Закони има, органи нема. Крајно време е здравствените власти да организираат и да се започне со трансплантација од починат донор, велат во Здружението Нефрон на Европскиот ден за дарување органи и ткива за трансплантација
Во моментот пресадувањата се одвиваат нормално за тие што имаат обезбедено бубрег од сроден, жив дарител. Но, најголемиот проблем, велат во Нефрон, е недостатокот на расположливи органи за трансплантација поради што не се прават кадаверични трансплатации.
„Главниот проблем е кадаверичната трансплантација, односно од починат донор. Сите предуслови се исполнети, се донесоа законските и подзаконските акти, имаме согласност од верските заедници и време е да се започне со голема национална кампања“, изјави за НОВА Душко Ѓорѓиев претседател на Здружението Нефрон.
Тие бараат и подобри услови во Центрите за трансплантација, нови лекови на позитивната листа за пациентите на дијализа и тие што имаат пресаден бубрег, како и бесплатна типизација.
Од таму потенцираат дека на позитивната листа во последните 15 години нема ставено ниту еден нов лек, а застарените лекови прават повеќе штета на пациентите и тоа се одразува негативно не само на здравјето на луѓето, туку се зголемуваат и трошоците во здравството заради дополнително и продолжено лекување.
Досега надлежните се правдаа дека нема Национален координатор, но сега и овој услов е исполнет откако на ова место е назначена Маја Мојсова, раководител на КАРИЛ.
Во Минстерството за здравство за НОВА потврдија дека се скенира состојбата и за други видови на трансплантација, не само на бубрег , за да се лоцира каде се е потребно и кои се можностите.
“Во моментов Националниот координатор за трансплантација и болничките координатори интензивно работат на скенирање на ситуацијата за кои видови на трансплантација може да се одвиваат во земјава. Главниот фокус е ставен на развивање на трансплантација од починат донор“, потврдија за НОВА од Министерството за здравство.
Дополнително, велат од таму, болничките координатори интензивно работат на правење регистри на пациентите за чекање на трансплантација. Софтверското решение е подготвено и кога ќе бидат спремни листите ќе има електронски регистар на пациенти кои чекаат за трансплантација.
Иако уште во април министерот Филипче најавуваше дека претставници од Интернационалната фондација Еуротрансплант, во текот на мај ќе дојдат во Македонија да дадат оценка дали земјава ги исполнува условите за влез во оваа мрежа, тоа очигледно не се случи.
Сепак, од Министерството за здравство велат дека новоназначениот Национален координатор за трансплантација Маја Мојсова остварила средба во Брисел со Евро-комесарот за здравство каде што било разговарано за можноста од остварување на договор за обука на медицинските тимови.
Во април годинава Владата донесе одлука на три приватни болници да им се доделат лиценци за трансплантација на органи со цел пациентите да не одат во странство да им се пресадат органи. Владата одлучи да се доделат по три лиценци за пет органи: бубрези, бели дробови, срце, панкреас и крвотворни матични клетки.
Во Министерството за здравство уверуваат тврдат дека со ова трансплантацијата нема да стане привилегија на приватното здравство и дека Националната координативна група и болничките координатори работат на развивање на трансплантацијата во Македонија во јавното здравство.
„Целта со добивање лиценци на приватните здравствени установи за трансплантација е за развивање на можноста трансплантации кои не се вршат во Македонија и се праќаат пациентите во странство на лекување, да се вршат во приватните болници во државата кои имаат услови и капацитети за такви операции“, потенцираат од Министерството за здравство.
Тоа ќе значи дека пациентите нема да се праќаат во странство, а трансплантациите да можат да се изведуваат во приватните болници со помош на старански лекари. Ваква можност ќе имаат и странски пацинети но, само од жив донор.
Ваквата одлука на Владата наиде на сомнежи и во дел од медицинската фела кои изразија загриженост заради можни злоупотреби во приватните болници.
На тоа уште пред пред четири години предупреди и Меѓународното здружение за трансплантација како и Националниот коордирдинатор за трансплантација на Хрватска кои изразија загриженост во македонското Министерство за здравство, дека не е безбедно приватните болници да се вклучат во системот на трансплантација на органи и ткива и дека со тоа ќе се зголемат шансите за развој на нелегална трговија со органи.
Неофицијално и лекарите од Комисијата за трансплантација биле против идејата во системот на трансплантација да се вклучат приватните болници.
Од Министертвото за здравство ја исклучуваат оваа можнсот, а во Здужението Нефрон сметаат дека со почитување на законската регулатива, добра организација и ангажираност на Националниот коордитар нема да има можност од такво нешто.