„Не мислам дека ниту еден од овие патишта е веројатен. Верувам дека ова е говор наменет да го одржи Трамп релевантен и да ги разбесни либералите“, истакнува Хасен.
Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ги разгоре дискусиите за можноста за трет мандат, идеја со која флертуваше во неколку наврати. Сепак, тој отфрли едно од предложените сценарија во кое би можел да остане на чело на државата по2029 година, наведувајќи дека нема намера да се кандидира за потпретседател во 2028 година, објавува Њузвик.
„Би ми било дозволено да го направам тоа“, им рече тој на новинарите во понеделник на авионот „Ер Форс Уан“ кога беше прашан дали би можел да се обиде да обезбеди трет мандат со кандидирање за потпретседател.
Но, тој веднаш додаде: „Би го исклучил тоа бидејќи е премногу „слатко“. Не мислам дека на луѓето би им се допаднало. Премногу е „слатко“. Не е, не би било исправно.“
Уставни пречки
Главната пречка за трет мандат е 22-от амандман на Уставот на САД, усвоен во 1951 година, во кој јасно се наведува дека „ниту едно лице не смее да биде избрано на функцијата претседател повеќе од двапати“.
Покрај тоа, 12-тиот амандман наведува дека „ниту едно лице кое уставно не е подобно за функцијата претседател нема да биде подобно за функцијата потпретседател на Соединетите Американски Држави“.
И покрај ова, поранешниот стратег на Трамп, Стив Банон, инсистира дека постои план што би обезбедил претседателот да остане во Белата куќа по изборите во 2028 година. Кога беше прашан за уставните ограничувања, Банон одговори дека постојат „многу различни алтернативи“ за трет мандат, без да навлегува во детали.
Можни сценарија и нивната (не)изводливост
Иако останува нејасно колку сериозно Трамп, кој ќе има 82 години на крајот од својот втор мандат, размислува да остане во Овалната соба, во јавноста се споменати неколку можни патишта. Обидот за измена на Уставот за да му се овозможи на Трамп нова кандидатура се смета за речиси невозможна мисија бидејќи би барало двотретинско мнозинство во Претставничкиот дом и Сенатот и потврда од три четвртини од државите.
Џејмс Семпл, експерт за уставно право, претходно изјави за Њузвик дека шансите за укинување на 22-риот амандман се „точно нула“.
Друга идеја е Трамп да се кандидира за потпретседател за некој како сегашниот потпретседател Џеј Ди Венс, кој би поднел оставка и би му го предал местото доколку победи.
Но, експертите предупредуваат дека 12-тиот амандман го прави тоа невозможно.
„Американскиот народ е премногу паметен за да падне на лажна кампања која е целосно базирана на таква измама“, коментираше Семпл.
Трета опција е претседателот на Претставничкиот дом, кој е втор по ред по потпретседателот. Теоретски, ако и претседателот и потпретседателот поднесат оставка, Трамп би ја презел функцијата претседател на Претставничкиот дом. Но, и тука, 22-риот амандман претставува пречка, бидејќи Законот за претседателска сукцесија бара вршителот на должноста претседател да биде уставно квалификуван да ја извршува функцијата.
Конечно, некои конзервативци тврдат дека 22-риот амандман забранува некого само да биде „избран“ трет пат, но не и да служи трет мандат на кој било друг начин. Таа дупка никогаш не е тестирана на суд.
„Не постои законски начин Трамп да отслужи трет мандат. Ако успее, тоа значи дека Врховниот суд капитулирал пред неуставен начин“, рече професорот по право Рик Хасен.
Што велат аналитичарите
Експертите се претежно скептични кон овие идеи.
„Доналд Трамп често кажува едно еден ден, а друго следниот ден. Не би ставил многу тежина на она што го кажа досега за ова прашање“, изјави за Њузвик Костас Панагопулос, професор по политички науки.
„Вистина е дека постои одредена техничка двосмисленост во уставните одредби, но намерата на амандманот е јасна: претседателските мандати треба да бидат ограничени на два – додава тој.
Рик Хасен е на исто мислење.
„Не мислам дека ниту еден од овие патишта е веројатен. Верувам дека ова е говор наменет да го одржи Трамп релевантен и да ги разбесни либералите“, истакнува Хасен.
Самиот Трамп, кога беше прашан за можните републикански кандидати во 2028 година, ги пофали својот потпретседател и државен секретар.
„Имаме одлични луѓе… Го имаме Џеј Ди, очигледно, потпретседателот е одличен. Мислам дека државниот секретар Марко Рубио е одличен. Мислам, не сум сигурен дека некој би се кандидирал против нив. Ако некогаш формираат група, би биле незапирливи“, рече тој.
Стив Банон, од друга страна, останува уверен во својот план.
„Тие ќе добијат трет мандат… па Трамп ќе биде претседател во 2028 година. И луѓето треба едноставно да го прифатат тоа“, неодамна изјави тој за „Економист“, додавајќи: „Во соодветно време, ќе го изложиме планот. Но, постои план.“
Досега, Доналд Трамп официјално не објави никакви планови за кандидирање во 2028 година. Секој таков обид неизбежно би се соочил со сериозни правни и уставни предизвици кои веројатно би завршиле во Врховниот суд.
Текстот е оптвеност на Њузвик