Пратениците во Собранието на Република Македонија имаат рок од уште два дена да побараат да се промени веќе донесената одлука на Парламентот со одложено дејство тој да се распушти на 24. февруари, односно задутре.
Формално Парламентот е распуштен по експресно донесената одлука на 18. јануари во отсуство на СДСМ и според тoa, одлуката со одложено дејство треба да стапи во сила на 24. февруари, односно 60 дена пред избори.
Ова може да се смени ако таква точка на дневен ред предложат 20 пратеници и за промена на одлуката гласаат 62 пратеника.
Според пратеникот Павле Трајанов, ако 20 пратеника побараат иста точка на дневен ред со барање за промена на датумот на распуштање на Парламентот, таква седница може да се свика веднаш, но засега никој од пратениците не побарал такво нешто.
– Практично ако 20 пратеника побараат иста точка на дневен ред Собранието може да заседава веднаш. Во спротивно, Парламентот ќе се распушти за два дена и понатаму нема да може да заседава, освен ако не се прогласи вонредна или воена ситуација.
Првобитната одлука за самораспуштање на Парламентот не е донесена во согласност со сите политички партии и затоа лидерите на политичките партии – потписнички на Договорот од Пржино треба да седнат и да го усогласат датумот. Ако веќе има оценка дека нема услов за избори тоа е доволна причина да се води сметка што понатаму, вели Трајанов.
Павле Трајанов, пратеник и претседател на партијата Демократски сојуз
Трајанов поднесе и Иницијатива ваквата одлуката за распуштање на Парламентот да ја разгледа Уставниот суд, бидејќи според него, кога Собранието гласа распуштање се распушта веднаш, а одложеното дејство на одлуката според него е преседан. Сепак, Уставниот суд се прогласи за ненадлежен во однос на ова прашање.
На два дена пред распуштање на Парламентот хаотична е состојбата со прочистувањето на Избирачкиот список – еден од условите за организирање фер и демократски избори.
Измените во Изборниот законик прецизираат дека од денот на распишување на избори (што доколку нема промена би важело од задутре), Државната изборна комисија најдоцна до 10 дена Избирачкиот список го става на јавен увид во своите подрачни одделенија и месните канцеларии, односно би требало списокот да биде прочистен и јавен заклучно со 5 март. Јавниот увид трае 15 дена по што Избирачкиот список се заклучува и се носи на печатење.
Бојан Маричиќ од Македонскиот Центар за европско образование вели дека пробиени се сите рокови, службите на Државната изборна комисија не се ниту целосно екипирани и потребно е најмалку уште еден месец плус за да се подготви Избирачкиот список.
-Првата фаза на прочистување на Избирачкиот список требаше да започне на 12 декември, а се доцнеше повеќе од 60 дена со процедурата, досега требаше да се формираат правните и информатичките служби на ДИК, а дури вчера заврши конкурсот, а потребни им се уште 20-30 вработени и за вкрстување на податоците. ДИК уште се нема изјаснето колку време ќе треба за теренска проверка, а груба проценка беше дека ќе бидат потребни 85 до 90 дена. Откако ќе се заврши со целосната проверка, потребно е Избирачкиот список да се стави на јавен увид, така што математички потребни се плус 30 до 40 дена за завршување на сите обврски, вели Маричиќ за НОВА.
Бојан Маричиќ, Македонски центар за европско образование
Според Изборниот законик, Актот за распишување на изборите го донесува претседателот на Собранието и со него се определува денот од кога почнуваат да течат роковите за извршување на изборните дејствија и денот на одржувањето на изборите. Потоа се доставува до Државната изборна комисија, Министерството за надворешни работи и Министерството за правда и се објавува во „Службен весник на Република Македонија”.
Ако Парламентот се распушти задутре, тоа би значело дека изборите ќе треба да се одржат на 24. април. Дали партиите повторно ќе седнат на преговарачка маса и ќе се смени нешто во последен момент засега е неизвесно.
Вчера ЕУ и САД во техничкиот премиер Емил Димитриев доставија оценка дека според нив нема услови за организирање на кредибилни избори на 24. април.
Од политичката „четворка“ засега отворено за избори на 24. април е само владејачката партија ВМРО-ДПМНЕ. Вчера лидерот на ДУИ Али Ахмети не даде прецизен одговор, но појасни дека неговата партија не би се конфронтирала со меѓународната заедница. Нема прецизен став ниту од ДПА.
За СДСМ пак, неприфатливи се избори на 24. април, но Заев порача дека доколку тие се одржат на тој датум, опозицијата нема да ги гледа тие избори „на телевизија“.