Проф. д-р Ана Данева Маркова, гинеколог и претседател на Комитетот за безбедно мајчинство изјави дека во ковид-пандемијата двојно се намалил бројот на прегледи кај трудниците, иако тие се многу важни за рано откривање на компликациите кои можат да се јават понатаму во бременоста.
Дури 40 отсто од жените во земјава не избрале матичен гинеколог, а кај повеќе од 10 жени од 1.300 прегледани во мобилната гинеколошка амбуланта од декември 2021 година до мај се откриени преканцерозни промени на матката. Најмладата малолетничка која ја прекинала бременоста на Клиниката за гинекологија има само 13 години, a вo 2020 година имало 18 девојчиња под 15 години кои родиле, а од вкупниот број на бебиња, 4,9 отсто ги родиле мајки на возраст од 15 до 19 години, предупредија денеска гинеколозите од Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари во Неделата на женско здравје која се одржува од 9 до 15 мај годинава, а по повод светската Недела на женското здравје.
Тоа е дел од кампањата за обезбедување подобра институционална заштита на жените во текот на целиот животен век, како и професионално здравствено информирање за сите превентивни прегледи и однесувања кои ќе допринесат за зачувување на здравјето на жената.
Тим од Универзитетската Клиника за гинекологија со мобилната гинеколошка амбуланта патува во руралните подрачја во земјава и ги прегледува жените. Во овие четири месеци оваа амбуланта е на располагање на пациентките во источниот регион од земјата.
Сознанијата и од теренот алармираат – голем број од жените не посетиле гинеколог, додека на ниво на држава само 33 отсто од жените практикуваат редовни гинеколошки прегледи. Повеќе од 30 отсто не го посетиле својот матичен гинеколог подолго од 3 години!
– Во мобилната амбуланта биле прегледани жени од Чешиново, Облешево, Лозово, Свети Николе, Врапчиште, при што им биле направени ЕХО-преглед и земен Пап-брис. Кај 10ина жени се откриени предканцерогени промени на грлото на матката и други состојби и тие се испратени на дополнителни прегледи и интервенции на Клиника, со што им се спасени животите, изјави проф.д-р Глигор Тофоски, гинеколог и претседател на МАГО.
Мобилна гинеколошка амбуланта е проект кој е поддржан од Министерството за здравство и Агенцијата за храна и популација на Обединетите Нации и се настојува таа да продолжи да функционира преку обезбедување средства од ресорното Министерство.
Само 18 отсто од трудниците одат на контрола во првите 3 месеци
Проф. д-р Ана Данева Маркова, гинеколог и претседател на Комитетот за безбедно мајчинство изјави дека во ковид-пандемијата двојно се намалил бројот на прегледи кај трудниците, иако тие се многу важни за рано откривање на компликациите кои можат да се јават понатаму во бременоста.
– Намалени се услугите за репродуктивното здравје. Дел од трудниците воопшто не одат на антенатални-контролни прегледи во тек на бременоста, а голем дел не ги препознаваат навремено симптомите поврзани со развојот на компликации во бременоста, што може да доведе до сериозни загрозувачки состојби на плодот и мајката. Особено во првото тримесечје од бременоста се намалени прегледите, односно само 18 отсто од трудниците се следат интензивно во овој ран период, кога прегледите се исклучително важни за развојот на плодот и навремено откривање аномалии. Треба да се насочи вниманието на пациентките и да се зголеми бројот на прегледите во рана бременост, рече д-р Данева Маркова.
Проф. Д-р Горан Димитров, гинеколог и претседател на Македонското лекарско друштво, изјави дека Неделата на женското здравје треба да ја зголеми свеста за женското здравје, а дека скринингот е многу важен.
– Една од најважните работи за спречување и рано откривање на малигните заболувања кај жените е организирање на скрининг. Во Словенија и Белгија, на пример, жените не ги примаат на работа на 2 јануари доколку не направиле Пап-тест! Ова е присилна метода, но е за општото здравје. Кога овие заболувања ќе се откријат во рана фаза, процентот на излекување е навистина голем, изјави д-р Димитров.
Тој нагласи дека редовните гинеколошки прегледи и сексуалното воспитување кај младата популација се клучни во борбата со намалување на појавата на карцином.
Доц. д-р Даниела Иванова Панова потсети дека гинеколог треба да се посети и пред првиот сексуален однос.
– Дури и кај новороденчињата може да се појават проблеми со цисти на јајници и друго, а во периодот на пубертетот може, освен цисти, да се јават и проблеми со акни и други хормонски нарушувања. Со интензивирање на сексуалните односи можни се и чести сексуално преносливи инфекции, затоа треба редовно да се посетува гинеколог. Кај многу девојки се јавуваат и болни менструални циклуси, дисменореја, поради што мора дури и да отсуствуваат од настава, изјави д-р Иванова Панова.
Во Неделата на женското здравје, како и што претходно објавивме, истражувањето покажало дека 20 проценти од учениците сметаат дека кондомот може да помогне само во спречување на бременост, а не спречува сексуално пренослива инфекција, а пак 20 отсто од учениците сметаат дека контрацептивните таблети ќе ги заштитат од сексуално преносливи инфекции.
Љубица Балабан