На Меѓународниот ден на демократијата, организацијата повика на граѓанско учество, заштита на независното новинарство и одговорност на институциите.
Под слоганот „Твојот глас. Твојата слобода. Нашата демократија.“, ЦИВИЛ – Центар за слобода упати повик до граѓанките и граѓаните да ја бранат демократијата преку секојдневно, мирно и упорно дејствување. Во соопштението по повод Меѓународниот ден на демократијата, 15 септември, организацијата предупредува дека притисоците врз демократските институции, независните медиуми и граѓанското општество ја загрозуваат слободата, еднаквоста и европската иднина на Северна Македонија и Западен Балкан.
ЦИВИЛ се придружува кон годинашната тема на Обединетите нации, „Кога секој глас се уважува, демократијата дава резултати“, нагласувајќи дека таа подразбира институции што ги слушаат граѓаните и власт што одговара за своите постапки.
„Демократијата се поткопува и постепено: со партизација на институциите, селективна правда, нетранспарентно трошење јавни пари, заплашување на критичарите и претворање на јавната дебата во простор за дискредитација“, се наведува во соопштението.
Организацијата посочува дека корупцијата, клиентелизмот и притисоците врз новинарите и активистите остануваат сериозни проблеми во земјата, повикувајќи се и на извештајот на Freedom House за 2026 година.
„Изборниот мандат носи одговорност да се служи на сите граѓани. Тој не дава право државата да се третира како партиска сопственост“, нагласува ЦИВИЛ.
Посебна загриженост се изразува за исцрпувањето на независното новинарство и граѓанскиот сектор преку финансиска несигурност, кампањи за оцрнување и правни притисоци. Во соопштението се посочуваат и оценките на Репортери без граници за политичките и економските притисоци врз медиумите и тужбите што служат за заплашување на независните редакции.
„Затворањето или замолчувањето на една редакција значи помалку информации, помалку надзор над власта и помалку простор за гласот на граѓаните“, предупредува организацијата.
За Западен Балкан, ЦИВИЛ ја истакнува опасноста од заемното охрабрување на авторитарните практики, националистичките мобилизации и дезинформациските кампањи. Величањето воени злосторници, негирањето на злосторствата и поттикнувањето етничка омраза, според организацијата, ја разоруваат довербата и создаваат услови за нови поделби и насилство.
Последиците од демократското назадување, се нагласува, се чувствуваат преку неправда, нееднаков пристап до услуги и работни места, корупција и страв да се побара одговорност.
„Демократското назадување има човечка, економска и безбедносна цена“, се наведува во соопштението.
ЦИВИЛ ги повикува граѓаните да бараат отчетност за јавните пари и одлуки, да го поддржуваат независното новинарство, да ги проверуваат информациите пред да ги споделат и да учествуваат во јавни дебати, граѓански иницијативи, мирни протести и избори. Од институциите и политичките партии бара транспарентност, еднаквост пред законот и заштита на новинарите и активистите.
Како коосновач на Глобалната иницијатива за одбрана на демократијата (DDGI) и партнер во Вестминстерската алијанса за Украина (WA4U), ЦИВИЛ ја потврдува и својата солидарност со Украина во одбраната од руската агресија, поврзувајќи ја со меѓународната одбрана на слободата.
„Назадувањето на демократијата може да се запре. За тоа се потребни независни институции, информирани и активни граѓани и солидарност што ги надминува партиските, етничките, верските и државните граници“, порачува ЦИВИЛ.
Со овој повик и со низа меѓународни активности, ЦИВИЛ го одбележува Меѓународниот ден на демократијата ставајќи ги во фокус граѓанското учество и одговорноста на институциите. Организацијата нагласува дека одбраната на демократските права бара постојан ангажман, солидарност и јавен надзор над власта.