Украина би можела да добие неочекувана добивка од 1 милијарда евра од имобилизираните руски средства веќе во јули, изјави шефицата на Европската комисија Урсула фон дер Лајен.
Соопштението дојде доцна синоќа , откако 27-те лидери на блокот го поддржаа предлогот на Брисел да и се даваат на Украина до 3 милијарди евра годишно камати од руските средства кои се замрзнати во депозитари во земјите-членки на ЕУ.
Огромното мнозинство од профитот ќе се искористи за вооружување и опремување на украинските вооружени сили, бидејќи тие продолжуваат да се спротивставуваат на руската агресија.
„Постои силна поддршка за користење на неочекуваните профити или приходи од имобилизираните средства за воени цели за Украина“, рече фон дер Лајен притоа поздравувајќи го одобрувањето на лидерите.
„Ако бидеме брзи сега во заклучувањето на предлогот, би можеле да ја исплатиме првата милијарда веќе на први јули“, додаде таа. „Значи, тоа зависи од нас. Тоа е во наши раце“.
Според планот на Брисел, 90 отсто од приходите би течеле преку Европскиот мировен фонд, шема која делумно ги надоместува земјите-членки за донации на оружје за Украина, додека останатите 10 отсто би ја финансирале повоената реконструкција на Украина.
Политичкото одобрување дојде и покрај ставот на некои воено неврзани земји , како Австрија и Ирска кои забранува давање смртоносно оружје за страните во конфликтот.
Австрискиот канцелар Карл Нехамер претходно во четвртокот предложи дека неговата влада ќе бара заштитни мерки за да се осигура дека австриските донации не се насочени кон воени цели.
„За нас неутралните, мора да се осигура дека парите каде што даваме согласност не се трошат на оружје и муниција“, им рече Нехамер на новинарите.
„Првично имаше дискусија дека треба да се инвестира во Украина за реконструкција и мислам дека тоа е разумен предлог.
Ирецот Лео Варадкар рече дека иако неговата земја е воено неутрална, таа не е „политички неутрална“ и дека ќе продолжи да прави се што е во нејзина моќ за да застане на страна на Украина.
Печатот на одобрување на лидерите, исто така, дојде и покрај загриженоста на Европската централна банка за потенцијален удар на кредибилитетот на еврото како глобална резервна валута, што е јасен знак дека блокот е принуден да го прекине преседанот за да ги исполни потребите на бојното поле на Украина.
„Правна рамка отпорна на куршуми“
Околу 210 милијарди евра од средствата на руската централна банка се имобилизирани во ЕУ откако Москва ја започна својата целосна инвазија на Украина во 2022 година. Тие главно се чуваат во финансискиот депозитар Еуроклиар во Белгија.
Но, прислушувањето на имотот носи значителни правни ризици, при што Брисел постапува со голема претпазливост.
„Се работи за приход што може да се искористи, а кој не е должен никому и затоа може да го користи и Европската унија“, увери во четвртокот германскиот канцелар Олаф Шолц.
„И, според мое мислење, тие, се разбира, ќе бидат искористени пред се за можноста да се набави оружјето, муницијата што и е потребна на Украина за нејзината одбранбена борба.
Белгискиот премиер Александар де Кро веќе и ги донира на Украина корпоративните даноци генерирани од неочекуваните интереси акумулирани во белгискиот Euroclear. Но, тој објасни дека за испраќање на самите интереси е потребна „макроекономска стабилност“ и „недоказна“ правна рамка.
„Се чувствувам всушност доста уверен во предлогот што го направи Комисијата“, рече Де Кро, додавајќи дека приоритет е приходите да се искористат за купување повеќе муниција за Украина.
„Очигледно би сакал да инвестирам во реконструкција, но реконструкцијата е малку бесмислена ако ја губите војната“, додаде Де Кро.
ЕУ ја пропушти целта да му обезбеди на Киев еден милион куршуми до овој месец, обезбедувајќи само половина од ветените куршуми. Овој неуспех, во комбинација со намалената поддршка од САД, беше болно назадување за Украинците на линијата на фронтот, кои го поврзаа недостигот на муниција со загубите на бојното поле, вклучително и на стратешките локации како што е Авдиивка во Киевската област.
„За жал, употребата на артилерија на фронтот од страна на нашите војници е понижувачка за Европа во смисла дека Европа може да обезбеди повеќе“, рече украинскиот претседател Володимир Зеленски во укорот до лидерите на ЕУ преку видеоконференција во четвртокот.
Тоа ги принуди земјите-членки да започнат свои иницијативи, при што неколку главни градови се приклучија на шемата предводена од Чешка за испраќање дури 800.000 гранати во Украина во текот на следните месеци. Шведска ќе настапи со 30 милиони евра, додека Португалија вети огромни 100 милиони евра.
Извор: Еуроњус