02-08-2015 

АНАЛИЗА: Полицијата во цензорска акција

од Борјан Јовановски, НОВА | објавено на: 12-09-2013 14:56:55

  • На новинари денеска пред паркот кај Бристол им беше забрането да фотографираат, а на екипата на НОВА и беше избришан видео материјал. Има ли право полицијата да спречува снимање и бришење на видео мат
  • Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането
  • Според поранешен висок функционер во јавната безбедност полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму затоа имаат бенифициран стаж и други привилегии
  • Слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка

Полицајците кои денеска го обезбедуваа паркот кај Бристол со ништо предизвикани им се закануваа на новинарските екипи со кривични пријави а екипата на НОВА ја принудија да го избрише снимениот матерјал.

Новинарот од ФОКУС, Владо Апостолов на својата ФБ страница напиша дека полицаец му се заканил со кривична пријава поради тоа што тој ја вршел својата новинарска работа и правел фотографии од местото на настанот.

Во случајот со екипата на НОВА, полицаецот кој го принудил нашиот новинар да го избрише видео записот не се повикал на никаква законска одредба, подзаконски акт, решение или било каков документ кој му го дава правото да забрани вршење на новинарска работа и бришење на снимен видео материјал.

Од нашиот новинар било побарано да се легитимира при што на полицаецот му била приложена прес картата која би требало да овозможи слободно извршување на новинарските задачи.

НОВА се обрати до портпаролот на МВР, Иво Котевски со барање да објасни врз база на кои законски или подзаконски акти полицијата има право да постапува на ваков начин со новинарите и да им попречува при извршувањето на нивните професионални обврски.

Според Котевски се работи за мерка за претпазливост, бидејќи полицајците вршат исклучително сериозна и во многу аспекти ризична професија, а „откривањето на нивниот идентитет може да ја загрози нивната безбедност“, објасни за НОВА, Котевски без да презицира во кој правилник или законски акт е предвидена оваа мерка за претпазливост. 

На нашето инсистирање да добиеме конкретен одговор каде и како се предвидени овие мерки на претпазливост не успеа во намерите.

Што се однесува до случајот на нашиот колега Апостолов на кој полицаецот му се заканил дека кривично ќе го гони доколку фотографир , Котевски нема одговор на прашањето дали во ваков случај кога новинар фотографира полиција на јавно место станува збор за кривично дело или не.

Опомената од полицаецот дека новинарот ќе добие кривична пријава доколу фотографира, Котевски не сакаше да ја коментира бидејќи се уште не знаел дали тоа навистина го рекол полицаецот.

Во обид да дојдеме до одговор за тоа дали постојат било какви правни документи врз кои е базирана одлуката на полицајците да одземаат снимен видео матерјал наменет за инфомирање на јавноста или да спречат снимање разговаравме и со поранешни функционери во МВР.

Павле Трајанов актуелен пратеник и поранешен министер за внатрешни работи ни рече дека снимањето може да се ограничи само на места на кои постои јасна ознака дека снимањето е забрането а тоа е во случаи на стратешки објекти. Што се однесува до мерката применета на нашата екипа таа за Трајанов не е позната во неговата пракса како поранешен прв човек на полицијата. Полицајците извршуваат јавна функција и како такви немаат право да спречат да бидат снимени, смета Трајанов.

НОВА контактираше и поранешен висок функционер во јавната безбедност кој побара анонимност. Според него полицијата нема право на таква мерка. Тој вели дека професијата полицаец е ризична но дека токму поради тоа полицајците имаат бенифициран стаж и други привилегии. Што се однесува до нивниот идентитет ако тој треба да биде заштитен постојат процедури според кој полицаецот во такви операции носи маска со цел да го сокрие идентитетот.

Побаравме и толкување од правници. За образложението кое го добивме од Котевски во правната анализа се вели:

Прво, доколку тоа е навистина така, тогаш тоа би требало да биде политика на Министерството, регулирана со правен акт. Односно, не може некогаш снимањето на ликовите на униформираните полициски службеници да биде дозволено (како што воообичаено е практиката до сега), а некогаш не (доколку не постојат некакви посебни околности на ризик, кои во овој случај дефинитивно не постоеја).

Второ, медиумите имаат средства и можности за прикривање на идентификациските карактеристики на секој полициски службеник (затемнување на ликовите, на деловите од униформата кои укажуваат на припадност на поединечна единица во рамките на Министерството и сл.) и поради тоа, самото снимање не претставува никаква закана за безбедноста на полициските службеници (евентуалното објавување на тие снимки без прикривање на идетификациските обележја на полициските службеници би можело да се смета, само доколку навистина се случи загрозување на безбедноста на полицискиот службеник, што досега се нема случено).

Трето, униформираната полициска дејност е дејност од јавен интерес и како таква, не подложи на никакви ограничувања во поглед на снимање на нејзините активности. Имено, токму затоа е и униформирана полициска дејност, бидејќи тој дел од полициското постапување мора да биде транспарентно за граѓаните.

Четврто и најзначајно, доколку постои реален ризик за полициските службеници, тогаш самото МВР е должно да ги преземе мерките за нивна заштита (обезбедување на маски за полициските службеници), а не тоа да го прави со бришење на снимки на новинари.

Инаку забраната за снимање или одземање и бришење се регулира со членот 57 од законот за полиција. А во него се вели:

Полицискиот службеник може привремено да одземе предмети со наредба на суд, во случаите утврдени со Законот за кривичната постапка.
Одземањето на предмети може да се изврши и без наредба на суд во следниве случаи:
1) кога постојат основи за сомневање дека се работи за предмет на кривично дело, прекршок или имотна корист прибавена со кривично дело или прекршок кој може да послужи како доказ во постапката, доколку постои опасност од одлагање;
2) кога заради заштита на општата безбедност, одземањето на предметот неопходно е потребно и
3) на лице на кое привремено му е ограничена слободата на движење, а поседува или може да употреби предмет за самоповредување, напад или бегство.

Како што може да се види, во овој случај немаме правна основа ниту за одземање, ниту за бришење на снимката. Дури и доколку полицискиот службеник сметал дека снимката ја загрозува општата безбедност, најмногу што можел да направи е да ја одземе и да издаде потврда за привремено одземени предмети.

На крај, слободата на јавно информирање и на пристап кон информации, како дел од Уставот на РМ (чл.16) за секое демократско општество е повисока вредност од заштитата на интересите на прекршочната постапка.

Како заклучок од се може да се каже дека денешното однесување на полицијата кон новинарите е обична ЦЕНЗУРА во Европа позната уште единствено во држави како Белорусија.


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Македонија

Харадинај: Немам врска со судирот во Куманово

Изјавите на Харадинај во интервјуто, доаѓаат откако во повеќе српски и регионални медиуми беа објавени текстови дека зад крвавиот инцидент во Куманово стои токму тој

прочитај повеќе

„Ленка“ апелира на една изборна единица и отповиклив мандат за пратениците

Движењето за социјална правда „Ленка“ апелира до јавноста за можноста од предизборни манипулативни и популистички потфати на власта, и на опозицијата

прочитај повеќе

Мајка и две деца загинаа при сообраќајка на патот Демир Капија - Гевгелија

Две деца и мајка, српски државјани починале откако утрово околу 7 часот. Со автомобилот управувал таткото, кој удрил во бетонски столб на патот Демир Капија – Гевгелија

прочитај повеќе

Огромни колони возила на граничниот премин Богородица

И македонскиот и грчкиот дел работат во полн капацитет и во функција се пуштени сите линии

прочитај повеќе

Пукотници во Липково ги вознемирија жителите, од МВР велат нема никаква акција

Час и половина утрово во Липковскиот регион имало интензивно пукање, во близина на селата Ваксинце и Лојане. Неофицијално, ловечки друштва од повеќе земји утрово во регионот го означиле почетокот на ловната сезона

прочитај повеќе

Нови 6 до 8 милиони евра за споменик на Мајка Тереза

Шест до осум милиони евра за Мајка Тереза, фонтана, милосрдни сестри, ангели, декоративни венци во форма на пехар и други релјефи од мермер и бронза. Автор Валентина Стефановска.

прочитај повеќе

Муса Џафери: Обвинувањата на Алити се знак за демократија во ДУИ а не раскол

Џафери за АлсатМ изјави дека изјавите на Алити го покажуваат нивото на внатрепартиската демократија и не гледа дека е потребно да ги коментира таквите обвинувања, бидејќи за тоа треба да се добие ставот на партијата.

прочитај повеќе

Груевски најави попис по електронски пат

Премиерот Никола Груевски, на денешната седница за пратенички прашања, изјави дека Македонија ќе има попис кој ќе биде направен на електронски начин.

прочитај повеќе

Вчера во Скопје почина архитектот Љубе Пота

Љубе Пота соработува со јапонскиот архитект Кензо Танге во изработка на Деталниот Урбанистички План за центарот на Скопје.

прочитај повеќе

Признание од УНХЦР за Ленче Здравкин за нејзината хуманост

Ленче Здравкин, жената која својата куќа во Велес, близу железничката пруга, ја претвори во магацин и прифатилиште за мигранти, доби признание од страна на УНХЦР

прочитај повеќе

„Солидарност“: Изборниот модел ги фаворизира партиите, неопходна е промена

Левичарското движење „Солидарност“ бара, како што вели „сегашниот несоодветен изборен систем да се замени со порепрезентативни и поправедни модел и регулатива, кои ќе претставуваат цврсти столбови на демократската иднина на државата“

прочитај повеќе

Состанок на работните групи денеска, па распуст до 17 август

Европскиот консултант и олеснувач, Џејмс Хамилтон, вчера ги презентирал пред групите компаративните иксуства и конкретни предлози како би требало да функционира новиот специјален обвинител

прочитај повеќе

Дамјановски-Циц: Власта води хајка против мене

Ги известив речиси сите амбасади во Македонија за притисокот кој се врши над мене и локалната самоуправа која ја предводам

прочитај повеќе

Можна ли е реприза на кумановските настани во Сарај?

Рафиз Алити: Има големо незадоволство во огранокот во Сарај бидејќи Муса Џафери веќе долго време ги занемарува структурите на огранокот,

прочитај повеќе

Како до поефикасно учество на дијаспората во Собранието?

Пратениците Павле Саздов од избирачката единица 7 за Северна Америка, Васко Наумовски од изборната единица 9- Австралија, како и Ристо Манчев од изборната единица 7 односно Европа и Африка годинава немале ниту едно излагање на седниците на работните тела, советите и другите тела

прочитај повеќе

МВР лови градоначалник опозиционер, обвинителите се судриле кој е надлежен

МВР поднело кривична пријава против актуелен градоначалник од редовите на опозицијата, вработени во општината, судии, јавни правобранители, нотари и вработени во катастарот и ги обвинува дека формирале злосторничко здружение

прочитај повеќе

ДОМ апелира на електронско гласање во дијаспората

Од ДОМ велат овој начин на гласање во дијаспората би можел да се спроведе како пилот проект на следните парламентарни избори што треба да се одржат во април 2016 година

прочитај повеќе

Потребни се средства и физичка сигурност при работата на новиот обвинител

Според домашните експерти, со кои неодамна зборуваше НОВА, новиот обвинител мора да биде личност која ќе добие целосна поддршка од партиите, свој тим и средства, за да ги истражи сите сомневања кои произлегоа од прислушуваните разговори

прочитај повеќе

Портокалова фаза во три региони, температурата над 40 степени

Управата за хидрометеоролошки работи денеска прогласи портокалова предупредувачка фаза поради високите дневни температури во охридско-преспанскиот регион, јужниот вардарски и малешевскиот регион

прочитај повеќе

ММФ бара прво рестуктурирање на грчкиот долг, па нова финансиска помош

Првата жена на ММФ, Кристин Лагард изјави дека Фондот проценил дека грчкиот долг не е одржлив, затоа што може да достигне до 200 проценти од бруто домашниот производ

прочитај повеќе