Договорот за затворање на 27 годишниот спор за името со Грција денеска ќе се најде на ратификација во Собранието.
Шефот на дипломатијата Никола Димитров на собраниската седница вчера рече дека Грција согласно договорот, по неговото ратификување во македонскиот Парламент, има обврска да го извести претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск дека дава поддршка за почеток на членството на Македонија во ЕУ и да го извести генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг дека ја поддржува поканата за НАТО.
– Јунскиот совет е пред нас, министрите за надворешни работи на земјите-членки ќе заседаваат на 25 и 26 јуни, а Самитот е на 28 јуни. Овие датуми се клучни за европската перспектива на нашата земја и зависат од ратификацијата на спогодбата. За да ги испорачаме овие резултати предлагаме Собранието да одлучи законот да се донесе по скратена постапка. Со ратификацијата се отвора можноста граѓаните да се изјаснат за својата иднина на есенскиот референдум, рече Димитров.
Во обраќањето на расправа за предлог Законот на комисијата за европски прашања, Димитров детално ги образложи сите точки на Договорот.
-Ако не ми беше мирна совеста, немаше да го потпишам Договорот и немаше денеска да бидам овде пред вас, рече Димитров.
По донесувањето од страна на Парламентот договорот треба да биде испратен до претседателот Иванов, кој има рок од седум дена да го потпише.
Претседателот на државата во своето неодамнешно обраќање кажа дека нема да го поддржи ниту да го потпише договорот за спорот за името, кој според него, е штетен.
Доколку Иванов го употреби правото на вето, договорот повторно оди во собраниска процедура, но тогаш ќе мора да биде изгласан со апсолутно мнозинство, 61 пратеник треба да гласа „за“. Договорот во тој случај повторно се испраќа до претседателот, кој според Уставот е обврзан да го потпише.
ВМРО ДМПНЕ ќе ја бојкотира ратификацијата, не оди на протести
Против договорот гласаше опозициската ВМРО-ДПМНЕ чии пратеници ја напуштија работата на Собранието по ова прашање откако не беа прифатени нивните забелешки дека договорот треба да се разгледува на Комисијата за надворешни работи, каде претседател е поранешниот министер за надворешни работи и пратеник од оваа партија Антонио Милошоски.
Тие се против менување на Уставот за промена на уставното име, што се предвидува со договорот.
Пред зградата на Парламентот паралелно со почетокот на седницата се одржа и протест на граѓани кои се против донесувањето на договорот за спорот со името. Тие имаа средба со претседателот на ВМРО ДПМНЕ Христијан Мицкоски, од кого побараа пратениците да поднесат оставки и да се приклучат на протестите. Од Мицкоски добија поддршка за протестите, но ВМРО ДПМНЕ останува со Собранието.
Етапна реализација на договореното
Предлог – законот за ратификација на Конечната спогодба за решавање на разликата како што е опишана во резолуциите на Советот за безбедност на Обединетите нации 817 (1993) и 845 (1993), престанување на Времената спогодба од 1995 година и воспоставување на стратешко партнерство помеѓу страните, беше усвоен во понеделникот на владина седница.
Договорот за решавање на спорот за името помеѓу Македонија и Грција го потпишаа министрите за надворешни работи на двете земји Никола Димитров и Никос Коѕијас во неделата во Псарадес, на грчката страна на Преспанското езеро. На потпишувањето присуствуваа и премиерите Зоран Заев и Алексис Ципрас, медијаторот на ОН во спорот со името Метју Нимиц, потсекретарката за политички прашања на Светската органзиација Розмари Ди Карло, високата претставничка на ЕУ за надворешна и безбедносна политика Федерика Могерини и комесарот за европска соседска политика и преговори за проширување на ЕУ Јоханес Хан.
Имплементацијата на договорот ќе се случува етапно. Ќе стапи во сила откако двете страни ќе го прифатат согласно внатрешни процедури, но доколку која било од страните не го прифати договорот согласно внатрешните процедури тоа ќе значи дека договорот не важи.
Конечниот збор за договорот ќе го имаат македонските граѓани на референдум, најавен за наесен.
Ќе се почитува одлуката на мнозинството
Премиерот Зоран Заев синоќа во интервју за емисијата „Вистина“ на Канал 5 рече дека верува оти нашиот народ ќе донесе мудра одлука.
– Направив договор, не беше лесно да се постигне. Сега имаат шанса граѓаните, ќе се изјаснат дефинитивно на референдум. Јас сум убеден дека огромно мнозинство ќе ги поддржи овие перспективи кои и се на дофат на Македонија, рече Заев.
Премиерот тврди дека резултатот од референдумот ќе биде задолжителен без разлика дали ќе биде обврзувачки или консултативен.
– Тоа значи ако мнозинството на граѓаните е „за“ тогаш договорот е важечки, ако, пак, мнозинството е „против“ тогаш не важи ниту ратификацијата на договорот ниту, пак, договореното име, прецизира Заев.