Конференцијата во Софија на 8 октомври потврди дека Коридорот 8 веќе не е само транспортен проект, туку стратешка врска меѓу Јадранското и Црното Море, со растечко значење за европската безбедност. Но средбата меѓу министрите Тимчо Муцунски и Велислава Петрова-Чамова не донесе приближување на позициите.
Додека се отвораат нови геополитички можности, Северна Македонија останува заглавена во сопствените политички блокади. Ова е една од главните поенти во опширната анализа на Џабир Дерала, „Случај Северна Македонија: Земја изгубена во лавиринтот на сопствените блокади“, објавена на ЦИВИЛ МЕДИА, на 9 октомври.
Во основата на застојот е неисполнетата обврска од 2022 година – уставното признавање на Бугарите и другите заедници. Владата на Мицкоски бара дополнителни гаранции против евентуални идни блокади. Недовербата кон Софија има основа во претходните спорови, но не го менува веќе договорениот услов.
Се работи за политичка манипулација. Можните идни блокади се претставуваат како оправдување за сегашниот застој, а одговорноста се префрла врз Софија и Брисел. Притоа, се занемарува дека добрососедските односи се суштински, хоризонтален политички критериум во целиот пристапен процес.
Постапките и јавните настапи на највисокото политичко и дипломатско раководство оддаваат слика на случајни, несмасни и неинформирани ликови, изгубени во комплексната реалност во која се наоѓа регионот и Европа.
Политичките пресметки со поранешните функционери не можат да ја заменат државната стратегија. Посебно загрижуваат етнички обоените напади врз поранешниот министер Бујар Османи, еден од главните носители на дипломатскиот процес што доведе до усвојување на Преговарачката рамка и отворање на пристапните преговори во 2022 година.
ЦИВИЛ со години ги документира националистичките манипулации, антиевропските наративи и хибридните операции. Во создавањето на токсичниот јавен амбиент учествуваат и дел од медиумите, академската заедница и граѓанските структури. Особено опасни се обидите да се постават етнички граници на јавната дебата.
Цената на застојот станува сè повидлива. Албанија, која го започна процесот заедно со Северна Македонија, веќе ги отвори сите шест преговарачки кластери и привремено затвори три поглавја. Скопје сè уште го нема отворено првиот кластер.
Но проблемот не завршува со уставните измени. Владеењето на правото, корупцијата, институционалните реформи и способноста да се разбере новата геополитичка реалност се предизвици што не исчезнуваат со политичките изговори.
Европските врати се отворени. Прашањето е колку долго Северна Македонија ќе остане во сопствениот лавиринт.
„Случај Северна Македонија: Земја изгубена во лавиринтот на сопствените блокади“, објавена на ЦИВИЛ МЕДИА, 9 октомври 2026 година.