Дестан Јонузи: Во земја каде Уставот и реалноста живеат во различни димензии, формалните гаранции на правото често се судираат со суровата практика. Албанскиот јазик е уставно загарантиран, но во институциите сè уште се третира како „гостин“, привилегија која сите ја признаваат на хартија, а никој не ја практикува на терен. Како што истакна професорот Осман Кадриу: „Уставот го гарантира јазикот, а власта го контестира“. Ова е таа позната формула за одржување на статус-кво, внимателно запечатена зад институционалната фасада.
Институциите, со своите потписи и јавни појавувања, создаваат илузија на функционалност, но конкретни, практични мерки – не се гледаат. Јазикот се „заборава“ токму таму каде што треба да биде жив, функционален и присутен во секојдневното работење, а не само симболично напишан на хартија.
Бадентеровиот механизам се појавува како митско оружје во политичките расправи: идеализиран од политичарите како решение за секое прашање, но според Дарко Костадиновски, претседател на Уставниот суд, неговата примена не е соодветна за судството. „Подобро институцијата да се затвори отколку да се воведе механизам Бадентер“, вели тој, отсликувајќи институционална воздржаност што често се доживува како парадокс.
Додека цените растат, глобалните прашања се анализираат, а локалната реалност се игнорира, граѓаните стануваат сведоци на перфектен „сјај“, спектакл од празни зборови, изјави и блескав „сјај“ кој постои само во имагинарниот свет на политичкиот маркетинг.
Уставот гарантира, власта контестира, институциите молчат, а Бадентерот останува мит – утеха за оние што сакаат да веруваат дека политиката е рационална, а институциите ефективни.
Извор: Фејсбук