Првата продавница за алкохол во Саудиска Арабија е отворена во дипломатскиот кварт во главниот град Ријад и ќе биде достапна за немуслиманските дипломати.
Иако тангира една група, станува збор за една голема промена за крајно конзервативното муслиманско кралство, каде што алкохолот е забранет од 1952 година како последица на убиството извршено од саудиски принц во алкохолизирана состојба врз британски дипломат. Пиењето е исто така забрането во исламот, а поголемиот дел од локалното население на Саудиска Арабија е религиозно, пренесува Си-Ен-Би-Си.
Тоа не го спречи алкохолот слободно да циркулира низ кралството низ годините. Разликата е во тоа што овие активности се одвиваат исклучиво зад затворени врати.
Странските амбасади можат да увезуваат алкохол според специфицираните договори со саудиската влада, додека некои прикрадуваат алкохолот во безбедни „дипломатски торбички“ кои не можат да се проверат.
Оттаму, шишињата често се продаваат на црниот пазар по огромни цени, според иселениците и локалните жители во земјата.
„Сите знаат кои амбасади продаваат алкохол… некои од нив развија сериозен бизнис од тоа, продавајќи го на црниот пазар за четири, пет, дури и десет пати повеќе од нормалната цена. Стана смешно. Владата мораше да направи нешто“, изјави за CNBC еден саудиски инвеститор со седиште меѓу Дубаи во Обединетите Арапски Емирати и Ријад.
Еднолитарско шише вотка, на пример, обично чини меѓу 500 и 600 долари на црниот пазар, велат изворите, додека едно шише со Johnnie Walker Blue Label чини помеѓу 1.000 и 2.000 долари. Домашното производство на алкохол, исто така, се одвива во кралството со децении, според иселениците кои претходно живееле таму.
Новата продавница во Ријад има строги правила: овластувањето за влез и купување мора да биде потврдено преку апликација наречена Diplo и одобрена од саудиското Министерство за надворешни работи, а купувањата подлежат на месечен систем на квоти по регистриран поединец.
Новиот систем за следење на купување е „со цел справување со проблемот со шверцот што отсекогаш сте го имале со дипломатите“, рече еден саудиски консултант. Друг саудиски бизнисмен со седиште во источниот регион Хобар на кралството изјави: „Владата дозна дека најголем дел од доделените количини алкохол дозволени за амбасадите завршува на црниот пазар. … Сега оваа апликација е воспоставена на место каде што ќе ја добиваат нивната доделена количина со мониторинг од централизирано место“.
Навистина, владата на Саудиска Арабија потврди дека регулирањето на квотите за алкохол за дипломатските мисии е воведено за да се „спротивстави на недозволената трговија со алкохолни стоки“, се вели во соопштението на Центарот за меѓународна комуникација на земјата, цитирана од Си-Ен-Ен.
Иселениците често правеле напори да внесат алкохол во „сувото“ кралство; Еден поранешен британски дипломат раскажува дека примил шишиња виски складирани во увезено клавир, додека друг кажа дека една компанијата што го транспортирала неговиот мебел му рекла: „Господине, вашиот кауч протекува“.
Саудиска Арабија има строги казни за оние кои кои ќе бидат фатени како пијат или продаваат алкохол, кои се движат од парични казни или камшици до депортации и затвор.
Сепак, многумина во кралството велат дека легализацијата на алкохолот надвор од дипломатските простории е само прашање на време, иако најверојатно ќе биде ограничено на хотели или специјални економски зони и ќе биде забрането за муслиманите. Неколку елитни ресторани во Ријад и Џеда веќе се опремени со барови, кои моментално се користат за безалкохолни моктели.
Саудиска Арабија претрпе сеизмички промени како на социјален така и на економски план во годините откако дојде на власт младиот престолонаследник Мохамед бин Салман, сега де-факто владетел на кралството.
Неговата кампања „Визија 2030“ е обид од повеќе трилиони долари да го преправи имиџот на заливската земја, да привлече туризам и да ја диверзифицира економијата подалеку од нафтата. Исто така, има за цел да создаде нови работни места за растечката млада популација на Саудиска Арабија, од која 70% се на возраст под 30 години.
Подготви: Марта Пешевска