Author: Xhabir Deralla

Пишува: ЏАБИР ДЕРАЛА  Пред речиси една година, на 8 ноември 2025 година, ЦИВИЛ објави анализа со наслов „Ние сме далеку пред Албанија“ – Зошто оваа изјава на премиерот Мицкоски е важна за европската приказна на Северна Македонија. Анализата предупреди на политички наратив што ја претвора европската интеграција во бесмислен и исто толку штетен натпревар со соседите, наместо во процес на суштински реформи. Таквиот наратив го одвлекува вниманието од реформските неуспеси и создава простор за недоверба кон Европската Унија.

Со два исклучителни концерта, вечерва, 18 октомври, во Националната опера и балет ќе биде затворено 45-то издание на Скопскиот џез-фестивал. На сцената ќе настапат американско-бразилското трио São Paulo Underground и францускиот квинтет Living Being на виртуозниот хармоникаш Венсан Пејрани. Завршната вечер носи возбудлива средба на електрониката, бразилските ритми, слободната импровизација и современиот европски џез.

Во Општина Брвеница денеска, 18 октомври, се одржуваат предвремени локални избори за градоначалник, на кои учествуваат шест кандидати – четворица поддржани од политички коалиции и двајца независни. Избирачките места се отворени во 7 часот, а гласањето ќе трае до 19 часот.

Вознемирувачки видеоснимки од полициските интервенции во Тирана предизвикаа сериозна загриженост поради наводите за насилство врз демонстрантите, меѓу кои има и малолетници. Европската Унија побара итна истрага за прекумерната употреба на сила врз граѓани и новинари. ЦИВИЛ – Центар за слобода упати директна порака до албанскиот премиер Еди Рама: „Демократијата не се брани со тепање демонстранти!“

Данска не го враќа ќотекот во училиштата. Но, во нашата јавна дебата, изгледа, доволно е некој да спомне физичка интервенција за да се разбуди колективната носталгија по времињата кога возрасниот секогаш бил во право, а детето требало да молчи. Ана Василевска Понекогаш е доволно една вест да го напушти своето првобитно значење, да помине низ неколку редакции, да се пресоблече во поголем наслов и да се појави пред нас како сосема поинаква приказна. Не мора никој да ја измисли од почеток. Доволно е да ѝ се смени акцентот. Она што било обид да се уреди одредена ситуација може да стане…

Илјадници млади луѓе излегоа на улиците во Албанија и Италија на 16 октомври, протестирајќи против корупцијата, лошите услови во образованието и владините политики. Демонстрациите прераснаа во насилни судири со полицијата, отворајќи прашања за растечкото незадоволство на младите во Европа.

Премиерот тврди дека Северна Македонија е „вистинскиот фронтранер“ пред Албанија и Црна Гора, додека земјата сè уште не го отворила првиот преговарачки кластер со ЕУ. Во нова анализа, Џабир Дерала предупредува дека зад ваквите изјави стои политички образец што го потиснува прашањето за реформите, ја замаглува одговорноста и создава простор за недоверба кон европската интеграција.

Билјана Секуловска | 25 минути Никако не смее да дозволиме да ни се случат во Македонија оставки за бегството на младата Бугарка Ива Михаилова. Затоа што, нема да остане ниту едно име од списокот, барем еден функционер на власт да ја одбрани честа. О, да, во иднина нѐ чекаат и очекуваат безброј нови и нови бегства, ова е само почеток, во оваа земја нема никогаш крај, а сосема различно ветуваше почетокот.

Неколку значајни изданија на ЦИВИЛ и Frontline Press се достапни во книжарницата „Или-Или“ со голем попуст. Во време кога цените вртоглаво растат, оваа акција нуди навистина пријателски цени (100 денари по примерок), како дел од заедничка акција на издавачите и книжарницата.  Дел од изданијата се со ограничен тираж.

Втората вечер на 45. Скопски џез-фестивал, денеска, 16 октомври, носи исклучително музичко патување низ современиот нордиски џез, електрониката и слободната импровизација. Под заедничкиот концепт „Punkt International“, на сцената на Националната опера и балет ќе настапат музичари од Норвешка и Исланд, а вечерта ќе кулминира со необичен полноќен концерт во кој веќе изведената музика ќе добие сосема нов живот.

THE SHADOW WAR BRIEFING, 9-15 октомври 2026 | Саботажи, војување со дронови, поморски напади и политички притисок се спојуваат во кампања за исцрпување на Украина и фрагментирање на нејзините сојузници. СТРАТЕГИЈА | Исцрпување на мрежата за поддршка Најновата ескалација на Русија не претставува подготовка за непосреден конвенционален напад врз територија на НАТО, туку пресметана кампања насочена против виталните системи што ја поврзуваат одбраната на Украина со европската поддршка: комуникациите, воената индустрија, транспортната логистика, трговската пловидба и политичката кохезија.

Четири фестивалски вечери, 11 концерти и музичари од 13 земји. Од авангардниот европски џез до африканските ритми и јужноамериканските музички експерименти, Скопскиот џез фестивал уште еднаш ги отвора хоризонтите на современата музика.