Европската комисија го усвои мини извештајот во кој ја повторува препораката за Македонија да почне преговори за членство во ЕУ, а целосниот извештај најверојатно ќе биде објавен во среда. Документот се објавува во пресрет на состаноците на Советот на министри на ЕУ кон крајот на месецот, на кои, според најавите, би можело да се донесе одлука за старт на пристапни преговори со Скопје и со Тирана.
Директорката на Институтот за европска политика, Симонида Кацарска, напоменува дека „ова не е регуларен извештај“, но секако дека „претставува некаков сигнал дека не треба да се губи надежта за брз датум за старт на пристапните преговори со ЕУ“.
„Во суштина се очекуваше ЕК да се наврати на трите клучни точки од Самитот во 2018 година. Сега таа дава аргументи плус за земјите членки дека е остварен напредок во тие три сегменти – реформи на правосудството, безбедносните служби, како и реформата на администрација. Она што е забележливо е дека во претходните години немаше толку јасна споредба. Очигледно е дека интенцијата е со конкретни примери да му се покаже на францускиот претседател Макрон дека сме оствариле видлив напредок. Тоа е примарната разлика“, вели за НОВА, Кацарска, посочувајќи го делот од мини извештајот каде се нотира разрешувањето на шестмина судии, вклучително и претседателот на Врховниот суд, Јово Вангеловски.
Останува да видиме, дополнува Кацарска, каква ќе биде иницијалната реакција кај одредени членки.
„ЕУ, да речеме, беше директно инволвирана во креирањето на законите за безбедносните служби, но не сите земји имаа идентично мислење како се моделирани конкретните законски регулативи“, вели Кацарска.
Во Извештајот на ЕК е наведено и донесувањето на Законот за јавното обвинителство. „Целта на Законот, меѓу другото, е да обезбеди одржливо решение за случаите на СЈО и да воспостави одговорност за кривичните дела што произлегуваат од нелегалното прислушување. Предметите од СЈО се префрлени во редовното Јавно обвинителство, каде се гарантира континуитет на истрагите. Законот за ЈО е донесен со двотретинско мнозинство по „интензивни дебати меѓу политичките партии“, ги информира ЕК земјите членки.
Во него се споменува и случајот „Рекет“: „Летото во 2019 година беа покренати сериозни прашања за т.н. случај „Рекет“ со тројца инволвирани, вклучувајќи ја поранешната специјална јавна обвинителка, обвинети за наводна изнуда и злоупотреба на службената положба. Еден од обвинетите призна вина и доби тригодишна затворска казна. Во случај поврзан со овој, потпретседател на Собранието е обвинет за измама и перење пари“, пишува во Извештајот.
Според Кацарска, Европската комисија како да сака да го намали просторот за критика во односот на случајот „Рекет“ со тоа што, како што вели таа, не наведува како дошло до него.
„Сепак, најпрвин да го почекаме целосниот извештај, за да може потемелно да анализираме каква би можела да биде реакцијата на одредени земји членки“, нагласува Кацарска.
Фото: ft.com
Таа потсетува дека неодамна францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека доколку во март бидат позитивни резултатите од извештајот на Европската комисија за Северна Македонија и Албанија, тој ќе го поддржи започнувањето на преговорите за нивно приклучување во блокот.
„Но, во вториот дел од изјавата тој нагласува дека ќе бидат во позиција да ги отворат преговорите и ако се утврди доверба“, посочува Кацарска.
Еврокомесарот за проширување Оливер Вархеји денеска порача дека Европската Унија може да отвори преговори со Македонија и Албанија за неколку седмици, бидејќи двете држави направиле напредок во нивните подготовки за членство.
Силна е поддршката и од Берлин. На прес-конференцијата со хрватскиот премиер Пленковиќ чија земја претседава со ЕУ, германската канцеларка Ангела Меркел, оцени дека со решавањето на спорот за името Северна Македонија направила неверојатен чекор напред. Северна Македонија и Албанија, според неа, заслужуваат да ги започнат преговорите, а на тој пат обете земји можат да се движат по различни шини во зависност од успесите.
Таа појасни дека двете земји кандидати не треба да се одвојуваат, но дека би можеле да одат по одвоени патишта откако ќе ги започнат преговорите.
„Сметам дека Албанија и Северна Македонија припаѓаат кон истата група. Ги имаме Србија и Црна Гора, Северна Македонија и Албанија, и конечно ги имаме Босна и Херцеговина и Косово- каде имаме една поинаква ситуација. Затоа сметам дека доколку сме фер, обете земји треба да започнат преговори, но притоа да следат различни патеки, затоа што секој треба да биде оценуван според сопствените успеси“, рече Меркел.
