пишува БОРЈАН ЈОВАНОВСКИ

 

Украинските трупи го вратија Херсон, единствениот главен град на провинцијата што Русија успеа да го заземе во деветмесечната таканаречена „специјална операција“. Ослободувањето на Херсон откри и траги на нови воени злосторства направени од руските сили.

Во своето синоќешно обраќање, украинскиот претседател Володимир Зеленски рече дека „повеќе од 400 руски воени злосторства“ се веќе документирани.

И додека оваа „специјална операција”  оди од лошо кон полошо за Владимир Путин, министрите за надворешни работи на ЕУ на денешниот состанок ќе разговараат за долгорочните односи со Москва. Во моментов, ангажманот на блокот е регулиран со пет „водички принципи“ поставени од претходникот на високиот претставник на ЕУ, Жозеп Борел, Федерика Могерини. Во март 2016 година, министрите за надворешни работи на ЕУ и високиот претставник на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Федерика Могерини, договори пет водечки принципи за односите ЕУ-Русија: целосно спроведување на договорите од Минск, поблиски врски со поранешните советски соседи на Русија, зајакнување на отпорноста на ЕУ на руските закани, селективен ангажман со Русија за одредени прашања како што е борбата против тероризмот, и поддршка за контакти меѓу луѓето. Денешниот состанок треба официјално да започне дискусија за како да се адаптира овој пакет од 2016 во овие сосема нови геополитичкки околности.

Специјалниот претставник на ЕУ, Јозеф Борел, денеска на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ, ќе одржи презентација на новата нацрт стратегија на ЕУ за иднината на односите со Русија. Детали од овој документ уште не се познати но во рамките на Советот на ЕУ веќе постојат различни гласови меѓу кои најгласни се они на балтичките земји кои бараат построги услови под кои Брисел би ги обновил односите со Москва. На денешниот состанок се разговара и за нов пакет санкции кој Русија. Дел од земјите членки изразуваат загриженост за бавното темпо на деветтиот пакет санкции на ЕУ против Русија. „Голем број земји-членки веќе подготвија списоци со санкции кои таргетираат од локации кои генерираат дезинформации до индустриски сектори“, вели еден дипломат за Политико пред почетокот на состанокот жалејќи се дека „новиот пакет санкции се чини дека е изгубен некаде во бриселските коридори“.

На денешниот состанок на шефовите на дипломатии ќе им се обрати и белоруската лидерка во егзил Свјатлана Циханускаја. „По срамот од контраофанзивата на украинската армија, Путин сака да ја обезбеди Белорусија, за да може барем тоа да му биде продадена на рускиот народ народ како утешна награда“, вели Циханускаја и бара ЕУ да усвои „двојна стратегија, помагајќи им на Белорусите кои продолжуваат да се борат за демократија, како и на оние кои бегаат од репресија и војна“.

Се очекува и министрите за надворешни работи на ЕУ денеска да усвојат и нови санкции насочени кон околу 30 ирански функционери поради кршење на човековите права и крвавото задушување на протестите предизвикани од смртта на 22-годишната Махса Амини.

На состанокот на министрите за одбрана на ЕУ закажан за утре се очекува одлука за почеток на мисија за обука за околу 15.000 украински војници на територијата на ЕУ.