Премиерот Зоран Заев смета дека Македонија успеала да ја убеди Европската комисија дека заслужува почеток на претпристапните преговори, но дека сега треба да се убедат и државите членки на ЕУ.
– Сакам да најавам дека до донесувањето на одлуките за почеток на преговорите на Европскиот совет во јуни, ќе работиме интензивно и на подготовките за воспоставување преговарачка структура, која, во име на државата, ќе ги подготви и води преговорите со ЕУ за членство. Со овој чекор, демонстрираме сериозна намера и конкретна подготвеност за почеток на преговорите, со квалитетна преговарачка структура. За оваа задача ќе ни требаат најдобрите луѓе од институциите, но исто така и најдобрите луѓе во државата и целото општество. Овде не смееме да имаме никакви поделби, ниту пак предрасуди, рече Заев на седницата на Комисијата за европски прашања на која беше претставен Извештајот на ЕК.
Заев рече дека очекува датумот за преговори да го добиеме во јуни.
Според него, датумот за почеток на преговорите со ЕУ ќе ги отвори први најтешките теми – правосудство и владеење на правото, заштита на човековите права, борба против криминал и корупција, реформи во јавната администрација, реформи на безбедносните служби, реформи во социо-економскиот систем, успешна регионална економска соработка.
– Затоа, ракавите веќе да ги засукаме. Не чека полни раце работа, сите, порача Заев.
Евроамбасадорот Жбогар истакна дека Македонија ја заслужи препораката, но нагласи дека ја очекува многу работа и порача дека обединета земјата полесно ќе се справи со предизвиците пред неа.
– Препораката од Стратегиојата како и од извештајот е кристално јасна, процесот на евроинтеграција не е техничка работа на штиклирање на задачите. Се работи за прифаќање и споделување на европските основни вредности. Потребно е да се одржат и продлабочат реформите. Одлуката за отпочнување на преговорите бара едногласно решение од сите 28 земји членки, рече Жбогар и упати охрабрување за продолжување на преговорите за името.
Пратениците од владеачкото мнозинство и од опозицијата изнесоа различни гледишта за извештајот: За ВМРО-ДПМНЕ ова не е прв позитивен Извештај на ЕК за Македонија, а земјата и во времето на нивното владеење постигнала напредок во реформите во полицијата, судството, основните човекови права. Укажаа и на нотираните слабости во реформскиот процес, додека за СДСМ овој исклучително позитивен извештај потврдува дека Македонија се врати на европскиот пат и од земја во длабока политичка криза стана држава во која постои јасна политичка волја за напредок. За ова придонес имаше и опозицијата која покажа конструктивност и соработуваше за клучните реформски закони.
– Денес благодарение на Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ Македонија го изгради потребниот капацитет и е подготвена да започне преговори за членство со ЕУ. Наместо да продолжат по нашиот пат, денес ние ја имаме обратната слика. СДСМ ветуваше дека РМ ќе ја внесат во ЕУ и НАТО само за шест месеци од доаѓањето на власт. Но сега сме сведоци на растечка корупција наведени и во Извештајот. РМ е најкорумпирана земја во Европа, а тоа е нотирано и од Транспанси интернешнл, рече меѓу другото, Невенка Стаменковска од ВМРО-ДПМНЕ .
– Опозицијата е во право кога вели дека претходно сме имале позитивни извештаи од ЕК, но со лошо владеење и непромислени политики наместо да одиме напред, за десет години ние се вративме десетина, ако не и повеќе години назад и подалеку од ЕУ… Овој Извештај ни е втора шасна, но верувам и последна ако навистина сакаме да си ја зачуваме државата, затоа што Македонија веќе нема време за чекање и губење. Моите, напите деца, целата младина упорно е со една нога надвор од државата. Ова им го должиме на нашите деца кои предолго беа заробени во безперскептивност, рече координаторот на СДСМ Томислав Тунтев.
Од триаголникот САД- ЕУ -Македонија зависи напредокот на Балканот
На седницата свои обраќања имаше и експертот за Балканот и професор на Универзитетот „Џон Хопкинс“ од Вашингтон Даниел Сервер. Според него, триаголникот од кој зависи напредокот на Балканот се САД, ЕУ и Македонија. Кога овие три страни се хармонизирани ништо не може да ги спречи. Кога се надвор од рамнотежа сите прашања дури и оние кои може да влијаат на мирот и стабилноста се под опасност.
Тој истакна дека Европската унија помина тешки 10 години, а промени се случија и во администрацијата на САД. Но, и покрај сите тие промени и несигурности, САД и ЕУ и нивната политика кон Балканот останаа исти, а тоа е, додаде, сите земји од Балканот кои сакаат да бидат дел од ЕУ да станат нејзини членки.
– Тоа е најдобрата сигурност која ја имаме за постојан мир и сигурност. Иако имавте сомнежи за Европа и Европа имаше сомнежи за вас, но економијата на Европа полека се опорави и стана многу повнимателна на проблемите кои ги создаде Путин од инвазијата на Украина, обидот за државен удар во Црна Гора во 2016 година и обидот за убиство на поранешниот руски агент Скрипал оваа година. ЕУ вознемирена од ситуацијата со Русија во февруари го отвори прозорецот за политички преговори. Оние кои ќе се квалификуваат од Балканот до 2025 година, може да се надеваат дека ќе станат членки две години подоцна. Колку неверојатна можност претставува ова? Ќе биде тешко да се влезе во ЕУ зашто ништо не е гарантирано, но тоа е и неверојатна можност за вашата земја да стапи на патеката за членство во ЕУ и во НАТО, рече Сервер.
Тој се осврна на сите реформи кои престојат пред Македонија, а кои се наведени, како што кажа, и во самиот Извештај на Европската комисија укажувајќи на потребата од деполитизицајата на судството и администрацијата, борбата против организираниот криминал и корупцијата итн.
Сервер го поздрави и враќањето на опозицијата во Парламентот. Се осврна и на спорот за името со јасна порака дека тоа мора да се реши како еден од предусловите за членство на земјата во ЕУ и НАТО.
– Дури и ако ги направите сите нешта кои ги бара ЕУ, дали Атина се уште ќе биде проблем. Краткиот одговор е да, но имате избор. Постојат две насоки – надолна спирала на очај и според мене тоа е тажно сценарио и другата насока која ја одбравте пред една година е да се издигнете, односно таа е спиралата која ги прифаќа условите на НАТО и ЕУ и ја одржува државата на ова ниво, а кое со тек на време ќе го издигнува, а тоа е она што јас би го избрал, рече Сервер.