Кој политички субјект со колку донирани финансиски средства или услуги , тргнал во битка за освојување на локалната власт, открива членот од Државната антикорупциска комисија за НоваТВ, Катица Николовска. Рокот за пријавување на донациите истече на 30 октомври. Партиите веќе навикнале на обврската па редовно ги пријавувале средствата, велат од антикорупциска. Според ДКСК Група избирачи Данела Арсовска пријавила донации во износ од 9,621,445.00 денари, коалицијата предводена од СДСМ 9,295,179.00 денари а ВМРО ДПМНЕ над 23,000,000.00 денари. Левица 203,999.00 денари
НоваТВ: Дали сите партии го испочитуваа рокот да достават извештаи за примени донации за изборите?
– Во изборната кампања на Локалните избори 2021 имаше регистрирано 140 учесници од кои:
– 93 се група избирачи со поддршка на градоначалник или советници,
– 49 учесници се политички партии или коалиции, и тоа:
- коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ има 11 трансакциски изборни сметки,
- коалицијата предводена од СДСМ има отворено 8 трансакциски изборни сметки,
- Алтернатива – 3 (сопствена и две коалиции),
- Алијанса за Албанците – 3 (сопствена и две коалиции)
- ДУИ – 2 (сопствена и во 1 коалиција)
| Спецификација на донации за првите 10 дена (пред прв круг гласање) | Спецификација на донации за вторите 10 дена (пред прв круг гласање) | Спецификација на донации за втор круг гласање | |
| доставиле | 82 | 79 | 33 |
| не доставиле | 58 | 61 | 107 |
| вкупно | 140 | 140 | 140 |
Во тек е обработка на Извештаите со спецификација на трошоци за приходи и расходи по чл. 84-б ст.1 од Изборниот законик.
Најголем дел од учесниците кои немаат доставени извештаи се учесниците како Група кандидати кои најверојатно не се запознаени со обврските за известување од изборите, но и немаат остварено приходи по било кој основ.
Политичките партии, како редовни учесници во изборите навремено ги исполнуваат своите обврски и доставуваат извештаи.
НоваТв: Која партија најмногу искеширала средства на име донации?
– Со измените на Изборниот законик во 2020 година се дозволи покрај примените донации од правни и физички лица на изборните сметки, како извор за финансирање на изборната кампања на партиите да се користат и донациите исто од правни и физички лица уплатени на сметките за редовно работење на партиите.
По овие основи кај следниве учесници забележани се следниве уплати:
| Изборна сметка | Трансфери од редовна сметка | |||||
| Од физички лица | Од правни лица | Донации од физички лица | Донации од правни лица | Средства од Буџетот на РСМ | ||
| ГРУПА ИЗБИРАЧИ ДАНЕЛА АРСОВСКА | 9,121,445.00 | 500,000.00 | 0.00 | 0.00 | ||
| СДСМ КОАЛИЦИЈА „НАЈДОБРОТО ЗА МОЈАТА ОПШТИНА“ ПРЕДВОДЕНА ОД СДСМ | 3,656,679.00 | 3,638,500.00 | 1,000,000.00 | 0.00 | ||
| ДВИЖЕЊЕ ОДЛУЧНО ЗА ПРОМЕНИ | 1,582,800.00 | 80,000.00 | 510,000.00 | 0.00 |
963,000,00 | |
| ГРУПА ИЗБИРАЧИ МАКСИМ ДИМИТРИЕВСКИ | 1,083,000.00 | 0.00 | 350,000.00 | 1,528,000.00 | ||
| ДЕМОКРАТСКА ПАРТИЈА НА ТУРЦИТЕ НА МАКЕДОНИЈА | 720,000.00 | 0.00 | 335,000.00 | 0.00 | ||
| СДСМ КОАЛИЦИЈА „НАЈДОБРОТО ЗА МОЈАТА ОПШТИНА“ ПРЕДВОДЕНА ОД СДСМ | 469,892.00 | 0.00 | 315,000.00 | 0.00 | ||
| ГРАЃАНСКА ОПЦИЈА ЗА МАКЕДОНИЈА – ГРОМ | 360,387.00 | 0.00 | 280,000.00 | 0.00 | ||
| ГРУПА ИЗБИРАЧИ ЗА НАШЕ КУМАНОВО-ИВАНА ЃОРЃИЕВСКА | 359,760.00 | 0.00 | 270,000.00 | 0.00 | ||
| ГРУПА ИЗБИРАЧИ-ВИОЛЕТА ЃОРЃИЕВСКА | 270,000.00 | 0.00 | 260,000.00 | 0.00 | ||
| ГРУПА ИЗБИРАЧИ-АЛЕКСАНДАР ЃОРЃИЕВСКИ | 260,000.00 | 0.00 | 175,000.00 | 0.00 | ||
| ДПА | 210,000.00 | 0.00 | 75,000.00 | 610,000.00 | ||
| ЛЕВИЦА | 203,999.00 | 0.00 | ||||
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 5,941,000.00 | 0.00 | 12,679,100.00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 300,000.00 | 1,000,000.00 | 0.00 | 170,000,00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 510,000.00 | 0.00 | 110,000.00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 350,000.00 | 1,528,000.00 | 1,362,000,00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 335,000.00 | 0.00 | ||
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 315,000.00 | 0.00 | 10,000,00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 280,000.00 | 0.00 | ||
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 270,000.00 | 0.00 | ||
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 260,000.00 | 0.00 | 170,000,00 | |
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 175,000.00 | 0.00 | ||
| ВМРО-ДПМНЕ | 0.00 | 0.00 | 75,000.00 | 610,000.00 | ||
| БЕСА | 3,900,306.00
| |||||
| АЛИЈАНСА ЗА АЛБАНЦИТЕ И АЛТЕРНАТИВА | 3,330,000.00 | |||||
| ЛЕВИЦА | 2,400,000.00 | |||||
| Трајно Македонско Радикално Обединување – ТМРО | 2,100,000.00 | |||||
| ЕДИНСТВЕНА МАКЕДОНИЈА | 2,000,000.00 | |||||
| ДПА | 1,600,000.00 | |||||
| ИНТЕГРА-МАКЕДОНСКА КОНЗЕРВАТИВНА ПАРТИЈА | 268,500.00 | |||||
НоваТв: Колку партиите се отворени да ги објават вистинските донатори а износите во целост?
– ДКСК ги проверува податоците и информациите за донаторите кои се објавени во доставените извештаи со уплатите на трансакциските сметки со вкрстена проверка со неколку други бази на податоци.
НоваТв: Како се „ пресметуваат“ донациите во натура, односно со некоја услужна дејност ? Го има ли уште тоа кога телевизиите ги „частат“ политичарите „бесплатни минути“ ?
– Со член 83-а дефинирани се донациите во услуги и како се пресметува нивната вредност. ААВМУ треба да извести за тоа дали има бесплатни минути за политичарите бидејќи они се должни да го следат медиумското претставување на учесниците, односно политичарите.
Последните неколку години, откако цената за рекламирање однапред се пресметува и не смее да биде повисока од пресметаната, не постои начин за рекламирање по пониски цени.
НоваТВ: Дали се случувало партиите или субјектот кој треба до Вас да поднесе некаов извештај , не го сторил тоа во наведениот рок, па после вие да го барате да си ја исполни обврската?
– Да, вообичаено укажуваме доколку сметаме дека субјектот не можел да биде запознаен со сите обврски кои произлегуваат од Изборниот законик. Сепак ние како ДКСК сме првенствено превентивно тело, а укажувањето за правилно постапување е дел од нашите надлежности.
НоваТВ: Работата на Антикорпциската Комисија беше позитивно оценета во најновиот извештај на ЕУ за напредокот во земјава, Како го доживеавте тоа ?
Задоволството е големо кога некој ги препознава заложбите и ефектите од работењето на ДКСК и секако претставува мотив за уште поголемо ангажирање. ДКСК не изрекува репресивни мерки кои се повидливи и побрзо се препознаваат во јавноста, но како превентивно тело ДКСК своето работење го насочи кон промени во системот:
– Предложени се измени на многу закони заради вработувања по мерит критериуми, ограничување на дискрециони овластувања;
– постојано бара зголемување на транспарентноста во работењето на институциите;
– постојано укажува на потребата од јакнење на интегритетот, како личниот (на функционерите), така и на институционалниот интегритет и тн.
На краток рок ефектите од овие постапувања се невидливи, но на долг рок треба да дадат позитивни ефекти во општеството во целина.
Мирјана Трпческа