Италијанското обвинителство во Милано почна истрага против лица кои платиле за викенд тури за време на војната во Босна и Херцеговина со цел да пукаат во цивили во Сараево со снајпери, сето тоа благодарение на извештајот на новинарот и писател Ези Гавацени.
Во интервју за агенцијата Анадолија, Гавацени откри дека не учествувале само Италијанци во овие монструозни тури, туку и богати граѓани од други западни земји.
Според Гавацени, како што пренесува Индекс.хр за време на војната во Босна и Херцеговина од 1992 до 1995 година, екстремно богати поединци од Италија, Германија, Франција, Велика Британија и други западни земји платиле огромни суми пари, што одговара на денешната сума од 80 до 100 илјади евра, за да бидат однесени на српските снајперски позиции околу Сараево за време на викендот и да пукаат во невооружени босански цивили. Гавацени детално опиша дека целите можеле да бидат деца, жени или мажи, без никаков исклучок.
Тема што се крчка со години
Гавацени вели дека првпат слушнал за вакви криминални тури во 1995 година од италијанскиот печат. Темата длабоко го погодила, но во тоа време немал можност да ја истражи. Пресвртот се случил во 2022 година, по објавувањето на документарниот филм „Сараево Сафари“ во режија на Миран Жупанич, кој ги донел првите директни сведоштва на луѓе кои се сретнале со учесниците на вакви „ловни тури“.
„Штом го видов документарецот, веднаш го контактирав Жупанич и оттаму започна моето истражување“, рече Гавацени, нагласувајќи дека информациите ги добил од различни веродостојни извори.
Стотици учесници од високото општество
Новинарот опишува типичен учесник како многу богат, општествено почитуван професионалец или претприемач – личност од високото општество, љубител на оружје и лов. Според него, овие луѓе биле организирани и однесени во воените зони на поранешна Југославија, првенствено во Сараево, но и во Мостар, Пале и Сребреница.
Секој од нив имал локален водич кој ги придружувал до снајперските позиции и им обезбедувал оружје и пристап до места од кои можеле да пукаат во цивили.
Гавацени тврди дека бројот на учесници не бил мал. „Не зборуваме за десетици, бројот е значително поголем, не е погрешно да се каже дека станува збор за стотици луѓе“, рече тој. Додаде дека сигурен извор му дал бројка што евентуално би можела да биде погрешна за еден или двајца, но дека е реална.
Истрага отворена во Милано
Откако собра доволно материјал, Гавацени поднесе поднесок од 17 страници до Обвинителството во Милано во февруари оваа година, барајќи покренување истрага. Обвинителите го проучуваа документот детално со месеци и не го отфрлија, иако можеа да го сторат тоа. Во октомври, новинарот, заедно со неговиот адвокат Николо Бригида и советникот, поранешниот судија Гвидо Салвини, беа повикани во обвинителството, каде што беа информирани дека истрагата е официјално отворена.
Случајот беше доделен на специјалната единица на карабинерите за борба против тероризмот и организираниот криминал, Карабинерите РОС. Истиот ден, Гавацени ги предаде новите докази што ги собрал од февруари на обвинителството.
Оваа истрага повторно ја отвори дебатата за невидливите и неказнети злосторства за време на опсадата на Сараево, една од најдолгите во модерната историја. Откритието на Гавацени за „воениот туризам“ на богати странци дополнително ја шокираше јавноста, откривајќи нова, застрашувачка димензија на злосторствата извршени врз жителите на градот под опсада.