Close Menu
НОВА ТВНОВА ТВ
  • НАСЛОВНА
  • ВЕСТИ
  • ЗУМ
  • УДАРНО
  • ИЗБОР
  • ТЕМА
What's Hot

Емил Цветанов: Федерацијата работи во интерес на сите клубови и спортисти подеднакво

November 19, 2026

Украинската амбасадорка Дир: Милиони животи се загрозени поради студот и темнината

October 30, 2026

34 години АРМ: Од „боси по трње“ до рамноправна и достојна членка на НАТО

August 16, 2026
НОВА ТВНОВА ТВ
  • НАСЛОВНА
  • ВЕСТИ
  • ЗУМ
  • УДАРНО
  • ИЗБОР
  • ТЕМА
НОВА ТВНОВА ТВ

Нема веќе невидливи граѓани, сега сите имаат пристап до социјална, здравствена и друга поддршка

0
By Gabi Tocko on October 8, 2023 АНАЛИЗА, ОПШТЕСТВО, ЧОВЕКОВИ ПРАВА
СПОДЕЛИ
Facebook Twitter LinkedIn Email
Published: Sunday, October 8, 2023 12:02

Новите закони за престојувалиште и живеалиште, за лична карта и за матична евиенција значат целосно решавање на бездржавјанството во Република Северна Македонија и пристап до социјални и здравствени и други услуги за голем број граѓани.

Во изминатите години неколку законски регулативи и одредби поврзани со евиденција на раѓањето, пријавување на живеалиште, лична карта и граѓанскиот статус, предизвикаа појава на практично правно невидливи лица. Овие граѓани не можеа да остварат правни релации со институците и немаа пристап до основните права и слободи (здраствено осигурување, социјална заштита, образование, вработување, домување… ).

Во таква ситуација, голем број граѓани, особено од ромската заедница поради различни причини и изминати рокови останаа без утврден граѓански статус т.е државјанство, без евиденција на раѓање во матичната книга на родени (без извод на родени). Тие не можеа да го докажат местото и времето на раѓање затоа што најчесто стануваше збор за граѓани без лични карти  кои што живеат во неформални – нелегализирани населби, во времени објекти или бездомни лица без адреси.,

Во таква ситуација, кога едно лице не може да обезбеди доказ за сопственост или да се снајде за договор за закуп со кој што ќе го потврди податокот за живеалиште кој што е неопходен во личната карта, практично тоа лице станува лице без документ за идентификација. Тоа лице, без лична карта, нема пристап кон правата и обврските.

На пример во Управата за водење на матична книга на родени за пријавување на новороденче, родителот мора да се идентификува со биометриска лична карта за да може да го направи уписот на раѓање и да добие извод на родени за своето дете.

Што се случуваше со новороденчето – ако родителот бара да извади извод на родени за своето дете, а родителот поради непријавена адреса на живеење останува без лична карта? Тогаш новороденчето не само што не можеше да се запише во матичната книга на родени, туку остануваше и без извод на родени, а со тоа и без здравствена книшка и така почнуваше лавиринтот во институциите во кои овие наши граѓани „се губеа“.

Вака изгледа(ше) само една од студиите на случај со правен вакум во сите релации и во контекст на остварување на правата и обврските на овие наши сограѓани, како и на државата.

Овој лавиринт и јазол изгледаше нерешлив со претходната регулатива, пред да бидат донесени интервенциите и промените на Законот за државјанство усвоени во август 2021, на Законот за матична евиденција увоени во  јуни 2023, и на Закон за престојувалиште и живеалиште, односно законот за лична карта, којшто беше усвоен на почетокот на овој месец.

Со овие законски измени, вели Елвис Мемети, советник за инклузија на Роми во Канцеларијата на претседателот на Владата на Северна Македонија, се постигна системско решение за најголемиот дел од лицата кои беа засегнати од ова прашање.

Граѓаните кои не можеа да обезбедат доказ или документ за сопственост или договор за закуп особено оние кои живеат во неформалните населби, бездомниците или ранливите групи на граѓани, сега ќе може како адреса на живеалиште да ја пријават адресата на Центарот за социјални работи. Исто така се дава и можност овие лица на многу поедноставен начин да ја пријават адресата – т.е како живеалиште на физичко лице кое се согласило да ја даде својата адреса и општината може да издава потврда за постоење на бесправно изграден објект за живеење како валиден доказ и податок и при пријавување на живеалиштето и вадењето на лична карта, вели Елвис Мемети.

Со измените и дополнувањата на законот за лична картаа се допрецизира и за категоријата на граѓани-бездомници како граѓани кои немаат место и адреса на живеење и средства со кои би можеле да ја задоволат потребата од домување. Во тој  случај кога бездомник за првпат поднесува барање за издавање на лична карта, земањето податоци за биометриските карактеристики се врши во присуство на службено лице од центарот за социјални работи.

Со сите овие законски измени отсега натаму секое дете родено на територијата на Република Северна Македонија има право на упис во матична книга на родени веднаш, а најдоцна 45 дена од денот на раѓањето на детето, независно од државјанството и личниот статус на неговите родители, стои во еден од членовите на Законот за матична евиденција.

Благодарение на оваа регулатива, Министерството за внатрешни работи досега додели државјанство на 290 лица без државјанство.

Управата за водење на матични книги (УВМК) во соработка со Министерството за правда, Министерството за внатрешни работи, Министерството за труд и социјална политика, Советникот за инклузија на Роми во Канцеларијата на Претседателот на Владата Елвис Мемети и граѓанскиот сектор (Институт за истражување и политики Ромалитико) работеа директно на терен со  неевидентираните лица во матичните книги I за период од 2 месеци по донесувањето на измените на законот решени се 310 предмети кои добија извод на родени.

Оваа мерка на Владата успешно го трасира патот на Република Северна Македонија да стане првата држава во Европа и втората во светот која ќе го искорени бездржавјанството.

Зоран Бојаровски / Рацин.мк

анализа бездомници бездржавјанство Зоран Бојаровски Македонија матична евиденција
Share. Facebook Twitter LinkedIn Email
ТИКЕР

Почнува смената на власта во Србија: Конститутивна седница на Народното собрание

November 17, 2026

КЛИМАТСКИ РОЛЕРКОСТЕР – серија текстови на Зелен ЦИВИЛ: Есента се менува, градовите се загреваат

November 14, 2026

Скопскиот филмски фестивал продолжува да го менува културниот пејзаж на градот

November 12, 2026

КРВАВ МАСАКР ВО КРАКОВ: Шестмина убиени на плоштадот, три тела пронајдени во домот на напаѓачот

November 8, 2026

„Блунами“ во САД: Нов инфографик на ЦИВИЛ МЕДИА за изборниот пресврт и последиците за Трамп

November 4, 2026
shortcut
ФОКУС
September 30, 2026Updated:September 30, 2026

Мицкоски пред средбата со Фон дер Лајен: Подготвени сме за разговор и решение, обврските ги наследивме од претходната власт

ПОЛИТИКА September 30, 2026

Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен в петок, 2 октомври, ќе престојува во…

Исланд гласа за или против обновување на преговорите за членство во Европска Унија

August 29, 2026

Техеран го повика Вашингтон да признае воен пораз

August 16, 2026

Букурешт: Дуња Иванова четврта на Балканот во МТБ маратон во Романија – 73 км. должина и 2.400 м. висинска разлика

August 15, 2026
ТИКЕР

Почнува смената на власта во Србија: Конститутивна седница на Народното собрание

November 17, 2026

КЛИМАТСКИ РОЛЕРКОСТЕР – серија текстови на Зелен ЦИВИЛ: Есента се менува, градовите се загреваат

November 14, 2026

Скопскиот филмски фестивал продолжува да го менува културниот пејзаж на градот

November 12, 2026

КРВАВ МАСАКР ВО КРАКОВ: Шестмина убиени на плоштадот, три тела пронајдени во домот на напаѓачот

November 8, 2026

„Блунами“ во САД: Нов инфографик на ЦИВИЛ МЕДИА за изборниот пресврт и последиците за Трамп

November 4, 2026
CIVICA
Facebook
  • Редакција
  • Маркетинг
  • Политика на приватност
© 2026 НОВА ТВ

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.