За прв пат во историјата на ЕУ денес беше активирана европската нуклеарна бомба против Полска. Европските комесари денес им предложија на земјите членки да и го одземат на Полска правото на глас во ЕУ.
“По повеќе напори, во текот на речиси две години, да ги воведеме полските власти во конструктивен дијалог во Рамката за правна држава, Европската комисија (ЕК) денес заклучи дека постои јасен ризик за сериозно нарушување на владеењето на правото”, изјави денес вториот човек на ЕК Франс Тимерманс.
Причината за оваа одлука без преседан во историјата на ЕУ е судската реформа во Полска. Реформа која значи “дека судските власти се сега под тотална контрола на владеачкото мнозинство”, објаснува ЕК.
“Во отсуство на судска независност, се поставуваат сериозни прашања за ефективна примена на ЕУ законот”, вели ЕК и додава дека во опасност се доведуваат различни области од заедничкото европско живеење како на пример признавање на одлуките во доделување на детето по развод на брачни партнери од кои едниот од Полска, заштитата на инвестициите или извршување на европскиот мандат за апсење.
Истовремено, ЕК им порачува на полските власти дека можат да спречат активирањето на членот 7 доколку решат да ги применат препораките на Комисијата.
Оваа најстрога санкција на ЕУ со ова влегува во првата фаза на извршувањето но има големи шанси таа никогаш да не биде применета. Следната фаза е прифаќање на предлогот на ЕК од страна на 22 земји членки на ЕУ.
Но, за да биде санкцијата навистина применета треба да го добие гласовите на 27 членки, без земјата кон која санкцијата е наменета. Унгарија одамна стави на знаење дека нема да крене рака во министерскиот совет и нема да прифати санкција против Полска.
Самото активирање на членот 7 е силна симболична порака до полските власти, порака што ќе биде дебатирана на министерски совет и без сомение ќе има влијание врз Полска.
Откако полската партија Право и правда дојде на власт во 2015 година, таа тргна во судска реформа насочена, помеѓу другите судови, и кон Уставниот суд и Националниот совет на судии. Овие мерки беа остро критикувани во судските кругови во Полска и во ЕК. Тие сметаат дека ова е јасен обид да се стави судството под контрола на власта.
Варшава од друга страна, тврди дека овие реформи се неопходни за рационализирање на судскиит систем и борбата против корупцијата. Власта во Полска вели дека е време да се стави крај на “судската каста од комунистичкиот режим”.