Од карцином на грлото на матката во периодот од 2012 до 2018 година починале 269 жени, а годинава во Програмата за скрининг, државата одвојува дури 2,3 милиони денари помалку од 2018 година
Ваквите тврдења од Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените-ЕСЕ ги поткрепуваат со фактот дека во 2018 година преку Програмата за скрининг, на преглед биле поканети 52.577 жени (9,6% од целната популација), додека ПАП тест направиле 43.103 жени, односно само 7,9% од целната популација.
„Иако во 2018 година се опфатени двојно повеќе жени за разлика од 2011 година, сепак опфатот е далеку под потребниот опфат на 75% од жените од целната популација. Нискиот опфат на жени со Програмата за скрининг на карцином на грло на матка се должи пред се на нискиот буџет за оваа Програма“, велат во ЕСЕ.
Од таму посочуваат дека со намалениот буџет за оваа година ќе бидат опфатени помалку жени, а за што повеќе жени да ја користат оваа Програма, велат дека Министерството за здравство треба да обезбеди 54.383.186 денари на годишно ниво, со што ќе се овозможи опфат на 80% од жените на возраст од 24 до 60 години.
„За Програмата за 2020 година Министерството издвојува 7.670.000 денари и планира да опфати само 21.000 жени. Загрижува податокот што буџетот за Програмата за 2020 година е за 2.4 милиони денари помал од буџетот за Програмата за 2018 година (кога изнесувал 10.080.000 денари). Со ваквиот начин на планирање ресорното министерството обезбедува средства за опфат на само околу 11% од целната популација на жени“, тврдат во ЕСЕ.
Во анализата се посочува дека дополнителен проблем е недоволниот број на матични гинеколози бидејќи во државата недостасуваат 158 матични гинеколози во Примарната здравствена заштита.
Поради ова над 50% од жените немаат избрано матичен гинеколог и не можат да бидат покриени со Програмата за скрининг. Дополнително, сите матични гинеколози не се вклучени во спроведувањето на овој скрининг.
За да се зголеми опфатот со скрининг за ракот на грлото на матката потребно е во процесот на земање на ПАП, да се вклучат и останатите здравствени установи, како што се општите и клиничките болници, како и специјалистите по семејна медицина во примарната здравствена заштита. На овој начин ќе се надмине пречката за спроведување на Програмата која резултира од недоволниот број на матични гинеколози“, потенцираат од ЕСЕ.
Сметаат дека е потребно е да се воспостави една национална програма за скрининг на ракот на грлото на матката, каде што прецизно ќе се дефинираат критериумите и одговорностите на Министерството за здравство и Фондот за здравствено осигурување. Ова го поткрепуваат со фактот дека години наназад и Министерството за здравство и Фондот паралелно предвидуваат превентивни активности за рано откривање на ракот на грлото на матката, преку гинеколошки преглед со ПАП тест, без да имаат меѓусебна комуникација и координација.
Министерот Филипче, на одбележувањето на Светскиот ден за борба против ракот, во делот за карциномот на грлото на матката потенцира дека во државата има вакцина за превенција.
„Во сферата на ракот на грлото на матката имаме најсовремена четиривалентна вакцина за која се повеќе млади жени и девојки покажуваат интерес да се вакцинираат. Целокупниот дел на партиципација сега го покрива државата. Ниту еден пациент кој има малигна болест не само за процесот на лекување на основната болест, туку и за сите контролни прегледи сега не плаќа партиципација“, рече Филипче.
Бројот на заболени од сите видови на карцином постојано се зголемува. Фрапантни се податоците од Здружението за борба против рак „Борка – за секој нов ден“, дека годишно се дијагностицираат 7.807 новозаболени од кои 2.700 имаат карцином на белите дробови и на дојката. Годишно умираат 4.116 од заболените од карцином.






