Планетарното затоплување предизвикано од човекот и стакленичките гасови се заканува да го колабира системот на струи во Атлантскиот Океан кои ги регулираат и влијаат на временските услови низ целиот свет, открива нова научна студија.

Циркулацијата на меридијалниот пресврт на Атлантикот, или АМОК, што е дел од Голфската струја, пренесува топла вода од тропските предели кон север каде се мешаат со ладната вода и потоа струењето ја враќа водата кон јужниот Атлантик.

Оваа природна прераспределба на топлина долго време беше во функција  на стабилизирање на регионалните климатски и временски услови иако ,научниците низ годините, предупредуваа дека системот забавува. Така на пример, извештајот на Обединетите нации за 2019 година сепак заклучува дека иако во ова наше современие, во овој век, е „многу веројатно“ дека тој природен феномен ќе ослабне,  да се случи целосен колапс, е малку веројатно.

Но, најновата студија, објавена пред два дена во списанието „Nature Climate Change“, покажува дека ситуацијата може да биде многу пострашна отколку што се мислеше. Тековните промени може да бидат поврзани со „речиси целосно губење на стабилноста на АМОК што се случила во текот на минатиот век“, се наведува во анализата.

„Наодите ја поддржуваат проценката дека падот на AMOК не е само флуктуација или линеарен одговор на зголемените температури, туку веројатно значи приближување на критичен праг над кој циркулаторниот систем може да се распадне“, вели Никлас Бурс, истражувач од институтот во Потсдам.

Сегашниот„ повреден“ систем на Атлантикот може да предизвика катастрофални и потенцијално неповратни промени, од зголемувањето на морињата во Северна Америка поради аномалиите предизвикани од сезоната на монсунските дождови во Азија и во Јужна Америка.

„Самата можност дека точката на пресврт на АМОК е блиску, за нас треба да биде доволна мотивација за да преземеме мерки“, вели Левке Цезар, климатски физичар од ирскиот универзитет Мејнут, за весникот Вашингтон пост. „Последиците од колапсот најверојатно ќе бидат далекусежни“, додава тој.

Но, Андреас Шмитнер, климатски научник на Државниот универзитет во Орегон, е скептичен за заклучокот на оваа студијата.

„Методот што се користи во трудот е развиен и тестиран во многу едноставни модели на динамички системи, но потоа се применува за набљудување на температурите и соленоста на површината на морето“, рече тој за HuffPost.

„Мислам дека нивниот метод е сосема нов и треба да се тестира од различни истражувачи и да се истражи во повеќе сложени климатски модели за да се види во кои услови со кои податоци работеле. Мислам дека е прерано да се заклучи дека АМОК е на работ на колапс “.

Студијата е објавена пред големиот извештај на Меѓувладиниот панел на Обединетите нации за климатски промени, или IPCC, што е водечки конзорциум на истражувачи кои го проучуваат зголемувањето на температурата предизвикана од човечкиот фактор. Оценката, објавена на 9 август, чии автори се повеќе од 200 научници, ќе обезбеди дополнителна  основа за  разбирање на кризата и нејзините сегашни и идни ефекти врз целиот свет.

Нема начин точно да се посочи нивото на емисии на стакленички гасови што би го заклучило целосниот колапс на АМОК, изјави Бурс за Гардијан. „Единственото нешто што треба да се направи“, рече тој, „е да се одржат емисиите што е можно на пониско ниво. Веројатноста да се случи оваа прогноза, со екстремно висок негативен ефект врз глобалната клима  се зголемува со секој грам СО2 што го внесуваме во атмосферата “.