Рускиот хибриден притисок врз Европа станува поселектиран, посилно насочен кон инфраструктурата што ја поддржува Украина и потенцијално поопасен. Наместо непосредна подготовка за конвенционален напад врз НАТО, досегашниот образец упатува на стратегија со која Москва настојува да создаде доволно ризик, трошоци и политичка неизвесност за европските влади самите да почнат да ја ограничуваат поддршката за Кијив. Ова е една од главните оценки во новата анализа на Тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани, објавена на CIVIL Today.
Случајот со експлозивниот дрон на аеродромот Лајпциг/Хале, кој германската влада официјално го поврза со Русија, пожарот во објект поврзан со Starlink во Полска, како и засилените руски напади врз украинските железници, пристаништа, складишта и друга економска инфраструктура, покажуваат дека војната сè повеќе се води и околу системите што го овозможуваат украинскиот отпор.
Истовремено, европските разузнавачки служби предупредуваат дека хибридните операции може дополнително да се засилат. Данската разузнавачка служба на 24 септември оцени дека ризикот од ограничени руски воени напади врз земја-членка на НАТО е низок, но расте, додека целосна инвазија останува малку веројатна. Значително поголема согласност меѓу европските служби постои околу ризикот од саботажи, кибернапади и удари врз инфраструктура поврзана со поддршката за Украина.
Нејасноста како оружје
Еден од најважните елементи на оваа стратегија е токму неизвесноста околу одговорноста. Отворениот воен напад создава релативно јасни политички последици. Саботажата отвора прашања: кој ја извршил, кој ја наредил, дали доказите се доволни за јавна атрибуција и каков одговор е оправдан?
Таквата нејасност може сама по себе да создаде оперативна предност. Дури и кога некој инцидент на крајот ќе се покаже како несреќа или неповрзан настан, институциите мора да го третираат како потенцијална безбедносна закана додека не се утврдат фактите.
Политичката цел може да биде уште поважна од физичката штета. Ако европските општества почнат да ја поврзуваат поддршката за Украина со саботажи, кибернапади, економски трошоци и опасност дома, Москва може да постигне ефект без директно да ја принуди Алијансата на воена конфронтација. Поддршката за Украина тогаш станува предмет на самоодвраќање.
Северна Македонија и Западен Балкан
За Северна Македонија и Западен Балкан, непосредниот физички ризик е понизок отколку во Полска, Германија или балтичките земји, но политичкиот и информацискиот ризик е значителен. Особено ранлива е точката каде што надворешните операции на влијание се спојуваат со домашни политички, медиумски и онлајн актери способни да ги претворат безбедносните инциденти во аргументи против НАТО, Европската Унија или поддршката за Украина.
Анализата обработува и друг инструмент на руското влијание: користењето избрани странски „набљудувачи“ за создавање слика на меѓународна легитимност околу строго контролираните руски парламентарни избори, вклучително и случајот со Горан Димов од Северна Македонија.
Целосната анализа ги разработува и раните предупредувачки сигнали, можните следни чекори на Москва и ризикот од ограничен, намерно двосмислен тест на политичкото единство на НАТО.
Но таа носи и поширока порака.
Сериозната анализа не станува помалку релевантна затоа што е создадена на Балканот. Напротив, овој регион има искуство со политичка нестабилност, пропаганда, национализам, демократско назадување, конфликти и странско влијание што денес сè почесто стануваат тема и во остатокот од Европа.
Тоа искуство овозможува актуелните процеси да не се читаат само преку институционални соопштенија и дипломатски речник, туку и преку препознавање на обрасци, предупредувачки знаци и лекции што во Западен Балкан одамна се познати.
Целосната анализа на англиски јазик „(GREY ZONE FILE) Russia shifts from disruption to sabotage and pressure below the threshold of war“ е достапна на CIVIL Today.