Нова ТВ по повод Денот на независноста ви презентира погледи, ставови, доживувања, мемоари на претставници од јавниот и политичкиот живот за значењето и улогата на референдумот и процесот на осамостојувањето на Република Македонија
Пишува: Слободан Богоески
Референдумот за независна и самостојна Република Македонија од 8 септември 1991 година беше израз на вековниот стремеж на македонскиот народ за слобода и своја независна држава. За првпат, по повеќе од два милениума, Македонците сами одлучуваа за својата судбина – дали сакаат да живеат во самостојна држава и самите да одлучуваат за својата иднина или да останат во рамките на југословенската федерација која веќе се распаѓаше со почетокот на војната во Југославија, пишува за Нова ТВ, Слободан Богоески
Самиот чин ги испреплете историските реминисценции, стравот од војна и желбите да се биде „свој на своето“. По бројните востанија за своја слобода во минатото, особено оние од 19. век, Илинденското востание од 1903 година и народно- ослободителната борба од 1941-1945 година, Референдумот од 1991 година преставуваше континуитет на тие стремежи и среќна завршница на вековните борби за слобода и своја, самостојна држава.
Референдумот се одржа во екстремно тешки и сложени услови, како во Македонија, така и во Југославија, но и на меѓународен план. Веќе беа почнати и се разгоруваа војните во Југославија, ЈНА беше присутна во Македонија со зајакнати формации и вршеше силен притисок врз тогашното државно и политичко водство, барајќи Македонија да не ја напушта Југославија, макар и во скратена форма.
На внатрешен план, одделни политички партии застапени со пратеници во македонското Собрание, беа со јасна пројугословенска ориентација и се противеа на каков било обид за осамостојување на Македонија.
Некои од соседните држави, со загриженост ги следеа состојбите кај нас, плашејќи се од евентуален успешен референдум за самостојна Македонија. Сметаа дека со тоа би дошло до ревизија на постојните меѓународни договори од 1913година, 1918/19 година и договорот од Јалта, со кои беа определени границите на Балканот и зоните на интерес на големите сили.
Со нив, како што е познато, Македонија е распарчена меѓу соседните држави, а подоцна е извршен и еден од најмасовните геноциди врз Македонците во современата европска историја.
И покрај сите притисоци и застрашувања, одвнатре и однадвор, кај Македонците се разбуди колективната свест и потсвест за заветот што го имаме кон стотиците илјади жртви кои низ историјата животот го дале за Македонија и нивниот стремеж за слобода и сопствена, независна држава. Се чувствуваше силата на ослободената енергија и одлучноста дека сите, како едно, ја сакаме самостојноста и слободата.
Резултатот беше над 93 отсто излезност на гласањето и над 74 отсто гласаа за самостојна Македонија.
Никогаш потоа, вакво единство на македонскиот народ не се повтори.
Заради тоа што најголемиот товар во процесот на осамостојување на Македонија го изнесоа припадниците на Министерството за внатрешни работи – Јавната и државната безбедност и полицијата, а по повод 30 годишнината од референдумот, сакам да им изразам почит и благодарност за сѐ што направија за успешниот Референдум, процесот на осамостојување на Македонија , зачувувањето на мирот, јавниот ред и безбедноста на нашата Татковина. На сите граѓани на Македонија им ја честитам 30годишнината од референдумот со порака да бидат храбри, горди и единствени како во 1991 година.