Турскиот парламент во четвртокот ја ратификуваше апликацијата на Финска за влез во НАТО, отстранувајќи ја последната пречка на патот на долго одложуваниот пристап на оваа нордиска земја во западната воена алијанса.
Сите 276 присутни пратеници гласаа едногласно за кандидатурата на Финска, неколку дена откако и унгарскиот парламент го одобри пристапот на Хелсинки. Понудата беше јавно поддржана од турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган пред повеќе од една недела.
Вознемирени од руската инвазија на Украина пред повеќе од една година, Финска и Шведска ја напуштија својата повеќедецениска политика на неврзување и се пријавија да се приклучат на алијансата.
Потребно е целосно едногласност за прием на нови членки во 30-члената алијанса, а Турција и Унгарија беа последните две членки на НАТО што го ратификуваа пристапувањето на Финска.
Во твит, финскиот претседател Саули Ниинисто им се заблагодари на земјите-членки на НАТО за нивната поддршка и вели дека со нетрпение очекува да и посака добредојде на Шведска да им се придружи.
Понудата на Шведска сè уште е во неизвесност
Поднесувањето барањето на Шведска за приклучување кон алијансата, во меѓувреме, е оставено виси, при што и Турција и Унгарија се држат да и дадат зелено светло и покрај тоа што изразија поддршка за проширувањето на НАТО.
Анкара го закочи обидот на Шведска поради нејзиниот став кон групите кои ги смета за терористички организации. Го обвинува Стокхолм дека е премногу благ, особено во однос на милитантните курдски групи и луѓето поврзани со обидот за државен удар во 2016 година.
Унгарија, која во вторникот ја ратификуваше апликацијата за НАТО на Финска, го оспорува и приклучувањето на Шведска во алијансата поради коментарите на шведските политичари за демократијата на Унгарија. Стокхолм силно проговоре за тоа дека милијардите средства од Европската унија се задржани од Будимпешта поради наводно кршење на владеењето на правото и демократијата.
Запрашан претходно оваа недела за членството на Шведска во НАТО, Ердоган им рече на новинарите: „Има одредени работи што ги очекуваме од нив. Прво мора да се исполнат“.
Шведска, која направи уставни измени за да донесе построги антитерористички закони, изрази надеж дека ќе може да се приклучи пред самитот на НАТО во јули во Вилнус, Литванија.
Според Анкара, Финска го задржува крајот на зделката
Турските власти рекоа дека, за разлика од Шведска, Финска ги исполнила своите обврски од меморандумот потпишан минатата година според кој двете земји ветија дека ќе ги решат безбедносните грижи на Турција.
„Како членка на НАТО, природно имавме некои очекувања и барања во врска со безбедносните грижи на нашата земја“, рече Акиф Чагатај Килиќ, пратеник од владејачката партија на претседателот Реџеп Таип Ердоган, пред парламентот пред гласањето. „Би сакал да ги истакнам конкретните чекори и нивното спроведување од Финска, која ја поддржа и ја обликуваше одлуката што ја носиме овде“.
Килиќ додаде: „Свесен сум дека има голем број луѓе кои не гледаат од Финска. … Можеме да им кажеме: „Добредојдовте во НАТО“.
Извор Еуроњус
Подготви А. В.