Новите сателитски податоци открија дека Арктикот се топи со „застрашувачка брзина“ поради вишокот топлина создадена од емисиите на стакленички гасови. Повеќегодишниот морски мраз на Арктикот беше приближно 50 сантиметри потенок во 2021 година споредбено со 2019 година. Тоа значи дека за само три години мразот се стопил за околу 16 отсто.

Масивниот дебел слој мраз го замени помалку стабилниот сезонски морски мраз кој ионака целосно се топи секое лето.Во текот на изминатите 18 години, зимскиот морски мраз во Арктичкиот Океан изгуби третина од својот волумен, неверојатна количина што можеби беше потценувана во минатото, велат истражувачите.

Тоа е прва студија која користи долгогодишни сателитски податоци за да ја процени дебелината на мразот и длабочината на снегот на врвот.
„Длабочината на арктичкиот снег, дебелината и волуменот на морскиот мраз се три многу предизвикувачки репери за да се добијат точни податоци“, рече научникот Рон Квок од Универзитетот во Вашингтон.

Тој додава дека обемот на арктичкиот зимски морски мраз е исклучително изгубен – една третина од зимскиот волумен на мраз е изгубена за само 18 години.

Податоците се добиени од сателитите ICESat-2 и радарите CryoSat-2 кои орбитираат околу Земјата. Она што ја прави студијата важна е начинот на кој ги комбинира податоците од технологиите LiDAR и ICESat-2, кои беа лансирани пред три години, како радарска технологија CryoSat-2.

Додека LiDAR користи ласерски импулси, а радарот користи радио бранови, и двата детектираат објекти (во овој случај снег и мраз) врз основа на рефлексијата што се рефлектира на нив. Без овие податоци, тешко е да се процени дебелината на мразот, поради начинот на кој снегот може да го оптоварува мразот и да го промени начинот на кој тој лебди во океанот.

Photo: NASA

Користејќи ги климатските записи за да ја проценат длабочината на снегот во минатото, научниците ја процениле дебелината на морскиот мраз но до 20 проценти од  дебелината или 20 сантиметри, сугерира студијата. Познато е дека повеќегодишниот мраз е подебел и поотпорен на топење од сезонскиот мраз – можете да го замислите како еден вид резервоар за Арктикот. Поради тоа што  сезонскиот мраз се топи и исчезнува, вкупната дебелина и волумен на арктичкиот морски мраз се очекува брзо да се намали.

„Научниците истакнуваат дека не очекувале мразот да биде толку тенок за само три години“, вели поларниот научник Сара Кацими од Лабораторијата за млазен погон при Технолошкиот институт во Калифорнија.


Комбинирајќи ги претходните записи од постариот сателит ICESat, истражувачите проценуваат дека околу 6.000 кубни километри од зимскиот волумен на мраз се изгубени во текот на изминатите години.
Помалку мраз значи огромно нарушување на екосистемите. Ова на крајот би можело да влијае на клучните океански струи на кои сите се потпираме и најверојатно да ги забрза климатските промени што се случуваат насекаде околу нас.

Намалувањето на емисиите на нашите фосилни горива е единствениот начин да се запре ова, и сите ние сè уште можеме да играме помоќна улога отколку што веројатно сфаќаме. Во меѓувреме, поновиот сателит ICESat-2, лансиран во 2018 година, работи според планираното и добиваме повеќе податоци за нивото на мразот на Арктикот од кога било досега.

„Сегашните модели предвидуваат дека можеме да очекуваме лета без мраз на Арктикот до средината на векот, кога постариот мраз, доволно дебел за да ја преживее сезоната на топење, ќе исчезне“, рече Сара од Калифорнискиот технолошки институт.

(М.Т.)