Еден ден пред вонредните парламентарни избори во Србија, закажани за 25 октомври, две истражувања на јавното мислење покажуваат различна слика за односот на силите меѓу владејачката Српска напредна странка (СНС) и Студентската листа. Во атмосфера на длабока политичка поларизација, клучни прашања остануваат излезноста, изборните услови и довербата во резултатите.
Две анкети, различни резултати
Истражувањето на Нова српска политичка мисла (НСПМ), објавено на 20 октомври, покажува поддршка од 44,5 проценти за Студентската листа и 42,7 проценти за листата на Александар Вучиќ. Анкетата е спроведена од 25 септември до 5 октомври, на 1.050 испитаници.
Меѓутоа, истражувањето на Ипсос, спроведено од 20 до 22 октомври на 3.624 испитаници, покажува 47,4 проценти за листата на Вучиќ и 40 проценти за студентите. Истражувањето е нарачано од изборната листа „Обединета Србија“, предводена од Вучиќ, што е важен податок за проценката на неговиот контекст и независност.
Разликите меѓу анкетите укажуваат на потреба од внимателно толкување, а не на сигурен заклучок за исходот.
Излезноста како клучен фактор
Ипсос проценува излезност од 64,7 проценти, додека во анкетата на НСПМ дури 79,8 проценти од испитаниците изјавиле дека сигурно ќе гласаат. Сепак, изразената намера за гласање не е исто што и проектирана излезност.
Во анализата за независниот неделник „Радар“, Петар Гоња разработува сценарио со излезност од околу 69 проценти, односно 4,43 милиони гласачи. Тоа е аналитичка пресметка заснована врз повеќе претпоставки, а не утврден праг за промена на власта.
Изборниот интегритет под лупа
ЦРТА регистрирала 116 насилни инциденти во кампањата. Ројтерс известува за притисоци врз новинари и активисти, закани и дигитален надзор. Српските власти ги отфрлаат обвинувањата за репресија.
Како што претходно објави ЦИВИЛ МЕДИА, изборниот молк трае до недела во 20 часот, кога се затвораат гласачките места.
ЦРТА најави повеќе од 2.000 набљудувачи на 500 избирачки места, додека ЦЕСИД и Ипсос ќе спроведуваат паралелно пребројување на репрезентативен примерок од 750 места. Првите нивни проценки за резултатите се очекуваат меѓу 21:30 и 22 часот.
Меѓународната набљудувачка мисија на ОБСЕ/ОДИХР ќе ги објави прелиминарните наоди на 26 октомври.
Покрај распределбата на 250 пратенички мандати, изборите ќе бидат тест за довербата во институциите и демократскиот процес во Србија.
Б. Јордановска | ЦИВИЛ МЕДИА