Вчерашната расправа во Европската комисија за Етиас (European Union Travel Information and Autorisation System) одново го актуелизира прашањето за зајакнатите мерки на безбедност што ЕУ планира да ги преземе за поголема сигурност на своите граници.
Во документот изготвен од европскиот комесар за внатрешни работи Димитрис Аврамопулос се предвидува да им се наложи на сите лица од трети земји да минат низ систем на дозвола за влез во земјите членки на Шенген зоната.
Етиас системот ќе се важи најверојатно и за Македонија и ќе чини 5 евра за 5 години. Тој ќе стапи на сила најрано во втората половина на 2017 година.
Тоа во пракса значи дека патникот треба да пополни на интернет формулар со кој се регистрира и потоа добива или не дозвола да патува на својата дестинација. Барањето дозвола за патување во ЕУ ќе чини 5 евра за секој граѓанин на трета земја кој има над 18 години а дозволата ќе важи 5 години или до рокот на патната исправа на патникот. Доколку патувањето е одбиено патникот има право да се жали.
Етиас би требало да биде името на новиот систем на ЕУ кој како јајце на јајце наликува на системот со кој САД им дозволуваат влез во земјата на странците, без оглед дали им е потребна виза или не.
ЕТИАС системот не е виза. Државјаните на земјите за кои има безвизен режим и натаму ќе можат да патуваат без визи, но ќе мора да добијат дозвола за патување пред да влезат во Шенген зоната. Преку овој систем ќе се прават проверките и ќе се одлучува дали некому ќе му биде дозволено или одбиено барањето за влез во земјите од ЕУ, но сепак конечната одлука за тоа ќе ја носат службениците на граничните премини.
Идејата стаса од Германија и Франција. Нивните министри за внатрешни работи го најавија системот уште на 23 август годинава. А темата беше обработена во еден документ на Европската комисија (ЕК) уште во април годинава. Документот се вели дека информациите прибрани преку овој систем ќе и овозможат на граничната полиција подобро да го оценат можниот ризичен профил на патникот кој влегува во ЕУ за кус престој. Овој систем веќе постои во САД, Канада и Австралија.
“Системот за дозвола за патување е заснован врз интернет барање во кое барателот треба да даде детали за идентитетот, контакт детали, цел на патувањето, маршрутата на патувањето итн пред да тргне на пат. Кога ќе добие дозвола, граничните процедури ќе се одвиваат побрзо и полесно”, се вели во априлскиот документ на ЕК.
Мерката се поврзува со првиот и најголем приоритет на ЕУ е борбата против тероризмот и обезбедување на нејзините надворешни граници, бидејќи голем дел од европските земји се соочени со ризик од терористички напади и со огромен број бегалци од Сирија и Ирак каде што делува терористичката организација Исламска држава. Советот на ЕУ и Парламентот треба да одлучат и да го верификуваат во следните 3 години, откако претходно овој план треба да биде одобрен од националните парламенти на земјите членки.
Така на пример, доколку во една земја се утврди дека има многу радикализирани лица и повратници од Сирија и дека државата не го контролира доволно овој феномен, ЕУ би можела да го воведе овој систем и за земја кандидат која е ослободена од визи.