Уставниот суд на денешната седница донесе одлука Законот за одредување на видот и одмерување на висината на казната да биде укинат.
Како што потврдуваат од Уставен, судиите констатирале дека законот е уставно проблематичен и треба да биде укинат.
Одлуката ќе стапи на сила по нејзиното објавување во Службен весник, со што и, укинатиот закон повеќе нема да биде дел од правниот поредок. Законот е донесен во 2014 година.
Иницијативата со која се оспорува Законот за одредување и одмерување на висината на казната е поднесена од Христијан Георгиевски, адвокат од Куманово.
Што е проблематично
Георгиевски во изјава за Академик. мк во септември објаснува дека овој Закон не е во согласност со Уставот на Република Македонија ниту со другите закони кои ја регулираат оваа проблематика, поточно кривичната област на законодавството, односно дека не соодветствува во совршена правна кохезија и целина со правниот поредок на Република Македонија.
-Иако интенцијата на законодавецот, додава адвокатот, била полесно имплементирање на Законот за кривичната постапка, како и за олеснување на спогодувањето меѓу обвинителите и обвинетите за висината на кривичната санкција, сметаме дека со него се врши категоризација на кривичните дела и се определуваат нивоа на кривичните дела, како и нови распони на минимални и максимални казни во рамките на новововедените категории, а тоа е можно само со Кривичниот законик, објаснува Георгиевски.
Оттука, според него, начинот на определување кое кривично дело во кое ниво би спаѓало не само што нема законска основа, туку е нејасен, без конзистентни критериуми. Како може на судиите да им ги врземе нозете, а од нив да бараме да трчаат?!
-Како што е поставен самиот закон, судиите ќе бидат ’обични препишувачи на табеларни прикази на казни‘, без притоа да имаат предвид околности поврзани со самите личности кои ќе се јавуваат како сторители на кривични дела. Никој, па ни законодавецот, не смее да ги ограничува судот и слободното судиско убедување во делот на оценување кои околности се важни за избор и одмерување на кривичната санкција. Самото слободно судиско убедување е израз на судската независност во одлучувањето и е особено важен принцип во кривичното право и теорија, особено имајќи го предвид фактот што слободата на судиското убедување не значи самоволие и арбитерност на судиите, туку оцена во рамките на законски изведените докази врз кои судот ја заснова својата одлука, вели адвокатот Георгиевски.
Ваквото негирање на принципот на слободно судиско уверување, според Георгиевски, го уназади одмерувањето на казните како суверено и самостојно подрачје на самите судии, а особено имајќи предвид дека постојат решенија кои се во колизија со овој закон и со Кривичниот законик.
Негово укинување побараа и повеќето адвокати и универзитетски професори укажувајќи дека со Законот се губат индивидуализацијата на казната и слободното судиско убедување и дека се неспорни неговата контрадикторност и неусогласеност со темелните вредности на Уставот.