Шест месеци пред изборите во ЕУ, анкетите предвидуваат силни резултати за двете најдесни групи во Европскиот парламент. Но, постојат бариери за обединување на екстремно десничарските партии – имено, нивните идеолошки разлики за прашања од војната во Украина, до миграцијата, па дури и за европската интеграција.
Декемвриските анкети на агрегаторот Europe Elects сугерираат дека, доколку се комбинираат, екстремно десничарската група „Идентитет и демократија“ (ИД) и евроскептичните Европски конзервативци и реформисти (ЕЦР) би можеле да соберат доволно поддршка за да одговараат на големината на централнодесничарската Европска народна партија – моментално најголемата парламентарна група.
Но, анкетата, исто така, предвидува дека неформалната коалиција меѓу централно-десничарската Европска народна партија (ЕПП), централно-левичарските Социјалисти и Демократи (S&D) и центристичко-либералната Обнова Европа (РЕ) сепак ќе го задржи комфорното апсолутно мнозинство, со 404 од 705 седишта.
Сепак, коалицијата сè уште може да се соочи со некоја тврда конкуренција ако екстремно десничарските партии во Европа продолжат да гледаат дека поддршката расте.
Групата „Идентитет и демократија“ (ИД) освои 12% во проекцијата на своите места според анкетата на Europe Elects, со што го достигна највисокото ниво од февруари 2020 година. Водачот на францускиот национален фронт Марин Ле Пен и италијанскиот вицепремиер Матео Салвини – и двајцата истакнати евроскептици – припаѓаат на партијата.
Незначително се зголемуваат и европските конзервативци и реформисти (ЕЦР), со 11%. Групата беше поттикната од неодамнешниот изборен успех на нејзината членка партија Браќа на Италија, чиј лидер Џорџа Мелони стана првата жена премиер на Италија во октомври 2022 година. Полската партија Право и правда и шпанската екстремно десничарска партија Вокс, исто така, припаѓаат на ЕЦР.
Пргнозите би можеле да предизвикаат проблеми за главните европски партии.
„Ако ги комбинирате двете [ID и ECR], непочитувајќи ја веројатноста тие двајца да формираат коалиција , што е една од работите за кои луѓето разговараат, а тоа би било резултат од 23%, што би било приближно исто како резултат на Европската народна партија, десниот центар“, изјави за Еуроњус Јакуб Роговиецки, аналитичар во Europe Elects.
Но, постојат бариери за обединување на екстремно десничарските партии – имено, нивните идеолошки разлики за прашања од војната во Украина, до миграцијата, па дури и за европската интеграција.
„Ова може да доведе до соработка за конкретни прашања за промена на тонот и одлуките на европско ниво, како и општата брзина кон десничарските политики“, објасни Роговиецки. „Прашањата како што е особено миграцијата, се главните движечки фактори за луѓето да продолжат со политиките, поради што, дури и ако нема спојување помеѓу ECR, ID и Fidesz, ова секако може да влијае на коалицијата што може да се формира на следните избори“.
Унгарскиот премиер Виктор Орбан ја повлече својата владејачка партија Фидес од главната централно-десничарска група ЕПП во 2021 година, две години откако партијата беше суспендирана од политичкиот сојуз на ЕПП.
Договорите би можеле да се склучат ако Парламентот се заниша во корист на некои – Манфред Вебер, претседател на ЕПП, на пример, инсистираше на соработка со ЕЦР во последните месеци. Вебер го повика Европскиот парламент да го заврши Новиот пакт за миграција и азил пред Европејците да излезат на гласање, така што владите имаат што да им покажат на скептичните гласачи.
Пристапот на Вебер беше критикуван од социјалистите и зелените како обид да се смири екстремната десница и да се имитира нејзината радикална агенда под обвивката на центризмот.
Но, неколку партии кои припаѓаат на ЕПП во последните години склучија коалициски договори со екстремно десничарски формации за да стигнат до власт.
Поделени се не само партиите, туку и европските земји-членки. Гласањето за европските избори оди преку националната перспектива – која често може многу да се разликува помеѓу земјите-членки.
Извор: Еуроњус
Подготви: А. В.