Професорот Владо Бучковски, кој своевремено беше и специјален претставник на македонската Влада во преговорите со Бугарија, во колумна за НоваТВ ја разработува идејата Pro или contra Францускиот предлог. Според него, предлогот на Француското претседателство со ЕУ е добра основа за надминување на спорот но да се надгради и да се допрецизира.
Pro или contra Францускиот предлог? Додека трае усогласувањето на членките на ЕУ околу францускиот предлог и додека бугарскиот премиер Петков најавува дека единствено бугарскиот Парламент може да го крене ветото, нашата Влада избра да биде трпелива и да го сочека усогласувањето и бугарскиот одговор. Правилен потез според мене.
Од друга страна, молкот на нашата Влада го искористи ВМРО ДПМНЕ и соопшти завчера ( Мицкоски на митингот) дека за нив францускиот предлог е неприфатлив…немало веднаш кревање на ветото и постоела опасност од асимилација и бугаризација на нас Македонците заради тоа што дел од бугарските барања се содржани во преговарачката рамка!
Во Бугарија пак против Францускиот предлог се две парламентарни групи Преродба на Костадинов (поранешен потпредседател на Каракачанов во ВМРО БНД) и ИТН на Слави Трифунов. На Костадинов и Трифонов им пречи предлогот Бугарите да бидат малцинство (нема Македонци во Македонија) и предлог решението за македонскиот јазик (нема Македонски јазик). Овие позиции на Костадинов и Трифонов се против Македонизацијата на Македонија и напуштање на тезата за еден народ во две држави. Кога овие ставови ќе ги споредиме со стравувањата на Мицкоски од бугаризација и асимилација на Македонците….останува впечатокот дека противниците на францускиот предлог и од едната и од другата страна на границата грубо манипулираат со содржината на францускиот предлог.
Според мене, францускиот предлог е добра основа за излез од блокадата наметната од Бугарија. Да треба да се надгради и да се допрецизира…НО, што е она што мора да го одбележиме како позитивно, несомнено тоа е решението за македонскиот јазик со кое дефинитивно веќе не се доведува во прашање употребата на македонскиот јазик во ЕУ. Во поглед на кревањето на ветото, има компромисна формула, Првата Меѓувладина конференција веднаш на 23 јуни, почетокот на преговорите по промената на Преамбулата на Уставот и вметнувањето на нашите сограѓани со бугарска самосвест во неа.
Дали и кога ќе се обезбеди дво третинско мнозинство зависи од нас ( кога власта и опозицијата би имале нормална комуникација за нашите стратешки интереси, за нецели 4 месеци може да заврши процедурата за измени на Уставот). До саботата вечер ВМРО ДПМНЕ не беше против, бараше само гаранции дека тоа ќе биде последното барање од Бугарска страна.
За крај на оваа моја анализа веројатно клучната дилема, мораше ли бугарските барања ( 4 плус 1) да бидат дел од преговарачката рамка ( во делот Основи) ? Според мене, долго време не убедуваа нашите најголеми поддржувачи на патот кон ЕУ, Германците, дека билатералните спорови треба да бидат надвор од преговарачката рамка…сега, по се изгледа, дека нема да биде така! Но да ја поставиме поинаку дилемата! Дали некој гаи илузии дека можеме да влеземе во ЕУ без да го почитуваме Договорот за пријателство и соработка со Бугарија од 2017 година? Дали нам не ни одговара оценката за исполнувањето на договорот да го дава неутрален арбитар ( Комисијата на ЕУ), а не само Бугарија? Дали во случај бугарските барања да не се дел од Преговарачката рамка ќе ни биде полесно да ги имплементираме? За крај да го повторам мојот став, да бидеме проактивни, францускиот предлог дава добра основа да го надминеме спорот со Бугарија и конечно по 17 години да ги започнеме преговорите за членство.
Проф. Д-р Владо Бучковски