Поранешниот португалски премиер Антонио Гутерес би можел да стане главен фаворит за деветиот по ред Генерален секретар на Обединетите Нации, по вториот круг на тајно гласање за кандидатите што ќе се одржи утре.
Иако се чини дека избледеа надежите на местото Генерален секретар за прв пат да дојде жена, сепак се уште е рано да се каже кој би можел да го замени Бан Ки-мун, кој на крајот на 2016 година ќе замине од тоа место, по два петгодишни мандати.
Дванаесет кандидати, од кои шест жени и шест мажи, се во трка за местото генерален секретар. Годинешната кампања ја обележа настојувањето на третина од 193 членки на ОН, кои ги предводи Колумбија, и кои инсистираат на челната позиција да дојде жена.Во таа група се и четири членки на Советот за безбедност: Јапонија, Шпанија, Уругвај и Венецуела.
„Штета е што нема жена на првото или второто место“, истакнува украинскиот пратеник Володимир Јелченко, чија земја е во моментов членка на Советот за безбедност, додека колумбиската пратеничка Мариа Ема Мејиа оцени дека и покрај успехот да се наметне прашањето за родовата еднаквост во кандидатурата за местото генерален секретар, како и фактот дека шест жени се кандидираа за тоа место, разочарувачки е дека ниту една од кандидатките не дојде на врвот по првиот круг.
„Не би ја затворила можноста тоа да биде жена и тоа ќе го нагласам во обраќањето пред членовите на Советот за безбедност, да ја разгледаат таа можност“,истакна колумбиската пратеничка.
Ова е прв пат да се организира ваква процедура со гласање во два круга за избор на првиот човек или жена на Обединетите Нации.
Петнаесетчлениот Совет за безбедност ќе гласа во вториот круг за секој кандидат, а опциите за избор се кандидатурата на дотичниот кандидат да се „охрабрува“, „не охрабрува“ или оној кој гласа за неа во моментот да „нема мислење“.
Во првото тајно изјаснување на 21 јули Гутерес, кој е поранешен висок претставник за бегалци на ОН, доби 12 „охрабрувачки“ гласови и три кои „немаа мислење“, со што за малку го претрка екс претседателот на Словенија Данило Турк, кој доби 11 охрабрувачки, два гласа кои „не охрабруваат“ и два кои „немаат мислење“.
Според дипломатите во ОН, другите најсериозни кандидати биле разочарување по првиот круг на гласање на на 20 јули, јавува агенцијата АФП.
Помеѓу разочарувањата изворот на АФП ги набројува Срѓан Керим, Бугарката Ирина Бокова, актуелен генерален секретар на УНЕСКО и српскиот кандидат Вук Јеремиќ кои добиле само девет “охрабрувачки” оценки.
Зад нив се наоѓаат Словакот Мирослав Лајчак и шефицата на аргентинската дипломатија Сусана Малкора и на дното се Црногорецот Игор Лукшиќ, Молдавката Наталиа Герман, Кристиана Фигерез од Костарика и Весна Пусиќ, хрватската министерка за надворешни работи.
Советот за безбедност ќе продолжи со тајно гласање се додека не постигне консензус, а дипломати наведуваат дека целта е Советот да му предложи на генералното Собрание кандидат за местото генерален секретар во септември или октомври.
Постојаните членови на Советот за безбедност (САД, Обединетото кралство, Кина, Франција и Русија) имаат право на вето за да спречат именување на кандидат кој не им се допаѓа. Откако сите членови на Советот ќе се договорат за еден кандидат, тој или таа официјално ќе бидат избрани на генерален секретар на Обединитетите Нации. Новиот мандат почнува на 1 јануари 2017 година.