Приказната инспирирана од драмата на Душан Ковачевиќ се најде во друштво на на филмовите „Сталинград“, „Тенката црвена линија“, „Животот е убав“, „Шиндлеровата листа“ и „Спасување на војникот Рајан“.
Филмот „Андреграунд“ на Емир Кустурица се најде на петтото место меѓу најдобрите воени филмови од деведесеттите, според познатиот американски портал „Мувивеб“, специјализиран за критики и преглед на достигнувањата на седмата уметност.
„Андреграунд“ во режија на Емир Кустурица е сатиричен српски воен филм кој ја освои канскта Златна палма во 1995 година. „Андерграунд“ ја следи приказната за двајца пријатели кои се подготвуваат за претстојната германска инвазија на Србија, додека собираат залихи од храна и оружје и се упатуваат под земја.
Војната завршува, а Блеки (Мики Манојловиќ), единствениот на кој му е дозволено да го напушти подземниот бункер, избира да не ги информира своите пријатели за крајот на војната – пишува оваа веб-страница.
Филмот познат и како „Беше еднаш една земја“ е снимен во време кога на Балканот во деведестетите се случувале ужаси. Еден од неговите промотивни слогани гласеше „Војната не е војна додека брат не го убие братот“.
„Мојот филм е претходник на денешните риалити шоуа. Во „Андерграунд“, хероите добиваат информации од надворешниот свет „на лажичка“, тоа што денес го прават во овие формати. Денешните риалити шоуа се само продолжение на приказната за Марко, Наталија и другите ликови во филмот., вели Кустурица. Публиката се навлече на оваа глупост. „Андерграунд“ не е само филм за тоа како била уништена Југославија, туку и за крајот на еден век. Се приближувавме до ИТ револуцијата, крајот на милениумот и тоа беше мојот одговор на новите стилови и времето што доаѓа – изјави претходно Кустурица за српски Курир.
„Андреграунд“ беше награден со Златна палма од жирито во Кан во 1995 година како најдобар антивоен филм, а Кустурица откри дека филмот е снимен благодарение на поддршката што ја дал продуцентот Карл Баумгартнер.
„Ми даде потполно одврзани раце. Денес нема луѓе како Карл. Тој патувал низ светот и барал млади таленти. Го снимав филмот неколку години и потрошив многу пари, за што често ме обвинуваа. Меѓутоа, кога го видоа резултатот на првата проекција во 1995 година, не можеа да аплаудираат поради шокот“ – изјави режисерот.
Маестралните улоги ги играат Лазар Ристовски, Предраг Мики Манојловиќ, Мирјана Јоковиќ, Славко Штимац, Срѓан Тодоровиќ, Бата Стојковиќ, Мирјана Карановиќ и многу други.
Бесмртен. Денес тој стана стана национално културно богатство
Достигнувањето на Емир Кустурица доби повеќе награди, а беше и српски кандидат за Оскар за најдобар филм надвор од неанглиското говорно подрачје. Британскиот филмски институт го прогласи за најдобар балкански филм на сите времиња.
Југословенската кинотека во 2016 година, врз основа на своите овластувања, прогласи сто српски играни филмови (1911-1999 година) за културно богатство, а на таа листа се најде и „Андерграунд“. Снимен е во српско-француско-германско-унгарска копродукција.
Благодарение на „Андреграунд“, Кустурица стана еден од шестте режисери на светот кои два пати освоија Златна палма. Првата канска круна ја доби за филмот „Татко на службен пат“.