Според Уставот, полицијата „може да користи смртоносна сила само ако лицето претставува сериозна опасност за себе или за другите или ако лицето извршило насилно кривично дело“, објаснува Крис Слобогин, директор на програмата за кривична правда на Правниот факултет на Универзитетот Вандербилт. Сепак, Врховниот суд на САД историски им дал широки овластувања на службениците кои донесуваат одлуки во дел од секундата.
Откако Доналд Трамп се врати во Белата куќа, ICE изврши илјадници апсења, често на јавни места, што доведе до сè почести судири со локалните заедници
Смртоносните истрели со огнено оружје врз 37-годишната Рене Никол Гуд во Минеаполис предизвикаа бран протести и ја стави американската Агенција за имиграција и царина (ICE) во центарот на вниманието на јавноста. Откако Доналд Трамп се врати во Белата куќа, ИЦЕ изврши илјадници апсења, често на јавни места, што доведе до сè почести судири со локалните заедници кои се спротивставуваат на нивните операции, пишува Би-Би-Си.
Што е ИЦЕ?
ИЦЕ е клучна агенција во спроведувањето на масовни депортации, што беше централно ветување на изборната кампања на Доналд Трамп. Претседателот значително ги прошири овластувањата, буџетот и мисијата на агенцијата што ги спроведува законите за имиграција, истражува нелегална имиграција и игра клучна улога во отстранувањето на недокументираните имигранти од САД.
Агенцијата е основана во 2002 година како дел од Законот за внатрешна безбедност, донесен како одговор на терористичките напади од 11 септември 2001 година. Законот го создаде Министерството за внатрешна безбедност (DHS), а ИЦЕ стана една од неговите главни гранки.
Овластувања за апсење
Мисијата на ИЦЕ опфаќа и јавна безбедност и национална безбедност, но нејзините овластувања се разликуваат од оние на просечната локална полициска сила. Агентите имаат овластување да запираат, притвораат и апсат луѓе за кои се сомневаат дека се нелегално во Соединетите Држави.
Граѓаните на САД можат да бидат притворени само во ограничени околности, како на пример ако лицето попречува апсење, напаѓа полицаец или ако се сомнева дека е нелегално во земјата. Сепак, според непрофитната новинска организација ProPublica, имало повеќе од 170 инциденти во првите девет месеци од претседателството на Трамп во кои федералните агенти ги држеле американските граѓани против нивна волја под сомнение дека се нелегални имигранти.
Кога можат да употребат сила?
Употребата на сила од страна на агентите на ИЦЕ е регулирана со Уставот на САД, законите и внатрешните упатства на Министерството за внатрешна безбедност.
Според Уставот, полицијата „може да користи смртоносна сила само ако лицето претставува сериозна опасност за себе или за другите или ако лицето извршило насилно кривично дело“, објаснува Крис Слобогин, директор на програмата за кривична правда на Правниот факултет на Универзитетот Вандербилт. Сепак, Врховниот суд на САД историски им дал широки овластувања на службениците кои донесуваат одлуки во дел од секундата.
Меморандум за политика на ДХС од 2023 година наведува дека федералните службеници „можат да користат смртоносна сила само кога е потребно“ и кога имаат „разумно верување дека лицето што се користи претставува непосредна закана од смрт или сериозна телесна повреда“ за себе или за друго лице.
Каде работат агентите?
ИЦЕ првенствено работи во рамките на Соединетите Американски Држави, со мал број персонал стациониран во странство. Иако границата технички ја патролира нејзината сестринска агенција, Царинската и граничната заштита на САД, улогите стануваат сè поиспреплетени под администрацијата на Трамп. Агентите на граничната патрола сè повеќе учествуваат во рации со ИЦЕ низ целата земја.
Стотици службеници се распоредени во градови како Лос Анџелес и Чикаго, а сега и во Минеаполис. Дури 2.000 федерални службеници ќе бидат испратени во Минеаполис како дел од најновата операција, објави Асошиејтед Прес.
Што се случува по апсењата?
Степенот на депортации под администрацијата на Трамп е зачудувачки. Владата вели дека депортирала 605.000 луѓе помеѓу 20 јануари и 10 декември 2025 година. Исто така, се вели дека дополнителни 1,9 милиони имигранти „доброволно се самодепортирале“ по агресивна јавна кампања за да ги охрабри сами да ја напуштат земјата.
Исходот од секоја средба со агенти на ИЦЕ може да варира. Понекогаш лицето е ослободено по испрашувањето, додека друг пат е префрлено во еден од многуте центри за притвор низ САД. Многу имигранти во притвор ја продолжуваат својата правна борба за останување, но ако не успеат, на крајот се депортираат.
Според Универзитетот Сиракјуз, од 30 ноември 2025 година, имало околу 65.000 луѓе во притвор на ИЦЕ. Адвокатите за имиграција изјавија за Би-Би-Си дека понекогаш на семејствата и адвокатите им се потребни денови за да лоцираат лице откако ИЦЕ го притворила.
Критики и јавен отпор
Операциите на ИЦЕ и неговите партнерски агенции честопати се соочуваат со отпор од локалните заедници. Стана вообичаено жителите да снимаат агенти за време на апсењата, а некои од овие средби станаа насилни.
За време на операциите во Чикаго, група медиумски организации ја тужеа Граничната патрола, тврдејќи дека агентите користеле прекумерна сила против новинарите и демонстрантите. Федерален судија првично пресуди во нивна корист, но апелациониот суд подоцна ја поништи одлуката.
Пукањето во Минеаполис не е прв ваков инцидент. Во октомври минатата година, во Лос Анџелес имаше два инцидента каде што агентите пукаа во возачи, објави „Лос Анџелес Тајмс“. Во двата случаи, Министерството за внатрешна безбедност тврдеше дека возачите им се заканувале на полицајците со своите возила.
Агентите на ИЦЕ исто така често се критикувани за носење маски за време на операциите. Службениците на ДХС ја бранат оваа практика, тврдејќи дека ги штити агентите од јавно откривање и вознемирување.
Што мислат Американците за депортациите?
Анкетите покажуваат дека Американците се поделени во врска со имиграциските политики на Трамп. Анкета на истражувачкиот центар Пју од октомври 2025 година покажа дека малку повеќе од половина од граѓаните веруваат дека е потребно одредено ниво на депортации, што е сличен процент како и во март истата година.
Сепак, истата анкета укажува на загриженост во врска со користените методи. Мнозинството возрасни Американци – 53% од нив – веруваат дека администрацијата на Трамп прави „премногу“ во однос на депортирањето на нелегалните имигранти, додека 36% од испитаниците го поддржаа таквиот пристап.