Пишува: Борјан Јовановски
Францускиот претседател Емануел Макрон отвори големи прашања за трансатлантските односи, Тајван и концептот за „стратешка автономија“ за ЕУ по неговата минатонеделна посета на Кина.
Макрон на средба со новинари од повеќе европски медиуми ја нагласи потребата Европа да развие независни капацитети што ќе и овозможат на ЕУ да стане „трета суперсила“ во светот – заедно со САД и Кина. „Најголемиот ризик“ со кој се соочува Европа, рече тој, е тоа што евроспкиот блок „се заглави во кризи кои не се наши и спречуваат да се изгради стратешка автономија“.
Во врска со трансатлантските односи Макрон изјави дека „парадоксот би бил тоа што, Европа завземена од паника, верува дека е само следбеник на Америка“.
Што се однесува до едно од најжешките прашања во амарикаснко кинеските односи како што е Тајван , кој САД ветија дека ќе го бранат Маркон вели дека Европа треба да биде мошне внимателна.
На прашањето што Европејците треба да сторат во врска со Тајван Макрон одговара со прашање кое ги разбуди страстите во Вашингтон.
„Дали е „во наш интерес да ја забрзаме кризата на Тајван? Не. Најлошото нешто би било да мислиме дека ние Европејците мора да се идетификуваме со САД на оваа тема и да наспроти кинеската претерана реакција“.
На ваквиот став на Макрон од Вашингтон веднаш пристигна реакција исто така во форма на прашање.
Како одговор на коментарите на Макрон, американскиот сенатор Марко Рубио, републикански член на Комитетот за надворешни односи на Сенатот, објави видео во кое вели: „Ако ставот на нашите сојузници ее дека нема да избираат страни меѓу САД и Кина поради Тајван, можеби и ние не треба да избираме страни. Можеби во основа треба да кажеме дека ќе се фокусираме на Тајван и заканите што ги претставува Кина, а вие момци повелете справете се со Украина“. Во својата изјава на крајот Рубио прашува “Дали Макрон зборува за Макрон или дали Макрон зборува за Европа?”
Ова прашање на Рубио вчера се рашири низ европските престолнини.
„Тешко е да се види како ЕУ беше зајакната со посетите“ на Макрон и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен на Кина минатата недела, изјави за Полтико еден дипломат на ЕУ под закрила на анономност.
„Кина не мрдна ниту една педа во однос на прашањата за нејзиниот став кон Украина” вели овој европски дипломат.
Сари Архо Хаврен, професор во Центарот за безбедносни студии Џорџ Маршал, експерт за Кина, вели дека Макрон му го дава на Кси токму она што тој го посакуваше : кинеската економија да биде посилна, но и поделба на Европа која треба да биде послаба во очите на Пекинг. Во однос на ставот на Маркон дека Европа треба да биде трета супер сила заедно со САД и Кина професорот Хаврен вели:
„На Европа и недостасуваат речиси сите атрибути на супермоќ, освен големиот единствен пазар“.
Ноа Баркин, виш советник во GMF ( Германски маршал Фонд) во врска со овие ставови на Макрон вели дека францускиот претседател се залага за визија за светот што не се споделува во другите европски метрополи. “Притоа, тој ризикува да ја подели Европа и да ги искомплицира односите со најтрансатлантската американска администрација што сме ја виделе во многу години“ изјави Баркин.
Во одбрана на Макрон истапи поранешниот француски амбасадор во САД во Твитер дебата на ова прашање вели дека трансатлантската заедница олицетворена во НАТО нема мандат во Азија
„Макрон не го кажа тоа a нашиот сојуз не ја покрива Азија“, напиша поранешниот француски амбасадор во САД.
По оваа посета на Макрон На Кина и неговите ставови за односите со САД јасно е дека на повидок е жешка дебата за тоа дали сојузот на Европа со Соединетите Држави е ограничен на Европа и нејзиното соседство или се протега на азиско-пацифичкиот регион?