23-05-2015 

Надежта за медиумска слобода урната во Македонија

од НОВА | објавено на: 12-07-2013 12:21:24

  • Помалку од една недела по заминувањето на известувачот, провладините медиуми – односно сите мејнстрим медиуми – организираа напад врз специјалниот известувач на ОН, Ла Ру
  • Заклучоците од мисијатана Ла Ру беа дека иако правната рамка за медиумска слобода во Македонија е задоволителна, политизираната пракса сериозно загрижува
  • Во март годинава, Никола Младенов, газдата на весникот Фокус, еден од последните печатени критични медиуми, почина во необјаснета сообраќајна несреќа
  • Привремениот притвор на Кежаровски беше продолжен за дополнителни 30 дена, а на известувачот од ОН не му беше дозволено да го посети во затворот

Автор: Тања Милевска

На 21-ви јуни, на македонските новинари, интелектуалци, уметници и слободари им олесни за миг. Специјалниот известувач на Обединетите Нации за промоција и заштита на слободата на мисла и изразување, Франк Ла Ру, го посети Скопје и ја одржа една од најотворените и најчесните прес конференции за слобода на медиуми што сме ја виделе во години.

Заклучоците од неговата мисија беа дека иако правната рамка за медиумска слобода во Македонија е задоволителна, политизираната пракса сериозно загрижува. Еве неколку од главните точки кои ги истакна известувачот:

Најголемата критична телевизија, А1, беше затворена. После речиси едногодишен процес, по полициски упад и приведување на сопствениците, медиумот беше целосно затворен во 2011 поради даночна измама. Властите одбија плаќање на рати кое ќе му овозможеше на медиумскиот конгломерат и на новинарите да продолжат да работат.

Во март годинава, Никола Младенов, газдата на весникот Фокус, еден од последните печатени критични медиуми, почина во необјаснета сообраќајна несреќа. Остануваат многу мистериозни прашања околу несреќа – зошто не е пронајден неговиот мобилен телефон, и покрај тоа што истрата првично соопшти дека телото било пронајдено благодарение на мобилниот сигнал? Зошто истрагата не собира докази од патарините низ кои поминал Младенов таа ноќ? Зошто камерите на патарините не функционирале? Властите и натаму го третираат овој случај како банална сообраќајка, создавајќи се поголем сомнеж кај јавноста. Во меѓувреме неговиот дневен Фокус замина со него. Неделната верзија ќе се печати повторно од оваа седмица благодарение на поддршката на Фондацијата Отворено Општество. Но, до кога?

Истражувачкиот новинар, Томислав Кежаровски, беше уапсен на крајот на мај за наводно откривање на идентитетот на заштитен сведок во кривична постапка од 2008, сведок кој потоа се испостави дека е лажен, и незаштитен во периодот на објавувањето на новинарскиот текст. Привремениот притвор на Кежаровски беше продолжен за дополнителни 30 дена, а на известувачот од ОН не му беше дозволено да го посети во затворот.

Повикувајќи се на неговото лично искуство од Гватемала, Ла Ру објасни како и во неговата земја, оние кои ги откриваат нарушувањата на човековите права се етикетираат како предавници на државата. Конечно сите ние “предавници“ се почувствувавме разбрани и се понадевавме дека владата ќе обрне внимание, бидејќи таа самата и го покани Ла Ру да дојде.

Но, и тоа беше преголемо барање.

Помалку од една недела по заминувањето на известувачот, провладините медиуми – односно сите мејнстрим медиуми – организираа напад врз Ла Ру, врз основа на овој текст (http://dailycaller.com/2011/10/27/un-internet-agenda-tied-to-george-soros/). Со денови едниствено што можеше да се слушне е дека Франк Ла Ру е “платеник на Џорџ Сорос“. Колку и ова да звучи чудно за странската јавност, македонската влада успеа последниве години да наметне идеја дека унгарскиот милијардер би бил на некој начин поврзан за македонската опозиција и дека охрабрува некаков обид за насилна промена на демократски избраната влада на Никола Груевски, иако голем број на членови на партијата на власт во минатото уживале во Соросовите пари за разни проекти.

Опсесијата со овој заговор стана толкава што провладините медиуми измислија и посебен збор – “Соросоиди“- за критичните новинари и невладините организации критични кон власта, без разлика дали истите воопшто добиле некогаш фондови од Фондацијата Отворено Општество. Тоа стана синоним за “предавник“ во секојдневниот говор.

Франк Ла Ру допрва треба да го напише својот извештај врз основа на собраните факти. Се плашам дека кога тоа ќе го стори, неговите заклучоци нема да бидат земени предвид од владата и од медиумите кои и се блиски. Тој е дискредитиран и ништо од тоа што ќе го каже или напише нема да направи разлика таму каде што треба. Исто како што ништо од тоа што ние предавниците го пишуваме не прави веќе никаква разлика.

Она што е уште потрагично е што отвореноста на Ла Ру претставува нешто ново од страна на меѓународните организации. Тој се фокусираше исклучиво на слободата на медиуми без никаква политичка агенда во позадина.

За разлика од него, Европската Унија се покажа многу слаба во пренесувањето пораки до македонските власти кога станува збор за медиумските слободи. Се е извалкано од спорот со Грција околу името. Брисел е толку одлучен да го затвори прашањето што дипломатите и комесарите имаат тенденција да минимизираат секаква критика од страв да не изгубат влијание кај македонскиот Премиер.

Но, не би било фер да се поштеди македонската опозиција од секаква критика. СДСМ е во опозиција седма година по ред и не покажува знаци на излез од политичката апатија. Поранешниот претседател на партијата, Бранко Црвенковски, кој ја напушти фунцкијата пред неколку недели, изрази жалење што не застанал поенергично во одбрана на А1 во 2011. Опозицијата ја гледа деградацијата на човековите права и медиумските слободи како се одвива пред нејзините очи со години. Дали е тоа затоа што се премногу консензуални или се плашат да заземат цврст став? Притворен новинар и мистериозната смрт на најголемиот бранител на слободата на говор, Никола Младенов, не се прашања кои смеат да се третираат лесно. Демократијата, вклучително слободата на изразување, мораат да претставуваат највисок национален интерес.

Сите релевантни играчи, дома и во странство, мора да се отрезнат и да ја стопираат ова авторитарна тенденција пред да биде доцна.

(Преведено од оригиналниот текст на англиски, објавен на 11 јули 2013 во Комитетот за Заштита на Новинари, со седиште во Њујорк.
http://cpj.org/blog/2013/07/hopes-dashed-again-for-more-press-freedom-in-maced.php)


Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа, што се однесува на текст, фотографија и видео, без дозвола од редакцијата на НОВА.

Останато од Идеи

Пребројување на симпатизери или одбројување до крајот на партократијата

Студетите, граѓанскиот организации, поединците во неделата не дојдоа да му потпишат бланко на Зоран Заев дека тие се негови гласачи. Тие беа таму за да му кажат на Груевски да си замине со неговата авторитарност и клептократија таму каде што му е местото а на Зоран Заев во очи да му соопштат дека немаат намера повторно едно зло да заменат со друго

прочитај повеќе

За 71-годишнината од депортацијата на кримските Татари

Според податоците на националното движење на кримските Татари, во првите 4 години од депортацијата од нив умреле 46,2 % (според официјалната статистика - 23 %, односно 44,9 илјади)

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Дежуловиќ и Луциќ со песна за премиерот Груевски

Познатите хрватски новинари и писатели Предраг Луциќ и Борис Дежуловиќ, некогашни уредници во култниот весник „Ферал трибјун“, испратија порака со чаша македонско вино порачувајќи му на Груевски дека е време да поднесе оставка, пеејќи ја „Песната за Груевски“

прочитај повеќе

(ВИДЕО) Безгласниот говор на Никола Груевски

До редакцијата на НОВА стигна допис од SilentTV кои велат “сецкале, монтирале и свашта правеле“ за безгласната политика на премиерот Никола Груевски. Видеото кое го испратија е сатирично

прочитај повеќе

Доста е

Доста е дечки. Доста е. Земете си ги милионите, земете си ги жените, швалерките, фамилиите и роднините и одете си. Доста е. Оставете не да се сакаме, да му се радуваме на животот, да пиеме пиво во понеделник вечер уз муабет за тоа кај сме биле, со кого сме биле и што сме правеле викендов, а не за Груевски и Заев, за Бранко и Љубчо, за Ојле и за Дојле.

прочитај повеќе

Твитерџии од Тетово: Не ширете дезинформации, Тетово е комплетно мирно

По вестите на одредени медиуми дека полициски сили се упатуваат кон тетово, корисниците на социјалната мрежа Твитер од овој град пишуваат дека градот е мирен и повикаа да не се шират дезинформации

прочитај повеќе

Сите сме исти, луѓе створени од Бога, време е да се соединиме

Дедо ми викаше во секое сончогледово цвеќе има расипан сончоглед но и добар, така е и со луѓето. Има добри Македонци, добри Албанци, а и лоши Македонци и лоши Албанци. Живееме во 21 век, сите сме исти, луѓе створени од Бога, време е да се соединиме и да покажеме дека можеме и умееме да створиме повторно единство.

прочитај повеќе

Куманово има поминато многу тешки мигови низ историјата! Ќе го помине и овој!

Луми Бекири, Студентски пленум: Во целиот тој страв и срам што го голта Куманово, срцето ми го стоплуваат соседите Македонци, Срби, Роми кои рано изутрина тропнаа на мојата врата за да покажат дека тука се, сите сме заедно во ова, колку и проклето тешко да е!

прочитај повеќе

 НАШИТЕ ДЕЦА НЕ СЕ ВАШ ИНСТРУМЕНТ !!!

Ако ние дозволиме да ги изгубат своите надежи, своите соништа, својата амбиција – тогаш сите ние, заедно со вас, сме ја изгубиле иднината. НИЕ СТОИМЕ ЗАД НАШИТЕ ДЕЦА!!! Тие се нашето богатство , а не ваш инструмент!!!

прочитај повеќе

Лина Ќостарова-Унковска: Кому му користат насилните протести?

„Најмногу на врхушката на власт, против која протестираме. Насилството за нив е одличен повод и аргумент ЗА уште побрутално, контра-насилство. Гневот, бесот и неправдите кои сите ги чувствуваме мораат да бидат канализирани и изразени на поинакви, ненасилни начини. Затоа што насилството е она против кое се бориме сите овие години“

прочитај повеќе

Интервјуто на Црвенковски низ филтерот на твитерџии

Како твитерџии го видоа гостувањето на поранешниот претседател на РМ и поранешен лидер на СДСМ во емисијата „Топ тема“ на телевизијата „Телма“ - НОВА ви ги пренесува топ твитовите на оваа тема

прочитај повеќе

Твитерџии и #фалаНикола

По вчерашната изјава на премиерот Никола Груевски кој за време на Конгресот на ВМРО-ДПМНЕ на кој беше реизбран за претседател на партијата изјави „Никој нема да ми каже фала“, неговата изјава денеска е хит на социјалните мрежи. Погледнете како твитерџиите му се заблагодарија на премиерот

прочитај повеќе

Лина Ќостарова-Унковска: Зошто треба да се поддржат средношколците

Лина Ќостарова-Унковска: Нашиот највисок интерес, токму затоа, треба да биде насочен кон младите и со нив. И кон поддршката што тие треба да ја добијат, а ја добиваат, некаде отворено, искрено и безусловно, но сеуште недоволно. Зашто, вистинското прашање тука и не е веќе матурата, екстерното, ниту возраста, или „каде им е местото“, туку фактот дека 18.000 средношколци, ширум земјава, излегоа и останаа на улиците во надеж дека ќе бидат слушнати

прочитај повеќе

За екстерното тестирање кај нас и во другите европски земји

Наставнички Пленум:Ве повикуваме да ги истражите другите образовни системи пред да тврдите дека ваквите екстерни проверки се дел од многу европски образовни системи. Ве повикуваме јавно да кажете каде се тестираат ученици секоја година во основно и средно образование?Ве повикуваме да кажете каде оценките од екстерно тестирање се внесуваат во свидетелството на ученикот?

прочитај повеќе

За волците, јагнето, референдумот и Македонија

Со овој резултат сметам дека е ставен вториот темел на демократска Македонија, каква што не ја познававме во изминатите 25 години. Студентскиот пленум кој ги инспирираше сите други пленуми, и сега Плоштад слобода со својата иницијатива, се зачетокот на современите демократски вредности во Македонија. Ова е тој процес кој не може повеќе никој да го запре или да го врати назад

прочитај повеќе

Сергеј Лавров: Во наш интерес е да не се распарчи Укрaина

Украинскиот амбасадор во Македонија, Јуриј Гончарук: Расколот на Украина е поволна само за Западот, бидејќи тоа «значи само едно – веднаш од европската страна, од натовската страна ќе има обиди да се направи Украина антируска», иако за тоа најмногу придонесува самата Русија

прочитај повеќе

Наставнички пленум: АПЕЛ до Адеми да ги повика средношколците на разговор

-Образованието е вашата област на делување. Вие сте одговорен за сите случувања и турбуленции кои денес се случуваат пред очите на целата македонска јавност и пошироко, реагираат од Наставничкиот пленум

прочитај повеќе

Има разлика!

Кочо Андоновски, директор на ЛГБТИ Центар, Македонија: На деветнаестти април, се навршуваат точно десет години од моето прво јавно излегување како геј маж. Реакциите беа бурни. Луѓе ми кажуваа дека многумина наместиле аларми, да „не заборават да го видат педерот, кој јавно ќе каже дека е тоа“. Тие можеби гледале во „педер“ секој ден, но не знаеле за тоа. Она што за мене беше шокантно е поддршката која ја добив.

прочитај повеќе

Наставнички пленум: Тажно е министре! Најдобрите училишта немаат настава

Наставничкиот пленум реагира на игнорантискиот однос на министерот за образование Абулаќим Адеми, кој иако вети, не ги повика средношколците на дебата. Поради тоа, речиси 18 илјади средношколци веќе 7 дена ја бојкотираат наставата во повеќе средни училишта во Македонија

прочитај повеќе

Средношколскиот Пленум направи ремикс на легендарната песна „Неправда“

Песната „Неправда“ од Лева Патика доби свој ремикс направен од страна на Средношколскиот Пленум

прочитај повеќе