порачаа ЗНМ и ССНМ кои побараа СДСМ да го достави својот предлог

прочитај повеќе

Аневски: Јанева незаконски и брутално ги избркала обвинителките

Советот на идната седница ќе одлучува за работниот статус на обвинителките Лејла Кадриу и Марија Ѓорѓеска- дали ќе oстанат во СЈО

прочитај повеќе