На 30. октомври, Европската комисија ги усвои извештаите за проширување за 2024 година со детална процена за напредокот од страна на земјите се стремат да се приклучат на Европската Унија. Извештаите го опфаќаат напредокот на Грузија, Молдавија, Украина, Турција и земјите на Западниот Балкан (Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија, Србија) на патот кон ЕУ.
Оценките се придружени со препораки и упатства за реформите кои секој кандидат треба да ги даде приоритет за да напредува во пристапните преговори.
На крајот на октомври, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, за време на нејзината четиридневна посета на земјите од Западен Балкан ги посети шесте земји кои сакаат да се приклучат на ЕУ – Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Северна Македонија, Црна Гора и Србија.
Фон дер Лајен вети дека ЕУ проширувањето ќе биде високо на агендата во Брисел. – Бидете сигурни дека проширувањето ќе остане главен приоритет во мојот следен мандат, изјави Фон дер Лајен на заедничката прес-конференција со албанскиот премиер Еди Рама во Тирана.
Дискусиите околу проширувањето на ЕУ во регионот со околу 16,6 милиони жители траат речиси 20 години, додека во тој период Брисел играше топло-ладно.
Иако во моментов не е можно да се процени дали за новиот претседател на Европскиот совет Антонио Коста ќе биде приоритет проширувањето со Западниот Балкан, иако неговата последна посета како премиер на Португалија беше на регионот.
Коста исто рече дека ЕУ треба да „почне да се подготвува“ за процесот на проширување, така што ќе обезбеди „услови да ги прими оние кои ги кани“.
Портфолиото за проширување на следната Европска комисија (2024-2029) и припадна на словенечката кандидатка Марта Кос. Според нејзините одговори на прашањата од европратениците пред сослушувањето оваа недела, таа рече дека надминувањето на блокадите во проширувањето ќе биде една од нејзините главните задачи за време на петгодишниот мандат, доколку биде избрана.
Кос, исто така, истакна дека билатерални прашања кои предизвикуваат застој треба веднаш да се решат. Меѓу нејзините краткорочни цели ќе биде напредокот на кандидатите на патот кон ЕУ, што поконкретно значи дека ЕУ ќе ги затвори преговорите за пристапување со Црна Гора, ќе ги отвори останатите поглавја со Албанија и ќе го отвори првиот пакет поглавја со Северна Македонија, Украина и Молдавија.
Со оглед на тоа што особено внимание го посветува на поглавјата за владеењето на правото, Кос нагласи дека проширувањето мора да остане процес заснован на индивидуалните достигнувања на земјите кандидатки, со цел да биде веродостојно и одржливо.
Грузија доби очекувано лоша оценка. Според извештајот, загрижувачките случувања од март 2024 година не ја одразуваат посветеност на Владата на патот кон ЕУ. Меѓу другото, се критикуваат недостатоците на неодамнешните парламентарни избори, како што се непостојаноста во процедурите и заплашување и притисокот врз гласачите
Поранешната советска република на јужната граница на Русија е кандидат за членство во ЕУ од декември 2023 година. Организаторите на изборите ја прогласија владејачката партија проруска партија Грузиски сон за победник. Проевропската опозиција и претседателката сметаат дека резултатите се фалсификувани.
Ако има политичка волја од лидерите на Грузија, нудиме јасен пат за повторно ангажирање на патот кон Европската Унија – и укинување на т.н. закон за „странско влијание“, изјави шефот за дипломатијата на Европската Унија Жосеп Борел.
Извештајот за проширување исто предупреди: „Ако Грузија не го промени сегашниот курс на дејствување кој го загрозува нејзиниот пат кон ЕУ, Комисијата нема да биде во позиција да предложи започнување на преговори со Грузија“.
Грузија доби статус на кандидат во декември 2023 година. Но, Брисел го одложи стартот на пристапните преговори поради неколку репресивни закони кои владејачката партија ги усвои оваа година.