Преку инвестициската групација „Алпак капитал“, која има длабоки врски со режимот во Будимпешта, извршено е брзопотезно преземање на клучните критички медиуми во Србија. Медиумската опсерваторија на ЦИВИЛ предупредува на сериозна транснационална хибридна операција.
Србија деновиве е сцена на операција за манипулација со сопственоста на медиумите, во која преку ноќ е извршено „обезглавување“ на неколкуте преостанати независни медиуми. Во опсежната анализа насловена „Орбановиот медиумски блицкриг“, Медиумската опсерваторија на ЦИВИЛ и Џабир Дерала предупредуваат дека зад португалската инвестициска групација „Алпак капитал“ (Alpac Capital) се крие директно влијание на унгарскиот државен капитал поврзан со Виктор Орбан.
Преземање пред регулаторното одобрување
Анализата нотира дека на 17 август, среде летните одмори, сопственикот на „Алпак капитал“, Педро Варгас Сантос Давид, експресно е запишан како нов и единствен директор на компаниите што управуваат со медиумската мрежа „Адриа њуз нетворк“. Овој потег резултираше со итно отстранување на досегашните раководни лица на медиумите „Нова“, „Данас“, „Радар“, телевизијата „Нова С“ и „Н1“.
Во анализата на ЦИВИЛ се нагласува дека ова забрзување на интеграцијата се случува додека купопродажниот процес сè уште не добил зелено светло од регулаторните тела, што претставува обид за преземање на контролата пред почетокот на жешката политичка есен во Србија.
Тројанскиот коњ на Будимпешта
За да се разбере вистинската закана, анализата потсетува на европското досие на „Алпак капитал“. Меѓународните истражувања претходно открија дека преземањето на паневропскиот канал „Еуроњуз“ во 2022 година од страна на истата компанија било индиректно финансирано со десетици милиони евра од унгарскиот државен фонд „Сечењи“ (Szechenyi Funds), со цел „ублажување на левичарската идеологија“.
Соочена со политички пукнатини дома по изборниот подем на опозицијата, Орбановиот режим ја консолидира својата хибридна мрежа и го извезува влијанието во регионот. „Бришаниот медиумски простор на Балканот експресно се пополнува од оние чија главна амбиција не е слободниот пазар, туку политичката контрола и ширењето дезинформации“, се вели во анализата.
Тест за Брисел и европските институции
Додека српските новинари и синдикати, поддржани од колегите од регионот, даваат отпор и порачуваат дека нема да бидат нечиј плен, ЦИВИЛ ја лоцира одговорноста и кај меѓународната заедница.
Организацијата отворено ги критикува Европската унија и Европската федерација на новинарите (EFJ) за нивното институционално слепило и пасивност, кои индиректно ги легитимираат ваквите операции.
Анализата завршува со остар повик до Брисел веднаш да ги активира правните механизми, како што е Европскиот акт за слобода на медиумите (EMFA), за да ги следи трагите на парите кои преку прокси-фондови се прелеваат од Будимпешта кон Белград. Во спротивно, се предупредува дека падот на овие медиуми е само почеток на загрозувањето на целиот демократски екосистем во Западен Балкан.
Целосната анализа е достапна на ЦИВИЛ МЕДИА.
Насловна фотографија: Media Stock photos by Vecteezy