Од Кабинетот на претседателот на државата Ѓорге Иванов се уште нема информација како ќе постапи во однос на барањата за аболиција што осудените за „27 април“ ги доставиле до него. Од „Вила Водно“ не посочуваат кои од осудените лица побарале помилување и како ќе постапат.
Од Кривичниот суд вчера изјавија дека кај нив не е пристигнато ниту едно барање за аболиција од осудените лица за 27 април. Од таму појаснуваат дека според процедурата, Судот прибавува информации за тоа какво било поведението на лицето во затворот, дали против него се водат други кривични постапки и сите тие податоци ги доставува до Министерството за правда кое потоа одлучува дали затвореникот ќе биде помилуван или не.
Од Судот не сакаа да ја коментираат хипотетичката ситуација како би постапиле во случај ако Иванов сепак одлучи да ги прифати барањата за помилувања кои до неговиот Кабинет ги испратија осуденици за 27 април.
По аболицијата која ја донесе Иванов во април 2016 година, Обвинителството веднаш ги прекина сите постапки кои се водеа и кои продолжија дури откако Иванов ја поништи одлуката за помилување, која следуваше по секојдневните протести на улиците.
„Согласно законот и одлуките од Претседателот на РМ и по нивното поништување, во обвинителствата се преземаат сите законски обврски за продолжување на постапките“, рекоа тогаш од Обвинителството.
Поради фактот дека сега се работи за веќе осудени лица, од Судот не прецизираа како ќе постапат по евентуалната одлука на Ивнаов за помилување.
„Не е во ред однапред да се позиционираме, ако се донесе аболиција тогаш ќе изградиме и ќе го кажеме нашиот став“ кажа претседателот на Судот Иван Џолев.
Има ли право Иванов да аболицира
Дилемата во јавноста е дали Иванов воопшто има право да помилува, откако Уставниот суд го поништил фамозниот член 11 од Законот за помилување, кој му даваше право на шефот на државата да аболицира.
Поранешниот претседател на Уставниот суд Трендафил Ивановски смета дека помилување на осудените во настаните од „27 април“ од страна на претседателот на државата во моментов не би можело да има правно дејство, бидејќи нема член врз основа на кој тоа би било правно засновано.
– Член 11 од Законот за помилување на кој некој сака да профитира и да создаде некои состојби ниту постои во правниот поредок, ниту, пак, можел да постои. Уставниот суд со своја одлука во 2016 година го поништил дополнувањето на Законот што се однесувало на зголемените права на претседателот на Републиката. Меѓутоа, некој сака тоа дополнување на Законот за помилување што е поништено да го врати во правниот поредок. Но, ниту Уставниот суд , ниту друг може да го врати тоа во правниот поредок, бидејќи не постои таква одредба,коментира Ивановски и додва дека Иванов може да помилува но само во согласнот со Закон, а не неограничено како што беше предвидено со оваа одредба.
Откако Уставниот суд во 2016 година ги укинал измените во Законот за помилување, за повторно да оживее претходно укинатиот член 11, требало Парламентот да предложи измени и дополнувања на Законот за помилување, а пратениците да ги изгласаат, а не, сега да се толкува дека автоматски состојбата се вратила на старото решение, објаснува Ивановски.
И премиерот Зоран Заев, денеска рече дека е невозможно Иванов да аболицира, бидејќи не постои правна и уставна основа за таков чекор.
„Членот 11 од Законот за помилување не постои. Процедурата за помилување не може да се одвива за време на изборите, бидејќи влијае врз гласачите. Оваа постапка може да се одржи по изборите”, рече Заев.
Но, правни експерти кои инситираа на анонимност отвораат и друга дилема. Дури и во случај кога Иванов и покрај законските пречки, сепак одлучи да стави потпис на барањата за аболиција, тој ќе мора да се потпише како претседател на Република Северна Македонија, за тие воопшто да бидат објавени во Службен весник и да стапан на сила.
Иванов, досега одбиваше да се потпише како претседател на Северна Македонија и да го смени претседателскиот печат. Указите за унапредување во Армијата што ги донесе Иванов ги достави до Службен весник како претседател на Република Македонија, по што од Службен весник изјавија дека „веќе нема да објавуваат укази и решенија на претседателот, бидејќи го нема сменето називот од претседател на Република Македонија во претседател на Република Северна Македонија“.
Од истите причини Иванов не ги потпиша ниту указите за прогласување на законите и ги врати во Собранието.