По првото полугодие од годината, која главно поминува во знакот на вакцинацијата и борбата за стекнување на имунитет и оспособување на граѓаните но и на стопанството да продолжат натаму со колку-толку редовни активности, се прават првите анализи, до каде сме и што се случува со нашата економија. Дали стандардот на луѓето е опаднат или зголемен, дали стопанството успешно одолева и се справува со притисокот од Ковид-19 кризата?
Стапката на раст на бруто домашниот производ за првото тромесечје во оваа година изнесуваше -1.8 отсто. Во тој период единствено градежниот сектор покажува раст од 1.8 отсто, по што следи бизнисот со недвижности и незначително,земјоделието.Номинален пораст пак е забележан кај увозот на стоки и услуги и тоа за 18,3 отсто.
Дали останатите квартали во годината ќе придонесат за промена на сликата од првиот?
Европската Комисија за годинава растот на БДП го проектира на 3,8 отсто додека за следната 2022 година на 3,5 отсто.
„Постојат претпазливи сигнали дека домашната економска активност се зголемува, кредитирањето на приватниот сектор и натаму е оптимистично, а закрепнувањето во голема мера ќе се потпре на зајакнувањето на домашната побарувачка и веројатно ќе трае до 2022 година“,стои во проекциите на Европската Комисија за Северна Македонија.
Основен параметар кој кажува до каде сме секако е, просечната исплатена нето плата заклучно со месец мај оваа година, која изнесува нешто повеќе од 28.000 денари. Од овие средства за храна и пијалоци граѓанинот би требало да издвои околу 40 отсто од своите примања. Само за споредба, пред десет години просечната плата изнесуваше околу 21.000 денари а и тогаш зафатот на средства на име храна и пијалоци изнесуваше нешто под 40 отсто.
Во меѓувреме, статистиката вели дека се зголемиле можностите за набавка на телевизори, за купување на автомобили на кредит, имало повеќе пари за млеко, цигари, за месечен превоз, но и дека опаднала моќта кај купувањето на маслото за јадење за 21 отсто и скоро за 7 отсто кај купувањето на Еуросупер бензинот од 95 октани.
Шестмесечната анализа покажува дека 31 отсто од населението се сиромашни, од нив скоро 50 отсто главно се невработени лица и со основно образование, или лица кои имаат повеќечлено семејство.
Годинава возиме со поскап бензин и дизел. Стигнавме до цената од 1 евро за дизелот и 1,17 евра за бензинот. Во регионот само граѓаните на Бугарија возат со слични цени како кај нас. За некои 0,25 центи повеќе, возат во Србија, Словенија и Унгарија, додека Грците имаат најскап бензин и тој изнесува 1,68 евра по литар, а Италијанците најскап дизел кој се продава за 1,53 евра за литар.
Во државава и натаму најголема е продажбата на нафтата и тоа на нафтата што ја користат транспортните возила. Од увезените 100 илјади тони нафтени деривати, 60 отсто се наменети за транспортот.
Што се однесува до градежништвото, во државава најмногу се градело во Скопје. Овој месец од 85-те предадени во употреба станови, 35 се во општина Сарај. Цените на метар квадратен станбена површина бележат раст. Најголем трошок во индивидуалната градба пак,покрај зголемените цени на градежните материјали за 4,5 отсто, бележи и ангажирањето на работна сила со над 6,8 отсто.
М. Трпческа