Брисел: Евтините пакетчиња од Тему, Шеин и Али Експрес наскоро би можеле значително да поскапат за европските потрошувачи, бидејќи Европската унија започна постапка за промена на царинските правила која целосно ќе го укине сегашното ослободување од давачки за пратки до 150 евра.
Советот за економски и финансиски прашања на ЕУ иницираше измени на Регулативата за царини, со кои би се елиминирало долгогодишното правило што им дозволува награници да пропуштаат мали пратки од трети земји без наплата на царини. Финансиските министри на земјите членки го поддржаа предлогот и побараа од Европскиот парламент измените да се усвојат „во најкраток можен рок“, за да стапат во сила уште во 2026 година.
Доколку регулативата биде финализирана, секоја онлајн нарачка од Кина — без разлика дали станува збор за облека, додатоци или електроника — ќе биде предмет на стандардните царински тарифи што важат за сите увезени стоки во Европската унија.
Во моментов, пакетите со вредност до 150 евра нарачани преку големите кинески платформи се пуштаат на територијата на ЕУ без наплата на царина, што им овозможува на европските купувачи евтин пристап до огромен број производи.
Првично беше предвидено ова правило да се укине дури по целосното ставање во функција на идниот Царински центар на ЕУ — голема дигитална платформа што треба да ги обедини националните царински служби и да ја засили контролата на увозот. Центарот е дел од пошироката реформа на царинската рамка и се очекува да почне да функционира во 2028 година.
Но Советот сега смета дека нема време за чекање. Во образложението се наведува дека моменталниот систем создава „нефер услови“ меѓу европските и странските продавачи, бидејќи голем дел од увозот од Кина пристигнува без никакви давачки.
Според податоците на Европската комисија, само во 2024 година во ЕУ пристигнале 4,6 милијарди пратки, од кои 65 проценти биле ослободени од царина. Огромни 91 отсто од тие пратки се однесувале токму на нарачки од кинеските е-трговски платформи.
Европските трговци со години укажуваат дека оваа пракса им создава нелојална конкуренција, а властите дополнително посочуваат и дека масовниот прилив на евтини стоки носи и еколошки импликации поради зголемениот обем на транспорт и отпад.
Доколку мерката биде усвоена, европските купувачи ќе мора да се навикнат дека „евтините“ Тему и Шеин ќе станат доста поскапи.