Десетина новинари од неколку редакции го напуштија регионалниот новинарски собир во Белград за време на говорот на српскиот премиер Александар Вучиќ во знак на протест против неговиот однос кон новинарите и медиумите.
Новинарите од Центарот за истражувачко новинарство на Србија (ЦИНС), КРИК, БИРН, Центарот за истражувачко новинарство на Црна Гора, Маглочистачи од Суботица и уште неколкумина нивни колеги сметаат дека „со неговиот долгогодишен политички ангажман тој се докажал како проверен непријател на медиумските слободи“.
Недим Сејдиновиќ, претседател на Здружението на новинарите од Војводина кој токму поради најавата дека Вучиќ ќе ја отвори конференција, го откажа учеството, вели дека тоа го сторил поради фактот што многу негови колеги и членови на Здружението биле изложени на извесно политичко насилство да останат без работа и се понижувани, а некои минувале и низ медиумска тортура во изминатиот период.
– Проверено сите тие притисоци доаѓаат од луѓе блиски до Вучиќ, односно од Кабинетот на премиерот од каде се врши своевиден медиумски менаџмент во земјата, кои се директно спротивни на медимските слободи, вели Сејдиновиќ за Радио Слободна Европа.
Во говорот на собирот Вучиќ рече дека „за Владата на Србија од големо значење е слободата на медиумите и говорот“ и дека “Владата на Србија и тој директно никогаш не вршеле притисок на медиумите и дека сака да ги обесхрабри тие што го прават тоа“.
Тој притоа ја посочи Комисијата која се занимава со расветлување на злосторства против новинарите.
Едно се говори, реалноста е сосема поинаква
Но според новинарите во Србија, ситуацијата на терен е сосема поинаква.
Независното здружение на новинарите на Србија наведува дека од почетокот на оваа година има двојно повеќе напади врз новинари отколку во 2015 година – 57 во 2016, додека во текот на цела 2015 година имало 24.
Според нив, причина за ова е атмосферата во општеството што ја креираат политичарите и учесниците во јавниот живот и одредени медиуми, чија цел е хајка против оние кои се осмелиле критички да пишуваат.
– Секојдневно одредени медиуми, пред се таблоиди, отворено прогласуваат новинари за предавници, за странски платеници и со тоа директно ја загрозуваат ниовната безбедност. Во ова значаен удел има и власта. Одредени претставници на власта со своите изјави, од новинарите прават мета за евентуални напади, вели претседателот ан Здружението Вукашин Обрадовиќ.
Податоците што тие ги изнесуваат се дека само од почетокот на вој месец во јавноста со Србија се појавија повеќе закани кон новинари. На 17 ти овој месец уапсено е лице кое преку Фејсбук се заканувало на вработените во телевизијата Н1.
Претходно полицијата сооппшти дека го открила и лицето кое му се заканувало на главниот уредник на дневниот весник Данас, Дража Петровиќ.
Пораки со закани изминативе месеци добил и Балканскиот сервис на Радио Слободна Европа.
Се уште неразрешени убиствата на Чурувија, Пантиќ и Вујасиновиќ
Иако според законските решенија во Србија, новинарите се во групата професии кои уживаат поголем степен на заштита, бидејќи за напад на новинар се пропишува казна од две до 8 години затвор, проблем според Обрадовиќ е судската пракса – казните се благи, а постапките трајат долго, и во повеќето случаи актерот никогаш не се открива.
Како примери за тоа во каква атмосфера работата новинарите во Србија, се истакнуваат оној на новнарката Бранкица Станковиќ, автор и уредник на Инсајдер која од 2009 година живее под полициско обезбедување.
Се уште не се разрешени ни убиствата на новинарите Славко Чурувија пред 17 години, Милан Пантиќ пред 15 години ио Дадо Вујасиновиќ убиен пред 22 години.