Зголемувањето на популарноста на лидерите ширум светот за време на кризата предизвикана од епидемијата на коронавирус е одраз на феноменот „собирање околу знамиња“ што се јавува во стресни времиња, рече професорот Френсис Фукујама од универзитетот Стенфорд, еден од најголемите политички мислители на денешницата, во интервју за Недељник.
„Повеќето демократии имаат услови под кои на Извршната власт и се даваат вонредни овластувања за време на национална криза. Вистинскиот тест е дали овие носители на власта ќе ја вратат моќта кога ќе помине кризата. Периодот во кој се наоѓаме себеси е потсетник дека државната моќ е сè уште многу важна и претставува постхумно ѕвоно на ерата на неолиберализмот што започна со Реган и Тачер во80-тите години од минатиот век“, изјави Фукујама.
Одговарајќи на прашањето дали авторитарните режими направиле подобро во епидемијата од демократските, со самото тоа што тие можеле полесно да ги ограничат слободите, професорот Фукујама рече дека нема корелација меѓу нив.
„Некои демократии како Германија, Јужна Кореја и Тајван направија се прилично добро, а Мексико, Бразил и САД многу послабо. Слично на тоа, има дури и пошироки разлики во рамките на авторитарните држави, како Сингапур од една страна и Туркменистан и Белорусија од друга страна“, изјави тој.
Многу земји, вклучително и Србија, го копираат кинескиот модел во борбата против коронавирусите, па се поставува прашање дали ќе го прекопираат политички.
„Виктор Орбан во Унгарија веќе се обидува да го копира кинескиот модел со присвојување диктаторски овластувања во криза. Ова е нешто што тој долго сакаше да го направи, а кризата едноставно му даде изговор. И едно од првите решенија што ги донесе беше да ги намали правата на трансродовите луѓе, а не може да се каже дека станува збор баш за итна работа. Нешто слично се случи со Родриго Дутерте на Филипините“, вели Фукујама.
Тој објасни дека тоа всушност не биле случаи на примена на кинескиот модел затоа што Кина се потпира на долга традиција на меритократска бирократија и дисциплинирана комунистичка партија, така што „никој од имитаторите не можел успешно да го копира“.
„Слободата на печатот е сè уште голем проблем во Кина. Постојат се поголеми докази дека тие денес не се искрени за вистинското ниво на зараза во Кина, што доведе до тоа многу земји да ја потценат сериозноста на кризата. За жал, ова се шири и во други земји”. Доналд Трамп би сакал да ја стави раката врз печатот во САД, но нема моќ да го стори тоа“, вели Фукујама.
Тој ја повтори својата теза дека проблемот со науката е што интелектуалците станале sвезди кои стекнуваат знаење на скапи вечери со светски моќници, наместо да работат во истражувачки рудници.
„Точно е дека интересите на богатите влијаат врз многу интелектуалци и затоа овие пишуваат дела што го оправдуваат денешниот свет“, вели тој.
Обичните луѓе се разочарани и фрустрирани со растечката социјална нееднаквост, нагласува Фукујама, додавајќи дека „работите се влошуваат со новите, идентитетски политики, што ги тера луѓето да се вклопат во политичкиот тим, дури и ако тоа не е во нивен најдобар интерес.




