На Балканот и пошироко, немирите даваат свој придонес кон нестабилната ситуација во светот. Протести и тензии во Србија и Грузија, продлабочување на поделбите во Босна и Херцеговина, и политичките динамики во Северна Македонија ја истакнуваат кревката состојба на глобалната и регионалната стабилност. Овие загрижувачки реалности го обележуваат крајот на уште една година дефинирана од насилство, поларизација и страдање за многу нации и заедници низ светот.
Џабир Дерала
Сезоната на божиќните и новогодишните празници и оваа година почнува, додека во светот продолжуваат неизвесноста, немирите, насилството и војната. Големи промени на врвот на моќта во САД, Германија се подготвува за предвремени избори, француската влада се соочува со значајни промени, а политичките турбуленции зафаќаат и голем број други европски земји. Во меѓувреме, Блискиот Исток е потресен од разорното дејство на војната, со сè посериозни докази за етничко чистење и геноцид во Газа. Руските сили продолжуваат со ескалација на својата агресија, испраќајќи сè посмртоносни ракети против цивилите и виталната инфраструктура, загрозувајќи и уништувајќи безброј животи.
На Балканот и пошироко, немирите даваат свој придонес кон нестабилната ситуација во светот. Протести и тензии во Србија и Грузија, продлабочување на поделбите во Босна и Херцеговина, и политичките динамики во Северна Македонија ја истакнуваат кревката состојба на глобалната и регионалната стабилност. Овие загрижувачки реалности го обележуваат крајот на уште една година дефинирана од насилство, поларизација и страдање за многу нации и заедници низ светот.
Среде оваа турбуленција, напорите за одбрана на демократијата и човековите права стојат како светилник на надежта. CIVIL – Центар за слобода од Северна Македонија и MEDIA DIALOGUE/Y4M од Германија, со поддршка на Владата на Северна Рајна-Вестфалија, ја организираа меѓународната конференција „Одбрана на демократијата и човековите права соочени со војна, национализам и авторитаризам“, што се одржа во Скопје на 11-12 декември. Оваа иницијатива беше дел и од Неделата на човековите права, меѓународна програма започната од државата Северна Рајна-Вестфалија.
Во својот говор, министерот Натанел Лимински од Северна Рајна-Вестфалија ја нагласи итноста на колективното дејствување во свет соочен со овие предизвици, нагласувајќи ја поврзаноста на регионалните и глобалните напори. Слично на тоа, германската амбасадорка Петра Дрекслер и литванската амбасадорка Вилма Дамбраускене ја повторија клучната потреба од прекугранична солидарност и одбрана на заедничките вредности. Нивните зборови длабоко одекнаа кај публиката – многумина ја препознаа конференцијата како навремена интервенција во ескалирачката борба за демократски принципи и човечко достоинство.
Од Конференцијата произлегоа голем број медиумски содржини, кои ги отсликуваат размерот и значењето на настанот. Тимот на CIVIL, во соработка со своите партнери, создаде повеќе часови со видео пренос во живо на македонски, албански и англиски јазик, обезбедувајќи целосно покривање на дискусиите. Дополнително, стотици страници со транскрипти и опширен документ со конкретни препораки се во подготовка. Оваа документација има цел да стане значајна и конкретна основа за развој на стратегии за одбрана на демократијата и човековите права во наредните години.
Тимот исто така спроведе неколку длабински интервјуа со истакнати учесници, вклучувајќи го Роџер Касале од Новиот европски форум, проф. Едвард Џозеф од SAIS, Универзитетот Џонс Хопкинс, Гудрун Стајнакер, потпретседателка на Асоцијацијата на Југоисточно Европа, д-р Волфганг Ресман, претседател на Медиа Дијалог, професорите Витис Јурконис и Константинас Андриаускас од Универзитетот во Вилнус, Ерван Фуре од CEPS, и поранешниот претседател на Северна Македонија, Стево Пендаровски, меѓу многу други. Овие интервјуа, некои од нив веќе објавени, додека други ќе бидат објавени во следните недели, нудат вредни сознанија кои го збогатуваат поширокиот наратив на конференцијата и нејзиното влијание.
Овој интензивен напор ќе продолжи во наредните недели и во 2025 година, задржувајќи го истиот динамичен фокус на создавање и споделување висококвалитетна содржина која информира и инспирира. Работата на тимот на CIVIL, во соработка со партнерските организации, има за цел да служи како навигациски инструмент за демократските сили низ целиот свет. Во време кога демократијата и човековите права се соочуваат со закани без преседан, оваа иницијатива има цел да им овозможи на општествата знаење, стратегии и конкретни чекори за справување со авторитаризмот, национализмот и војната.
Оваа Конференција е своевиден катализатор на движење што ги надминува националните и регионалните граници, стремејќи се да го прошири своето влијание надвор од Европа. Скопје, главниот град на мала нација на работ на европскиот континент, се стреми да се промовира како епицентар на глобалната иницијатива #DefendingDemocracy. Поддржана од непоколебливи партнери од Германија, Литванија и други утврдувања на демократските вредности, оваа иницијатива е храбра декларација за колективна решеност.
Ќе издржиме. Ќе се бориме неуморно за демократија и човекови права – да ја спречиме агресијата, да ги обновиме нациите опустошени од војна и да го вратиме достоинството на оние кои страдаат. Без разлика колку долго ќе трае патот, без разлика на жртвите што ќе се поднесат, ќе стоиме единствени преку целисходна соработка и непоколеблива солидарност. Заедно, ќе ги браниме човековите права и слободи за сите, решително и бескомпромисно ќе одбиеме да се повлечеме пред угнетувањето и авторитаризмот. Демократијата нема да падне – таа ќе триумфира. Ова е нашето ветување, нашата мисија и наша неуморна борба за праведен и слободен свет.
Текстот е сопственост на ЦивилМедиа