Author: Xhabir Deralla

Конференцијата во Софија на 8 октомври потврди дека Коридорот 8 веќе не е само транспортен проект, туку стратешка врска меѓу Јадранското и Црното Море, со растечко значење за европската безбедност. Но средбата меѓу министрите Тимчо Муцунски и Велислава Петрова-Чамова не донесе приближување на позициите.

Светскиот ден на менталното здравје, 10 октомври, годинава се одбележува под мотото „Слушнати лични искуства: Вистински гласови, вистински промени“, со повик луѓето што живеат со ментални здравствени состојби да добијат вистинско влијание врз политиките и услугите што го засегаат нивниот живот. Според Светската здравствена организација (СЗО), целта на кампањата за 2026 година е да се надмине практиката луѓето со лично искуство да бидат повикувани само да ги раскажуваат своите приказни, без можност да учествуваат во донесувањето одлуки, објави Drejt.mk, медиумска платформа на ЦИВИЛ на албански.

Рускиот агресор продолжи со нападите врз Украина во текот на ноќта и утрото на 10 октомври. Најтешкиот потврден биланс е во Запорижја, каде што загинаа 12 лица, меѓу нив три деца, соопшти претседателот Володимир Зеленски. Кијив повторно беше изложен на последователни напади со дронови. Според Зеленски, во текот на ноќта биле нападнати 13 украински региони.

Петмина јавни обвинители конкурираат за раководната функција во Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција, на местото на досегашниот раководител Ислам Абази. Изборот е закажан за 28 октомври, кога јавните обвинители ќе гласаат непосредно и тајно.

Повеќе од 71 отсто од редовниот промет со акции во септември се однесува на пет банки. Нивната голема застапеност на Берзата открива поширок структурен предизвик: домашната економија има релативно силен банкарски систем, но недоволно развиен пазар преку кој компаниите можат да прибираат капитал за инвестиции, иновации и раст.

Ен Карсон, канадска поетеса, есеистка и преведувачка, е добитничка на Нобеловата награда за литература за 2026 година, објави Шведската академија.

Од Украина секој нов ден пристигнуваат вести за нови ужаси. Токму кога ќе се помисли дека не може да биде пострашно, следува нов руски напад врз цивилите. На 7 октомври, ракета погоди станбена зграда во Прилуки, додека луѓето сè уште спиеја. Следното утро, додека се утврдуваше конечниот биланс во Прилуки, руска бомба погоди автобуси со патници во Краматорск.

Европската Унија подготвува нови механизми за заштита на демократијата и владеењето на правото во случај новите членки по приемот во Унијата да започнат да ги нарушуваат европските демократски стандарди.

Податоците за врсничкото насилство во Северна Македонија покажуваат дека станува збор за распространета појава која се движи од навреди, исмевање и социјално исклучување, преку физичко насилство, до закани, понижување и малтретирање преку интернет.

Премиерот Христијан Мицкоски декларативно го прифати советот на претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен да отвори директен дипломатски дијалог со Бугарија. Непосредно по нивната средба, Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, по налог на Мицкоски, побара билатерална средба во Софија. Но само еден ден подоцна, премиерот повторно ја внесе историјата во дневната политика, овојпат со формулацијата „фашистичка Бугарија“ и со повикување на Бледскиот договор во видеото објавено на владиниот канал на Јутуб (27:36).

Како што и се очекуваше, општите избори во Босна и Херцеговина на 4 октомври не донесоа политички пресврт, туку во голема мера ја потврдија длабоката етничка и институционална поделба на земјата. Прелиминарните резултати покажуваат дека Денис Беќировиќ води за бошњачкото место во тричленото Претседателство, Даријана Филиповиќ за хрватското, додека Жељка Цвијановиќ од СНСД убедливо води за српското место. Во Република Српска, кандидатот на владејачкиот блок Саво Миниќ има значителна предност за претседател на ентитетот, а СНСД останува најсилната политичка сила.

Протестното движење што почна во средните училишта во парискиот регион прерасна во една од најголемите младински мобилизации во Франција во последните години. По неуспешните разговори со владата, ученичките и студентските организации повикаа на нов национален протест во вторник, 6 октомври, а кон нив се приклучуваат и синдикатите во образованието.