ЏАБИР ДЕРАЛА
Главното политичко и пропагандно оружје на ВМРО-ДПМНЕ отсекогаш беше и остана национализмот. Моќта на националистичките наративи во комбинација со скриените, а често и сосема отворените антизападни ставови, „оправдани“ со разочарувањето од Западот, го диктираа исходот од изборите во 2024 година. Придружени со силниот простотилак и селанштина, националистите беа незапирливи. На конквистадорите управувани од Белата палата овој пат им се придружија и сите што се партизани од 8 до 4, а за време на пауза за ручек, попладне и навечер се четници.
„Внатрешниот непријател,“ како што „нагалено“ го нарекуваат социјалдемократите својот доскорешен сопартиец Максим Димитриевски (ЗНАМ), само дополнително ја отслика длабоката криза на вредностите со која СДСМ, наспроти обидите на дел од лидерите на партијата, не најде доволно сили, а немаше ни време да се соочи.
Во изборен процес на кој му претходеше долготрајна операција на влијание и манипулација со гласачите, добивме парламент во кој (речиси) целосно доминираат националисти. Очекувано, тоа предизвикува сериозна загриженост за идната ориентација на земјата. Таа загриженост ќе расте уште повеќе кога меѓуетничките односи ќе се заострат, а судството и полицијата ќе се инструментализираат за рекет и за прогон на неистомислениците.
Предизборните наративи како „наша“ и „твоја“ Македонија претпоставуваат и дека има „други“ и „не-наши“ на кои треба да им се покаже „кој е газда во куќата.“ Уште појасно, наративот дека земјата живее во „тиранија од малцинството“ наметна реминисценции од минатото, кога „тиранијата од малцинството“ беше претекст за прогон и концентрациони логори.
Прашање на време е кога ќе стане повеќе од очигледно дека на изборите не победи само национализмот, бидејќи тоа никогаш не е доволно. Тој неминовно ќе води и кон антидемократски политики и практики во Северна Македонија. Уште во предизборието стана очигледно дека живееме во две паралелни македонски држави. Едната е Македонија (или „нашата земја“ под „тиранија од малцинството“) која со брзи чекори ита кон изолација, несигурност и кредитно ропство. На другата страна, многу помала, остана Северна Македонија, проевропска држава што се обидува да живее во хармонија со себе и со соседите.
Успехот на националистите може да се припише на комбинација од низа фактори. Националистичката база на гласачи заедно со проруските и антизападните „десперадоси“ се покажа како моќна сила. Повеќе од очигледно е влијанието и финансирањето од локалните олигарси, чиј однос со Москва (преку прокси играчите во Белград и Будимпешта) никогаш не беше ограничен само на бизнис релации. Во кампањата се вклучи и црквата чија проруска ориентација е добро позната.
Во убедливата победа на национализмот во „нашата земја“ пресудна улога имаа медиумите, чии газди може да очекуваат да се збогатат уште повеќе во наредниот период. Иронично: Кому му е грижа за новинарството во денешно време? И онака фактите не се важни, туку емоциите што ги предизвикуваат медиумските содржини.
Не треба да се занемари ниту улогата на академската и дел од НВО заедницата чии усти се полни со лажно декларирани европски и демократски определби, но во суштина се само искрени националисти.
Вклучувањето и односот на сите спомнати и неспомнати актери во изборниот процес сугерира сложен и тензичен политички пејзаж, дополнет со комплексните меѓуетнички (македонско-албански) односи. Но, од суштинско значење е да се истакне дека не може да се доведе во прашање легитимноста на самиот изборен процес. Можеби некој ќе каже дека овој став е контрадикторен, но изборите беа фер и демократски. Македонските граѓанки и граѓани го добија тоа за што гласаа.
Текстот е личен став на Авторот | ЦИВИЛ МЕДИА
Парламент со апсолутно мнозинство од националисти и радикали