Close Menu
НОВА ТВНОВА ТВ
  • НАСЛОВНА
  • ВЕСТИ
  • ЗУМ
  • УДАРНО
  • ИЗБОР
  • ТЕМА
What's Hot

Интервју со Павле Гацов: Малите економии имаат мал број алтернативи за справување со американскиот економски протекционизам

April 7, 2025

Интервју со Мирче Јовановски: Последиците од царините на САД – губење работни места и странски инвестиции и намален извоз

April 3, 2025
Фото: Фејсбук профил Салвјанка Петровска

Интервју со пратеничката на СДСМ Славјанка Петровска: Ни треба повеќе храброст но не во ветувањата туку во исполнувањата

March 25, 2025
НОВА ТВНОВА ТВ
  • НАСЛОВНА
  • ВЕСТИ
  • ЗУМ
  • УДАРНО
  • ИЗБОР
  • ТЕМА
НОВА ТВНОВА ТВ

Кризата на универзализмот

0
By Zoran Ivanov on April 7, 2026 ИЗБОР
СПОДЕЛИ
Facebook Twitter LinkedIn Email
Published: Tuesday, April 7, 2026 15:49

 Ако соперничка земја се бори против протестите, тоа е авторитаризам но ако сојузник се бори против протестите, тоа е одржување на редот. Оваа недоследност не само што го прави Западот да изгледа лицемерно туку таа ја уништува вистинската вредност на зборот демократија за сите други.

Ердем Ахмет

Како што гледаме во последните воени конфликти се стана оружје бидејќи се се користи како оружје и се може да биде цел или изговор за напад. Технологијата е оружје бидејќи експлодираат пејџери, ГПС се користи за локација но и за убиство на луѓе , вештачката интелигенција се користи за утврдување на цели и определување на индентитетот на човекот кој е таргетиран, џивилите се цел бидејќи биле човечки штит, универзитетите се цел бидејќи науката може да биде користена за воени џели, професорите се цел бидејќи се познавачи на технологии за оружје, новинарите се цел бидејќи работеле за непријателот, мостовите се цел бидејќи преку нив може да се превезува оружје, храната, водата, и лековите се цел бидејќи нив може да ги користи војската, индустријата е џел бидејќи со неа може да се произведуваат и делови за оружје, болниците се цел бидејќи во нив се крие непријателот, меѓународните судови и меѓународните известувачи за човекови права се цел на санкции бидејќи си ја работат својата работа, цели земји се цел на санкции бидејќи соработуваат со Кина или продаваат нафта за јуани, Данска е цел на малтретирање бидејќи не го дава Гренланд, Европа ја искористува САД во трговијата и мора да плати еднострано наметнати царини, Трамп вели дека НАТО членките од Европа не издвојуваат доволно за одбрана и не ја помагаат инвазијата на САД и Израел на Иран и затоа како казна нема да ги брани и размислува да излезе од НАТО, Иран не смее да има цивилна нуклеарна програма, да има ракети со долг дострел и прокси, енергетската инфраструктура, интернет каблите, дата центрите и цивилните сателити се таргетираат бидејќи можат да се користат за воени цели, дипломатските претставништва се цел бидејќи можат да имаат разузнавачки центри….

Се чини дека веќе не се знае што е што. Што е воена цел а што е цивилна цел.

Имаме Женевска конвенција и Римски статут со кој работите би требало да ни станат појасни но нормите се користат флексибилно и селективно Има дефиниции за воени злосторства, злосторства против човештвото, геноцид но и за нив има двоен стандард и различни изговори. Еден геноцид е многу поважен од другиот, една жртва е помалку важна од другата, антисемитизмот е поважен од исламофобијата….

Светот има криза со универзалните вредности. Изгледа како да сите луѓе во светот не се дел од човештвото односно едни луѓе како да се помалку луѓе од другите. Го победивме фашизмот и нацизмот во втората светска војна но шовинизмот продолжи да живее во главите на луѓето. Некои земји можеби не ги исполнуваат условите да се категоризираат како фашистички или нацистички земји но шовинизмот на институционално или меѓународно ниво што го применуваат бара да најдеме нови име за нив. Сега луѓето се повеќе или помалку важни во зависност од тоа дали живеат во демократски или недемократски земји, во големи или мали земји, во богати или сиромашни земји….

Интересно е што дека ова што го опишав горе има и теоретска поткрепа.

Кризата на универзализмот е основен концепт во меѓународните односи и политичката филозофија кој го опишува моментот кога станува јасно дека збирот на вредности наводно применливи за секое човечко суштество во светот , всушност е алатка што ја користат моќните држави за да ја одржат својата доминација.

За да ја разбереме теоријата, мора да погледнеме како Универзалните вредности како што се човековите права, демократијата, меѓународното право не успеваат во пракса.

Теоријата сугерира дека она што го нарекуваме универзални човекови права се всушност западни човекови права спакувани како глобален стандард. Тврдењето е дека сите луѓе се еднакви и сите животи имаат иста вредност но во реалноста овие права ги напишаа победниците во Втората светска војна. Критичарите тврдат дека тие се универзални само додека не се во конфликт со стратешките интереси на Западот.

САД или Европа ги игнорираат овие правила за себе на пример кога се изврши инвазијата на Ирак или Иран но и соучеството во геноцидот во Газа но бараат од другите како Русија и Кина да ги следат истите. Во тие услови паѓа маската на универзализмот.

Социологот Боавентура де Соуса Сантос тврди дека западниот универзализам создава една линија без дно кои ги дели земјите. Од едната страна се „цивилизираните“ луѓе од Западот чии права се свети. Од другата страна се луѓе од Глобалниот Југ чии смртни случаи се третираат како статистика, „колатерална штета“ или слично

Исклучителноста е идеја дека моќните држави имаат право да се ослободат од правилата што им ги наметнуваат на другите.

На пример САД одбиваат да се приклучат на Меѓународниот кривичен суд и го усвоија „Законот за инвазија во Хаг“ кој дозволува воена сила да го спаси секој Американец што е заробен од судот, но сепак го фалат Меѓународниот кривичен суд кога издава налози за апсење на лидери на сопернички нации.

Универзализмот е во криза и кога моралот се користи како геополитичка алатка.

Ако соперничка земја се бори против протестите, тоа е авторитаризам но

ако сојузник се бори против протестите, тоа е одржување на редот. Оваа недоследност не само што го прави Западот да изгледа лицемерно туку таа ја уништува вистинската вредност на зборот демократија за сите други.

Поради оваа криза, го гледаме порастот на мултиполарноста. Земји како Кина, Русија и земјите од БРИКС во суштина велат дека ако Западниот универзализам е само покритие за нивните интереси, тогаш тие ќе создадат нивни сопствени стандарди врз основа на национален суверенитет и немешање.

Теоријата предупредува дека ако ја напуштиме идејата за универзализам, се враќаме на „Законот на џунглата“.

Ако не постои објективен стандард за воен злостор, тогаш единственото нешто што е важно е кој ја има најголемата бомба.

Ако човековите права се само западен трик, тогаш диктаторите насекаде чувствуваат дека имаат зелено светло да прават што сакаат со сопствениот народ, бидејќи никој нема право да ги суди.

Кризата на универзализмот е сфаќањето дека светскиот „судија“ (САД или Западот) е исто така „играч“ во играта. Кога судијата мами, играчите престануваат да веруваат во правилата на играта. Тоа е местото каде што сме денес.

Од Фејсбук ѕидот на авторот

ердем ахмет колумна ФБ
Share. Facebook Twitter LinkedIn Email
ТИКЕР

Албанија ита кон ЕУ – на масата на обврските ѝ се 700 реформи

April 10, 2026

Штрајк во Луфтханза – откажани летови и хаос за илјадници патници

April 10, 2026

На косовската претедателка Османи ѝ заврши мандатот

April 4, 2026

Израел воведе смртна казна што ги таргетира Палестинците, но не и Израелците

March 31, 2026

Вучиќ прогласи победа на локалните избори 

March 30, 2026
ФОКУС
April 12, 2026

ФОП за финалната верзија на законот за високо образование: Консултациите беа театар во кој студентите и професорите беа статисти

ВЕСТИ April 12, 2026

Весна Јаневска за изработката на законот за високо образование патуваше од град во град, организираше…

Денеска е Велигден – ден на Христовото воскресение

April 12, 2026

По 1.117.515 километри и круг околу Месечината НАСА го спушти Орион на Земјата

April 11, 2026

Руте: Трамп е во право за Гренланд

April 9, 2026
ТИКЕР

Албанија ита кон ЕУ – на масата на обврските ѝ се 700 реформи

April 10, 2026

Штрајк во Луфтханза – откажани летови и хаос за илјадници патници

April 10, 2026

На косовската претедателка Османи ѝ заврши мандатот

April 4, 2026

Израел воведе смртна казна што ги таргетира Палестинците, но не и Израелците

March 31, 2026

Вучиќ прогласи победа на локалните избори 

March 30, 2026
CIVICA
Facebook
  • Редакција
  • Маркетинг
  • Политика на приватност
© 2026 НОВА ТВ

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.