Published: Tuesday, January 13, 2026 12:31
Зоран Иванов
Лидерските средби, средби на претседатели на политички партии, за кревката македонска парламентарна демократија, освен на слави и прослави, би било добро да ги нема.
Лидерските средби зачестени во македонската политичка пракса, се вонинституционална појава.
Грѓаните излегуваме на избори.
На тие чинови избираме преставници во собранието, во парламентот и таму врз основа на нашите убедување, понекогаш или почесто и врз основа на наши верувања во нивните предизборни програмски вистини или во нивните предизборни кампањски лаги, сеедно, таму кај нив го делегираме нашиот глас и со тоа, на некој начин, сме им ги довериле и нашите граѓански интереси.
Преку нив, преку пратениците, на изборите сме го институционализирале нашите избор и тука почнуваат и тука, на денот на изборите, би требало да завршуваат ингеренциите на лидерите, на претседаелите на македонските политички партии.
Така е и уставно и воопшто таков е системот, такви се фундаментите на политичкиот поредок.
Кога изборите ќе завршат, завршува меѓупартискиот натпревар, се конституира парламентот и врз основа на мнозинските изборни гласови, тој ја одредува, ја избира извршна власт, владата и тука запира било каква институционална обврска на штабовите на партиите сосе амбициите на партиските лидери тие да се доминантните политички субјекти во државата.
Изборните победници се инсталираат во извршните институции и ги превземаат одговорностите за државните и за општествените процеси, а партиите изборни губитници, во опозициска улога си се соочуваат со потреби за свои консолидации за наредниот изборен циклус и, во меѓувреме, ја демнат власта, ја фаќаат на лоши потези, ја критикуваат и промовираат поадекватни решенија и низ еден, во парламентарната демократија одамна вече устоличен процес, ја анимираат, ја предупредуваат јавноста и на тој начин си трасираат пат, си градат рејтинг за наредните изборни битки.
Тоа е кругот на парламентарната, нели, демократија.
Ова со лидерски средби, таа вон институционална форма која парламентот го дерогира, која практично го зомбира, би требало да е веќе завршена анти системска и анти демократска појава и парламентарците кои моќта и обврските ги црпат од непосредните избори, а не од политичките партии и од нивните лидери, би боло добро конечно да си ги земат дизгините во раце и врз основа и на своите изборни партиски определби и програмски обврски, да почанат да расудуваат со сопствениот ум и да си ја практицираат својата пратеничка задача која, изборно, им е доверена од гласачите.
А тоа што власта или опозицијата, сеедно, имаат потреба од договор за општо добро на државата и општеството, тие и таквите теми и прашања, од партиските штабови, нека повелат да си ги достават кај своите претставници во собранието.
Тие, таму, во парламенот, во тој демократски граѓански простор, нека си се спорат и нека си се оспоруваат.
Таму, во тој нивен автономен институционален простор, нека си носат и нека си игнорираат решенија, нека си гласаат и нека си се надгласуваат макар го правеле тоа и под задскриен диктат на своите партиски штабови, сеедно.
Барем системот ќе функционира во рамките на востановениот политички поредок.
Вака, со ваква форма на неинститиционални лидерски партиски седенки, ај што пратениците, по сопствен избор, секако, и функционално и морално се деградирани и што и самите си се подвргнуваат на своевидна авто деградација.
Згора на тоа, се изместува и самиот политички систем и, без нивна гласачка согласност, се дерогира и се партизира и изборната волја на граѓаните.