Кога руските војници ја нападнаа нивната татковина, украинскиот претседател Володимир Зеленски и првата дама Олена Зеленска одбија да побегнат или да попуштат, наместо тоа се определија – како и многу нивни сонародници и жени – да и пркосат на агресијата.

Додека фокусот на претседателот беше на борбата против руските сили, првата дама се концентрираше на хуманитарните и на детските прашања, работејќи на подигање на глобалната свест за страдањата на обичните Украинци како резултат на војната, стои во уводот на интервјуто на сопругата на украинскиот претседател Зеленски, Олена за Си-Ен-Ен. Интервјуто го направи Кристијане Аманпур. Го пренесуваме во целост:

Госпоѓо прва дама, со оглед на се што се случува, како се држите вие ​​и вашето семејство?

Тоа е како одење по јаже: ако почнете да размислувате како го правите тоа, губите време и рамнотежа. Значи, за да се одржите, само треба да продолжите и да го правите она што го правите. На ист начин, колку што знам, се држат сите Украинци.

Многумина од оние кои избегале сами од боиштата, кои виделе смрт, велат дека главниот лек по искуството е да се дејствува, да се направи нешто, да се биде од помош за некого. Мене лично ме поттикнува фактот што се трудам да ги заштитам и поддржувам другите. Тоа се дисциплини за одговорност.

Кога станавте прва дама, ветивте дека децата ќе ги направите централен дел од вашата работа. Колку беше поразително да се видат украинските деца, вклучително и вашите, да страдаат низ воена зона?

-Така и беше: Децата и нивните потреби беа една од главните области на мојата работа, заедно со воведувањето на еднакви права за сите Украинци. Пред војната започнавме реформа на училишната исхрана, подготвувајќи се за тоа неколку години, за да биде вкусна и во исто време здрава, за децата помалку да се разболуваат.

Како се чувствувам сега, прашувате? Чувствувам дека сме фрлени години и децении наназад.

Сега не зборуваме за здрава храна, туку за храна воопшто. Се работи за опстанокот на нашите деца! Веќе не разговараме, како порано, за тоа која е најдобрата опрема за училиштата – во услови кога образованието за милиони деца е под прашање.

Не можеме да зборуваме за здрав начин на живот на децата – кога цел број еден воопшто, е да ги спасиме.

Половина од нашите деца беа принудени да заминат во странство; илјадници беа физички и психички повредени. На 23 февруари, ден пред Русија да ја нападне Украина, тие беа обични европски студенти со распоред и планови за празниците.

Замислете дека сте изградиле и реновирале куќа и само што сте ставиле цвеќе на прозорецот тој сега е уништен, а на урнатините морате да запалите оган за да се стоплите. Тоа е она што се случи со политиките на нашите деца и со секое семејство воопшто.

Кажете ни за работата што ја работевте за поддршка на украинските жени и децата бегалци? Што повеќе може светот да направи за да помогне на овој фронт?

– Сега работам во неколку насоки. Летото успеавме да го создадеме самитот на првите дами и господа во светот, а сега моите колеги се вистински сојузници во ова.

Прво, ги евакуираме нашите најранливи — децата со рак, оние со попреченост и сирачињата — во земјите кои се согласуваат да ги примат на лекување и рехабилитација. Главната рута минува низ Полска, а оттаму до другите европски земји.

Второ, увезуваме инкубатори во Украина за поддршка на новороденчињата во градовите кои се бомбардирани од Русите. Во многу болници има прекини на струја, а животите на децата се во опасност. Затоа, потребни ни се уреди кои спасуваат животи без прекин. Веќе се испорачани два вакви апарати и се планира да се испорачаат уште осум инкубатори.

Трето, ја забрзуваме адаптацијата на бегалците — децата и нивните мајки — на новата локација, бидејќи само хуманитарната помош не е доволна, на децата им треба забрзана социјализација и училиште на ново место. Ова особено се однесува на илјадници деца со аутизам кои се нашле во странство. Сега работиме на тоа да им го олесниме пристапот до часовите, во спротивно нивниот развој едноставно ќе престане.

Заедно со амбасадите, ги координираме настаните за поддршка на Украина — неколку меѓународни концерти веќе собраа пари за хуманитарна помош за Украинците.

Photo: CNN
Photo: CNN

 Дали можевте да го видите вашиот сопруг откако започна конфликтот?

– Володимир и неговиот тим всушност живеат во кабинетот на претседателот. Поради опасноста мене и моите деца ни беше забрането да престојуваме таму. Така, повеќе од еден месец комуницираме само телефонски.

Целиот свет е инспириран од военото раководство на Украина на вашиот сопруг. Се омаживте за него во 2003 година и го познавате од времето кога двајцата бевте на факултет. Дали отсекогаш знаевте дека го има ова во себе?

– Отсекогаш знаев дека тој беше и ќе биде сигурна поддршка за мене. Потоа тој стана прекрасен татко и поддршка за нашето семејство. И сега ги покажува истите особини. Тој не е променет. Само што повеќе луѓе го видоа тоа што јас го гледав преку моите очи.

Имате 17-годишна ќерка Саша и 9-годишен син Кирило. Како им ја објаснивте војната? Дали остануваат со вас?

– За среќа, децата се со мене. И, како што реков, кога имаме за кого да се грижиме, тоа е многу дисциплинирачко за секоја индивидуа. Патем, ова важи и за самите деца – тие драматично пораснаа во овој период и исто така чувствуваат одговорност еден за друг и за оние околу нив.

Ништо конкретно не требаше да се објасни. Ние само зборуваме за се што се случува. Кога ги гледам интервјуата на децата од Буча или ги слушам приказните на моите пријатели за нивните деца, сфаќам дека децата не разбираат сè подобро од возрасните. Ја гледаат суштината. Како што рече едно мало дете: „Зошто Русите се толку лоши кон нас? Очигледно, тие биле тепани дома?“

Наводно, вие сте втора највисока цел на руските сили, по вашиот сопруг. Како да ја задржите својата решителност наспроти таквата опасност? Што ве натера да одберете да останете во Украина?

– Поради некоја причина постојано ми се поставува ова прашање. Но, ако погледнете внимателно, станува јасно дека секој Украинец е мета на Русите: Секоја жена, секое дете.

Оние кои загинаа пред некој ден од руски проектил додека се обидуваа да се евакуираат од Краматорск не беа членови на претседателското семејство, тие беа само Украинци. Значи, цел број еден за непријателот, сме сите ние.

Photo: CNN

Вашиот сопруг директно зборувал на руски со рускиот народ, но очигледно е тешко да се дојде до нив. Со оглед на злосторствата што беа извршени врз вашиот народ, дали имате порака, особено за мајките и сопругите Руси, што мислите дека треба да ја слушнат токму сега?

– Нивото на руската пропаганда често се споредува со пропагандата на Гебелс за време на Втората светска војна. Но, според мене, ова сега го надминува тоа, бидејќи во Втората светска војна немаше интернет и пристап до информации, како сега.

Сега секој може да ги види воените злосторства – на пример, оние што ги извршија Русите во Буча, каде телата на цивилите со врзани раце едноставно лежеа на улиците.

Но, проблемот е што Русите не сакаат да го видат тоа што го гледа целиот свет, веројатно за да се чувствуваат поудобно. На крајот на краиштата, полесно е да се каже: „Сето тоа е лажно“, и оди испиј го кафето отколку да ја прочиташ приказната за одредена личност што починала, да ги погледнеш нејзините роднини и пријатели кои се во тага.

На пример, прочитајте ја приказната за една од жртвите во Буча, жена по име Татјана, која беше застрелана од руски куршум, и нејзиниот сопруг, кој побара од напаѓачите да го однесат телото, но беше претепан и врзан.

Како да ги натерате Русите да го видат ова? Сè повеќе сум склона да мислам дека, за жал, воопшто не, тие се слепи во верувањето. Тие не сакаат да слушаат и да видат. Нема повеќе да им се обраќам.

Главната работа за Украина денес е целиот друг свет да не слушне и види, и важно е нашата војна да не стане „вообичаена“, за нашите жртви да не станат статистика. Затоа комуницирам со луѓето преку странски медиуми.

Не се навикнувајте на нашата тага!

Ги искористивте вашите сметки на социјалните мрежи како платформа за да им оддадете почит на украинските војници и на украинскиот отпор. Колку сте горди на вашата земја — особено на она што го нарековте „женско лице“ на украинскиот отпор?

– На првиот ден од војната стана јасно дека нема паника. Да, Украинците не веруваа во војна – ние верувавме во цивилизиран дијалог. Но, кога се случи нападот, не станавме „исплашена толпа“, како што се надеваше непријателот. Не. Станавме организирана заедница.

Веднаш исчезнаа политичките и другите контроверзи кои постојат во секое општество. Сите се собраа да го заштитат својот дом.

Секојдневно гледам примери и никогаш не се заморувам да пишувам за тоа. Да, Украинците се неверојатни.

И навистина, пишувам многу за нашите жени, бидејќи нивното учество е насекаде – тие се во вооружените сили и одбранбените сили, повеќето од нив се медицински лица. И тие се оние кои ги носат децата и семејствата на безбедно. На пример, само тие можат да одат во странство. Значи, на некој начин нивната улога е уште поразновидна од машката; ова е повеќе од еднаквост!

Интервју на Олена Зеленска за Си-Ен-Ен