Соединетите Американски Држави им презентираа на неколку арапски и муслимански лидери нацрт-план од 21 точка, кој, според нив, има за цел да ја заврши војната во Газа и да го отвори патот за создавање независна палестинска држава.
Јакоб Магид
Редакцијата доби ексклузивен увид во документот што администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп го сподели со арапските и муслиманските лидери.
Планот предвидува ослободување на заложниците, отстранување на Хамас од власт и „дерадикализација на палестинското население“, што вклучува клаузули што Израел долго време ги бара. Исто така, се бара задолжително повлекување на Израел од териториите што ги окупирал, но не се наведува временска рамка за тоа кога ИДФ мора да се повлече.
Од друга страна, планот му гарантира на палестинското население право да остане во Газа, што е чекор напред за администрацијата на Трамп по ова прашање, со оглед на тоа што Трамп во февруари го шокираше поголемиот дел од светот со својот говор за преземање на Газа и трајно преместување на целото нејзино население од два милиони луѓе.
Предлогот, исто така, предвидува пат кон идна палестинска држава откако ќе напредува реконструкцијата на Газа и ќе се заврши реформата на Палестинската самоуправа, што е отстапување од претходната политика на администрацијата на Трамп за избегнување на изразување поддршка за решение со две држави. Планот повторно не предвидува ниту имплицира признавање на Палестина од САД.
21 точка:
- Газа ќе биде дерадикализирана – зона без терор која не претставува закана за своите соседи.
- Газа ќе биде обновена во корист на својот народ.
- Доколку двете страни се согласат со предлогот, војната ќе заврши веднаш, а израелските сили ќе ги прекинат сите операции и постепено ќе се повлечат од Појасот.
- Во рок од 48 часа од јавното прифаќање на договорот од страна на Израел, сите живи и починати заложници ќе бидат вратени.
- Откако ќе бидат вратени заложниците, Израел ќе ослободи неколку стотици палестински затвореници кои отслужуваат доживотни затворски казни и над 1.000 жители на Газа уапсени од почетокот на војната, заедно со телата на неколку стотици Палестинци.
- Откако ќе бидат вратени заложниците, членовите на Хамас кои ќе се обврзат на мирен соживот ќе добијат амнестија, додека членовите кои сакаат да го напуштат Појасот ќе добијат безбеден премин до земјите приматели.
- Откако ќе се постигне овој договор, помошта брзо ќе се доставува до Појасот со брзина не пониска од критериумите утврдени во договорот за заложниците од јануари 2025 година, кој вклучуваше 600 камиони за помош дневно, заедно со рехабилитација на критичната инфраструктура и влез на опрема за расчистување на урнатини.
- Помошта ќе биде дистрибуирана, без мешање од која било страна, од страна на Обединетите нации и Црвената полумесечина, заедно со други меѓународни организации кои не се поврзани ниту со Израел ниту со Хамас.
[Формулацијата на оваа ставка остава простор Хуманитарната фондација за Газа (ГХФ) да продолжи со својата работа, бидејќи технички е американска организација, дури и ако тоа била израелска идеја. Стотици Палестинци се убиени во дистрибутивните центри на ГХФ од нејзиното основање.] - Со Газа ќе управува привремена, преодна влада од палестински технократи кои ќе бидат одговорни за обезбедување секојдневни услуги за жителите на Појасот Газа. Одборот ќе го надгледува ново меѓународно тело што ќе го основаат САД во консултација со арапските и европските партнери. Ќе се воспостави рамка за финансирање на реконструкцијата на Газа сè додека Палестинската самоуправа не ја заврши својата програма за реформи.
- Ќе се создаде економски план за реконструкција на Газа со собирање експерти со искуство во изградба на модерни градови на Блискиот Исток и со преглед на постојните планови насочени кон привлекување инвестиции и создавање работни места.
- Ќе се воспостави економска зона, со намалени тарифи и цени за пристап што ќе ги договорат земјите учеснички.
- Никој нема да биде принуден да ја напушти Газа, но на оние што ќе одлучат да ја напуштат ќе им биде дозволено да се вратат. Покрај тоа, жителите на Газа ќе бидат охрабрени да останат во Појасот и ќе им се понуди можност да изградат подобра иднина таму.
- Хамас нема да има никаква улога во управувањето со Газа.
- Регионалните партнери ќе обезбедат безбедносни гаранции за да се осигура дека Хамас и другите фракции во Газа ги исполнуваат своите обврски и ќе престанат да претставуваат закана за Израел или сопствениот народ.
- САД ќе работат со арапските и другите меѓународни партнери за да развијат привремена меѓународна стабилизациска сила што ќе се распореди веднаш во Газа за да ја надгледува безбедноста во Појасот. Силата ќе развие и обучи палестинска полициска сила, која ќе служи како долгорочно тело за внатрешна безбедност.
- Израел нема да ја окупира или анектира Газа, а ИДФ постепено ќе ја предаде територијата што моментално ја окупира, додека безбедносните сили за замена воспоставуваат контрола и стабилност во Појасот.
- Доколку Хамас го одложи или отфрли овој предлог, горенаведените точки ќе продолжат во областите без терор, кои ИДФ постепено ќе ги предаде на меѓународни сили за стабилизација.
- Израел се согласува да не извршува идни напади во Катар. САД и меѓународната заедница ја признаваат важната посредничка улога на Доха во конфликтот во Газа.
- Ќе се воспостави процес на дерадикализација на населението. Ова ќе вклучува меѓуверски дијалог насочен кон промена на начинот на размислување и наративите во Израел и Газа.
- Како што напредува реконструкцијата на Газа и се спроведува реформската агенда, би можеле да се создадат услови за кредибилен пат кон палестинска државност, што е признато како аспирација на палестинскиот народ.
- САД ќе воспостават дијалог меѓу Израел и Палестинците за да се договорат за политички хоризонт за мирен соживот.
Текстот е сопственост на The Times of Israel