Најголемите европски компании за одбрана ќе ги наградат своите акционери со речиси 5 милијарди долари оваа година, бидејќи целиот сектор бележи раст на инвестициите поттикнат од зголемените глобални воени трошоци по војната во Украина, објави „Фајненшл тајмс“.
Најголемиот дел од рекордните приноси за осумте најголеми европски компании за одбрана доаѓаат преку повисоки дивиденди, кои се на добар пат да ги достигнат своите највисоки нивоа во последната деценија, според анализата на Vertical Research Partners. Истражувањето, кое се фокусираше на клучните играчи во индустријата, со исклучок на Airbus поради неговиот значаен удел во комерцијалната авијација, го потврдува овој тренд.
И покрај дарежливите исплати на акционерите, анализата покажува и дека инвестициите во европскиот одбранбен сектор значително се зголемиле од почетокот на руската инвазија на Украина пред речиси четири години, бидејќи компаниите биле принудени да ги прошират производствените капацитети.
За разлика од Европа, приносите на акционерите кај шесте најголеми американски одбранбени компании – Lockheed Martin, General Dynamics, Northrop Grumman, RTX Corporation, L3Harris Technologies и Huntington Ingalls – се намалија откако достигнаа 10-годишен максимум во 2023 година.
Во исто време, нивните инвестиции, мерени како капитални расходи и самофинансирано истражување и развој како процент од продажбата, малку се намалија. Боинг исто така беше исклучен од анализата поради неговиот голем комерцијален воздухопловен бизнис.
Американската одбранбена индустрија е критикувана поради сомневања дека не инвестира доволно од приходите од зголемените нарачки за да го зголеми производството, туку наместо тоа ги насочува кон откуп на сопствени акции.
Доналд Трамп ги повика воените добавувачи да инвестираат пари во производство, наместо да го зголемуваат приносот за акционерите. Се очекува тој да разговара за прашањата со претставници на компанијата во Флорида оваа недела.
Неговите коментари следат по изјавите на американскиот секретар за финансии, Скот Бесент, кој во октомври изјави дека одбранбените компании во земјата „за жал заостануваат со испораките, па затоа можеби ќе мораме, како нивен најголем клиент… да ги охрабриме да направат малку повеќе истражувања и малку помалку откуп на акции“.
Сепак, Роб Сталард, аналитичар во „Вертикал рисрч“, тврди дека обвинувањето за недоволно инвестирање или „профитирање“ од страна на американската одбранбена индустрија „не е поткрепено со факти“.
„Откупот на акции и дивидендите како процент од пазарната капитализација [на американските компании] се речиси преполовија во последните две години“, забележа Сталард.
Истражувањето на „Вертикал“ покажува спротивен тренд во Европа. Се очекува просечната инвестиција на анализираните европски компании – мерена како капитални расходи плус трошоци за истражување и развој како процент од приходите – да се зголеми на 7,9 проценти во 2025 година. За споредба, во 2021 година, пред почетокот на конфликтот во Украина, бројката изнесуваше 6,4 проценти.
Јавната дебата за ова прашање во Европа досега беше прилично тивка, но некои експерти веруваат дека тоа би можело да се промени ако владите продолжат да трошат значителни средства за одбрана.
„Ако трошоците за одбрана се зголемат на одредено ниво, значително повисоко отколку што е сега, тогаш одбраната станува толку важна за владите што тие стануваат многу заинтересирани за тоа колку пари заработувате“, рече Ник Канингем, аналитичар во „Ејџенси партнерс“.
Во исто време, додаде тој, индустријата во Европа „не забрзува доволно“.
„Ако работите во средина со ограничен капацитет, акумулирате готовина и купувате акции, тоа нема да се одвива многу добро. Затоа треба да направите голема врева околу тоа колку инвестирате“, заклучи Канингем.